Bài 10. Nuôi dưỡng quan hệ bạn bè

Khởi động

Trả lời câu hỏi trang 47 SGK Đạo đức 4– Cánh diều

Nghe hoặc hát theo nhịp bài hát Lớp chúng ta đoàn kết của nhạc sỹ Mộng Lân và trả lời câu hỏi

Câu hỏi: 

a. Tập thể lớp trong bài hát trên là một lớp học như thế nào?

b. Các thành viên trong lớp đã làm gì để tạo nên một lớp học như thế?

Phương pháp giải:

- Nghe hoặc hát theo nhịp bài hát Lớp chúng ta đoàn kết.

- Chỉ ra lớp học của tập thể lớp trong bài hát trên như thế nào.

- Điều gì làm nên một lớp học như thế.

Lời giải chi tiết:

Lời bài hát “ Lớp chúng ta đoàn kết”

Lớp chúng mình rất rất vui

Anh em ta chan hòa tình thân

Lớp chúng mình rất rất vui

Như keo sơn anh em một nhà

Đầy tình thân quý mến nhau

Luôn thi đua học chăm tiến tới

Quyết kết đoàn giữ vững bền

Giúp đỡ nhau xứng đáng trò ngoan.

Lớp chúng mình rất rất vui

Anh em ta chan hòa tình thân

Lớp chúng mình rất rất vui

Như keo sơn anh em một nhà

a. Tập thể lớp trong bài hát trên là một lớp học vui vẻ, đoàn kết và rất rất vui.

b. Để tạo nên một lớp học như thế, các thành viên trong lớp đã đầy tình thân quý mến nhau, luôn thi đua học chăm, quyết tâm đoàn kết, như anh em keo sơn trong một nhà.

Khám phá 1

Trả lời câu hỏi trang 48 SGK Đạo đức 4– Cánh diều

Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi

Câu hỏi:

a. Em có nhận xét gì về tình bạn của hai nhân vật trong câu chuyện trên ?

b. Theo em, tình bạn đẹp sẽ mang lại ý nghĩa gì đối với mỗi người?

Phương pháp giải:

- Đọc câu chuyện.

- Nhận xét về tình bạn của hai nhân vật trong câu chuyện trên.

- Ý nghĩa của tình bạn đẹp đối với mỗi người.

Lời giải chi tiết:

a. Nhận xét về tình bạn của hai nhân vật trong câu chuyện trên:

- Tình bạn của Trang và Trâm là một tình bạn đẹp, đáng được ngưỡng mộ.

- Trâm đã giúp đỡ, cõng Trang đi học, kể cả lúc đi vệ sinh và đã cõng bạn suốt bốn năm đi học đến trường.

b. Ý nghĩa của tình bạn đẹp đối với mỗi người: Làm cho những người bạn trở nên vui vẻ hơn, có cuộc sống tốt đẹp hơn.Tình bạn ấy đã tạo động lực, giúp cho những bạn có hoàn cảnh khó khăn có thêm niềm tin và động lực để cuộc sống tươi đẹp hơn.

Khám phá 2

Trả lời câu hỏi trang 48, 49 SGK Đạo đức 4 – Cánh diều

Quan sát tranh và trả lời câu hỏi

Câu hỏi:

a. Tranh nào thể hiện việc làm nhằm duy trì mối quan hệ bạn bè?

b. Em hãy nêu một số việc làm khác nhằm duy trì mối quan hệ bạn bè.

Phương pháp giải:

- Quan sát tranh và chỉ ra bức tranh thể hiện việc làm nhằm duy trì mối quan hệ bạn bè.

- Nêu một số việc làm khác nhằm duy trì mối quan hệ bạn bè.

Lời giải chi tiết:

a. Các bức tranh thể hiện việc làm nhằm duy trì mối quan hệ bạn bè:

+ Tranh 1: ngỏ ý đưa bạn xuống phòng y tế.

+ Tranh 2: bảo bạn đi cùng ô với mình khi trời mưa.

+ Tranh 3: rủ bạn cùng đi học nhóm.

+ Tranh 5: rủ Nam ra ngoài chơi cùng.

+ Tranh 6: giúp bạn bê chồng vở.

b. Một số việc làm khác nhằm duy trì mối quan hệ bạn bè:

+ Đến thăm khi bạn ốm.

+ Cho bạn mượn bút khi mà bạn quên mang theo bút.

+ Cho bạn đi chung xe khi xe của bạn bị hỏng.

