Bài 1: Giới thiệu về Khoa học tự nhiên

Giới thiệu về Khoa học tự nhiên KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

I. Khái niệm Khoa học tự nhiên

- Các chuyển động và biến đổi trong tự nhiên gọi là hiện tượng tự nhiên.

Hiện tượng tự nhiên rất phong phú và đa dạng, nhưng có một tính chất chung là xảy ra theo các quy luật xác định. VD: Trái Đất quay quanh Mặt Trời, con người sinh ra và lớn lên, …

- Khoa học tự nhiên là một nhánh của khoa học, nghiên cứu các hiện tượng tự nhiên, tìm ra các tính chất, các quy luật của chúng.

II. Vật sống và vật không sống

- Vật sống có khả năng trao đổi chất với môi trường, lớn lên và sinh sản,…

- Vật không sống không có khả năng trao đổi chất với môi trường, lớn lên, sinh sản,…

III. Các lĩnh vực chính của khoa học tự nhiên

Khoa học tự nhiên gồm rất nhiều lĩnh vực:

- Sinh học nghiên cứu về vật sống.

- Hóa học nghiên cứu các chất và sự biến đổi của chúng.

- Vật lí học nghiên cứu về chuyển động, lực và năng lượng.

- Khoa học Trái Đất nghiên cứu về cấu tạo của Trái Đất và bầu khí quyển bao quanh nó.

- Thiên văn học nghiên cứu các thiên thể.

IV. Khoa học tự nhiên với công nghệ và đời sống

Các thành tựu của KHTN được áp dụng vào công nghệ để chế tạo ra các phương tiện phục vụ cho mọi lĩnh vực của đời sống con người. Khoa học và công nghệ càng tiến bộ thì đời sống con người càng được cải thiện.

Tuy nhiên, nếu không được sử dụng đúng phương pháp, đúng mục đích, thì các ứng dụng của KHTN cũng có thể gây hại tới môi trường tự nhiên và con người.

 Sơ đồ tư duy Giới thiệu về Khoa học tự nhiên:

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mở đầu bài 1 trang 7 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Em hãy nêu tên các phát minh khoa học và công nghệ được ứng dụng vào các đồ dùng hằng ngày ở hình bên. Nếu không có những phát minh này thì cuộc sống của con người sẽ như thế nào?

Lời giải chi tiết

Những phát minh của khoa học và công nghệ được ứng dụng vào đồ dùng hằng ngày là: bếp ga, máy điều hòa, bóng đèn, quạt điện, ti vi,...

Có thể nói nếu không có những phát minh này thì cuộc sống của con người sẽ lạc hậu, không thể văn minh và tiến bộ.

- Kinh tế: nghèo nàn, đời sống con người cực khổ…

- Giáo dục: nền giáo dục kém phát triển, nhiều người mù chữ, …

- Máy móc: thô sơ, phụ thuộc nhiều vào sức lao động của động vật và con người,…

- Đời sống: thiếu thốn vật chất (máy móc, công cụ,…) để hỗ trợ cho các nhu cầu của con người: sinh hoạt hằng ngày, học tập, làm việc,….

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mục II trang 7 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hãy cho biết trong các vật sau đây, vật nào là vật sống, vật nào là vật không sống?

1. Con người       2. Trái đất

3. Cái bàn            4. Cây lúa

5. Con voi            6. Cây cầu

Lời giải chi tiết

Trong các vật trên:

- Vật sống là: con người, cây lúa, con voi.

- Vật không sống là: cái bàn, cây cầu, trái đất.

trithuchub.com

Trả lời hoạt động 1 mục III trang 8 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hình 1.1 dưới đây mô tả một số hiện tượng. Các em hãy đọc và thực hiện yêu cầu ghi dưới mỗi hình.

Lời giải chi tiết

Hình a: Khi đưa hai đầu của hai thanh nam châm đến gần nhau:

Khi hai thanh nam châm cùng cực thì đẩy nhau.

Khi hai thanh nam châm khác cực thì hút nhau.

Hình b: Khi bị đun nóng đường thì đường sẽ bị nóng chảy biến đổi thành chất khác là than và nước.

