Bài 1. Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản lịch sử - Chân trời sáng tạo 11
Bài tập 1 1
Khẩu hiệu nổi tiếng của bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền trong Cách mạng tư sản Pháp năm 1789 là
A. đề cao quyền tự do của con người.
B. “đề cao tư tưởng độc lập và tự do.
C. “bảo vệ quyền lợi của giai cấp tư sản”.
D. “Tự do - Bình đẳng – Bác ái”.
Lời giải chi tiết:
Đáp án đúng là: D
Bài tập 1 2
Vai trò của trào lưu tư tưởng “Triết học Ánh sáng” đối với Cách mạng tư sản Pháp là
A. đưa ra những lí thuyết về xây dựng nhà nước mới.
B. phê phần giáo lí lạc hậu, những quan điểm lỗi thời.
C. dọn đường cho các cuộc cách mạng xã hội bùng nổ.
D. đề xuất tư tưởng mới tiến bộ, thúc đẩy xã hội tiến lên.
Lời giải chi tiết:
Đáp án đúng là: C
Bài tập 1 3
Đặc điểm nào dưới đây không phản ánh đúng khái niệm cách mạng tư sản?
A. Lực lượng chủ yếu là quần chúng nhân dân.
B. Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.
C. Do giai cấp tư sản hoặc quý tộc tư sản hoá lãnh đạo.
D. Liên minh giữa giai cấp tư sản và vô sản.
Lời giải chi tiết:
Đáp án đúng là: D
Bài tập 1
Hoàn thành bảng thông tin dưới đây về những điểm giống nhau và khác nhau giữa ba cuộc cá mạng tư sản: Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách mạng tư sản Pháp.
|
Nội dung |
Cách mạng tư sản Anh |
Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ |
Cách mạng tư sản Pháp |
|
|
Giống nhau |
|
|||
|
Khác nhau |
Mục tiêu |
|
|
|
|
Giai cấp lãnh đạo |
|
|
|
|
|
Lực lượng tham gia |
|
|
|
|
|
Kết quả |
|
|
|
|
Lời giải chi tiết:
|
Nội dung |
Cách mạng tư sản Anh |
Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ |
Cách mạng tư sản Pháp |
|
|
Giống nhau |
- Mục tiêu: xó bỏ những rào cản kìm hãm sự phát triển của kinh tế TBCN. - Động lực: gồm lực lượng lãnh đạo và quần chúng nhân dân (nông dân, công nhân, bình dân thành thị, tiểu tư sản,…) - Ý nghĩa: mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển. |
|||
|
Khác nhau |
Mục tiêu |
- Lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế (đứng đầu là vua Sác-lơ I) - Thiết lập nền thống trị của giai cấp tư sản và quý tộc mới; |
- Lật đổ ách thống trị của thực dân Anh, giành độc lập dân tộc; - Thiết lập chính quyền của giai cấp tư sản và chủ nô; |
- Lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế (đứng đầu là vua Lu-i XVI) - Thiết lập nền thống trị của giai cấp tư sản và quý tộc mới; |
|
Giai cấp lãnh đạo |
Giai cấp tư sản và quý tộc mới |
Giai cấp tư sản và tầng lớp chủ nô |
Giai cấp tư sản |
|
|
Lực lượng tham gia |
Tư sản, quý tộc mới, nông dân, công nhân, bình dân thành thị, tiểu tư sản,… |
Tư sản, chủ nô, nông dân, công nhân, bình dân thành thị, nô lệ,… |
Tư sản, chủ nô, nông dân, công nhân, bình dân thành thị,… |
|
|
Kết quả |
- Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế - Thiết lập chế độ quân chủ lập hiến. |
- Lật đổ ách thống trị của thực dân Anh. - Hợp chủng quốc Hoa Kỳ ra đời. |
- Lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế; - Thiết lập nền dân chủ tư sản. |
|
Bài tập 3
Dựa vào kiến thức đã học, hãy chọn và thiết kế bài giới thiệu ngắn về một di sản của cách mạng tư sản tại một trong những quốc gia: Anh, Hợp chúng quốc Mỹ, Pháp.
Gợi ý: Bài giới thiệu thể hiện được di sản của cách mạng tư sản qua:
- Công trình kiến trúc
- Địa danh.
- Quốc huy.
- Quốc kì.
- Bản Tuyên ngôn,...
Lời giải chi tiết:
(*) Tham khảo: giới thiệu về di sản của cuộc Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (thế kỉ XVIII)
- Công trình kiến trúc: tượng Nữ thần Tự do,…
- Địa danh: cảng Bôxtơn, thủ đô Oa-sinh-tơn,…
- Quốc huy:
- Quốc kì: hình ảnh 13 sọc ngang (màu đỏ, trắng xen kẽ nhau) - tượng trưng cho 13 bang trong ngày đầu tiên thành lập nước đã góp phần tạo nên lãnh thổ Hoa Kỳ.
- Bản Tuyên ngôn: Tuyên ngôn Độc lập
Bài tập 4
Hoàn thành sơ đồ dưới đây về tiền đề dẫn đến các cuộc cách mạng tư sản.
Lời giải chi tiết:
- Tiền đề kinh tế: quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đã dần được hình thành ở Tây Âu và Bắc Mỹ từ cuối thời trung đại. Tuy nhiên, sự phát triển này gặp phải nhiều rào cản từ phía nhà nước phong kiến hoặc chính sách cai trị hà khắc của chính quốc.
- Tiền đề chính trị, xã hội:
+ Xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới, đại diện cho phương thức sản xuất TBCN.
+ Chính sách cai trị của cế độ phong kiến chuyên chế / thuộc địa gây bất mãn cho quần chúng nhân dân, đặc biệt là các lực lượng xã hội mới (tư sản, quý tộc mới, chủ nô,…).
- Tiền đề tư tưởng: tư tưởng tư sản dần được hình thành, có vai trò “dọn đường” cho sự bùng nổ của cách mạng và thúc đẩy cách mạng phát triển đi lên.
Bài tập 5
Đọc đoạn thông tin dưới đây, nêu ý nghĩa của bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng tư sản Pháp năm 1789.
Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền gồm có 17 điều, xác định các quyền tự do, dân chủ, quyền bình đẳng giữa các công dân trước pháp luật, đồng thời, cũng khẳng định quyền tư hữu tài sản là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm. Bản Tuyên ngôn đã xác lập quyền tự do cá nhân của công dân. Điều 7 của Tuyên ngôn ghi nhận: “Mọi người sinh ra đều tự do, bình đẳng về quyền lợi
(Đặng Đức An, Những mẩu chuyện lịch sử thế giới, tập 2, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2001, trang 17)
Lời giải chi tiết:
- Ý nghĩa của bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng tư sản Pháp năm 1789:
+ Mang giá trị nhân văn to lớn.
+ Đưa ra nguyên tắc dân chủ, tự do, bình đẳng, dân làm chủ và tam quyền phân lập cũng như dùng luật pháp để khẳng định tư tưởng của các nhà khai sáng trong quá trình vận động và phát triển của xã hội.
+ Có tác dụng to lớn đối với ý thức cách mạng của nhân dân, động viên người dân vượt qua những rào cản về mặt tư tưởng để đứng lên đánh đổ chủ nghĩa phong kiến chuyên chế, thiết lập một trật tự xã hội mới.
+ Có ảnh hưởng lớn đến cách mạng thế giới.