Hình c: Đem bình thủy tinh chụp kín cây thì sau một thời gian cây không thể tiếp tục phát triển bình thường và có thể chết vì thiếu oxi.

Hình d: Nhúng chiếc bút chì vào cốc nước thì ta thấy bút như bị gãy ở mặt nước. Bởi hiện tượng khúc xạ ánh sáng mà tia sáng từ đầu dưới nước của chiếc bút trên đường truyền từ vật vào mắt ta đã bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường.

Trả lời hoạt động 2 mục III trang 8 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Em hãy chép bảng 1.1 vào vở rồi sắp xếp các hiện tượng ở hình 1.1 vào ba lĩnh vực chính của KHTN bằng cách đánh dấu "X" vào bảng?

Lời giải chi tiết

Hiện tượng	Lĩnh vực khoa học tự nhiên
	Sinh học	Hóa học	Vật lí học
a			x
b		x
c			x
d	x

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi 1 mục IV trang 9 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Dựa vào Hình 1.2, hãy so sánh các phương tiện mà con người sử dụng trong một số lĩnh vực của đời sống khi khoa học và công nghệ còn chưa phát triển và hiện nay. Tìm thêm ví dụ minh họa.

Lời giải chi tiết

  Thành tựu của KHTN được áp dụng vào công nghệ để chế tạo ra các phương tiện phục vụ cho mọi lĩnh vực của đời sống con người. Khoa học và công nghệ càng tiến bộ thì đời sống con người càng được cải thiện.

Tiêu chí	Ngày xưa khi khoa học và công nghệ còn chưa phát triển	Ngày nay khi khoa học và công nghệ phát triển
Thông tin liên lạc	Dùng ngựa để gửi thư liên lạc.	Dùng điện thoại di động, để liên lạc.
Sản xuất	Dùng trâu để cày ruộng	Dùng máy cày để cày ruộng.
Giao thông vận tải	Dùng võng, chèo thuyền để di chuyển.	Dùng tàu thuyền, tàu siêu tốc để di chuyển.

Ví dụ: 

	Khi khoa học công nghệ chưa phát triển	Khi khoa học công nghệ phát triển
Phương tiện di chuyển	Đi bộ, dùng sức kéo của trâu, bò	Xe máy, ô tô
Đun nấu	Đun bằng bếp củi	Đun bằng bếp gas, bếp từ
Nông nghiệp	Sử dụng sức trâu, bò	Sử dụng máy móc

Trả lời câu hỏi 2 mục IV trang 9 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Chỉ ra những lợi ích và tác hại của ứng dụng khoa học tự nhiên trong Hình 1.3 đối với con người và môi trường sống.

Lời giải chi tiết

Lợi ích của ứng dụng khoa học tự nhiên trong đời sống:

+ Xây dựng cơ sở vật chất đầy đủ tiện nghi, nâng cao chất lượng cuộc sống.

+ Phương tiện giao thông đi lại thuận lợi.

+ Các ngành công nghiệp, nông nghiệp phát triển cung cấp nhu yếu phẩm cho cuộc sống con người no đủ.

+ Y học phát triển ngày càng chữa trị được nhiều bệnh hơn.

+ Tận dụng nguồn năng lượng sẵn có trong thiên nhiên để chuyển hóa thành các năng lượng điện để phục vụ đời sống của con người.

Tác hại của ứng dụng khoa học tự nhiên:

+ Phá hủy sinh cảnh tự nhiên, nhiều loài sinh vật biến mất và đang có nguy cơ tuyệt chủng.

+ Ô nhiễm môi trường nước, môi trường không khí, phát sinh nhiều bệnh nguy hiểm sức khỏe con người.

Trả lời hoạt động mục IV trang 10 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hãy cùng các bạn trong nhóm học tập phân công mỗi người tìm đọc tiểu sử của một trong năm nhà khoa học nổi tiếng dưới đây, rồi viết tóm tắt về quốc tịch, ngày sinh, phát minh quan trọng và điều mà em thích nhất ở nhà khoa học đó: 1. Niu-tơn, 2. Đác-uyn, 3.Pa-xtơ, 4. Ma-ri Quy-ri, 5. Anh-xtanh.

Lời giải chi tiết

1.

2. 

3. 

4. 

5. 

 

trithuchub.com