Luyện tập 1

Trả lời câu hỏi trang 49 SGK Đạo đức 4 – Cánh diều

Bày tỏ ý kiến

a. Người bạn tốt là người ủng hộ mình mọi lúc, mọi nơi.

b. Tình bạn đẹp giúp chúng ta thêm vui vẻ và ngày càng hoàn thiện bản thân.

c. Chỉ cần xây dựng tình bạn ở trường học.

d. Chỉ làm bạn với những người có cùng hoàn cảnh.

e. Bạn bè phải giúp nhau cùng tiến bộ về mọi mặt.

Phương pháp giải:

Đọc các ý kiến và đưa ra quan điểm của mình về các ý kiến đó.

Lời giải chi tiết:

a. Không đồng tình vì người bạn tốt sẽ chỉ ủng hộ mình với những việc làm đúng. Còn nếu mình làm sai thì bạn phải nhắc nhở, phân tích và chỉ ra cho mình. Thế mới gọi là người bạn tốt.

b. Đồng tình vì tình bạn sẽ giúp chúng  ta vui vẻ hơn mỗi ngày, nhìn nhận ra ưu nhược điểm để mình hoàn thiện hơn.

c. Không đồng tình vì tình bạn được xây dựng ở mọi nơi, thế mới gọi là toàn diện.

d. Không đồng tình vì chúng ta phải sống hòa đồng, giúp đỡ nhiều người với nhiều hoàn cảnh khác nhau.

e. Đồng tình vì đó là ý nghĩa tuyệt vời của tình bạn.

Luyện tập 2

Trả lời câu hỏi trang 50, 51 SGK Đạo đức 4 – Cánh diều

Xử lý tình huống

Câu hỏi 1:

a. Em đồng ý với suy nghĩ của Vinh hay Thông? Vì sao?

b. Nếu gặp trường hợp trên, em sẽ làm gì?

Câu hỏi 2:

a. Em có đồng ý với suy nghĩ của Hằng không? Vì sao?

b. Nếu là Nhung, em sẽ làm gì?

Câu hỏi 3: Nếu là Giang em sẽ làm gì?

Phương pháp giải:

- Đọc tình huống 1 và đưa ra lựa chọn của em, giải thích. Hành động của em khi gặp trường hợp trên.

- Đọc tình huống 2 và đưa ra quan điểm của em với suy nghĩ của Hằng, giải thích. Hành động của em nếu em là Nhung.

- Đọc tình huống 3 và chỉ ra hành động khi em là Nhung.

Lời giải chi tiết:

Câu hỏi 1:

a. Em đồng ý với suy nghĩ của Vinh. Vì hành động bắt nạt bạn của các bạn kia là sai và cần phải được chấm dứt. Còn Thông làm như vậy là không đúng, không dám đứng ra bảo vệ bạn.

b. Nếu gặp trường hợp trên, em sẽ ngay lập tức ngăn cản hai bạn kia bắt nạt Tuấn. Nếu các bạn ấy vẫn tiếp tục, em sẽ gọi người lớn đến giúp đỡ rồi hôm sau trình báo lại với giáo viên.

Câu hỏi 2:

a. Em không đồng ý với suy nghĩ của Hằng vì mỗi người cần phải có ý thức tự giác học tập, hành động chép bài của bạn là sai trái, không tốt. Nếu cho chép lần này thì lần sau bạn lại tiếp tục và sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập của bạn ấy.

b. Nếu là Nhung, em sẽ hướng dẫn và gợi ý cho bạn hiểu để bạn tự làm.

Câu hỏi 3: Nếu là Giang em sẽ thường xuyên, chủ động đến nhà chơi với Tuấn,cùng trò chuyện với bạn ấy nhiều hơn để bạn ấy cảm thấy vui vẻ và không cảm thấy tự ti nữa.

Luyện tập 3

Trả lời câu hỏi trang 51 SGK Đạo đức 4 – Cánh diều

Ứng xử của em

Chọn cách ứng xử phù hợp với tình huống và giải thích lí do.

Phương pháp giải:

- Nối cách ứng xử với tình huống phù hợp

- Đưa ra lý do chọn.

Lời giải chi tiết:

Vận dụng 1

Trả lời câu hỏi trang 52 SGK Đạo đức 4 – Cánh diều

Hãy liệt kê một số việc làm tốt và chưa tốt của em khi đối xử với bạn bè trong lớp học.

Phương pháp giải:

Kể một số việc làm tốt và chưa tốt của em khi đối xử với bạn bè trong lớp học.

Lời giải chi tiết:

- Việc làm tốt:

+ Khi thấy bạn bị ngã, em đã đỡ bạn dậy.

+ Khi thấy bạn buồn, em đã hỏi thăm bạn.

+ Khi thấy bạn bị hỏng xe, em đã cho bạn đi xe cùng.

- Việc làm chưa tốt:

+ Em không cho bạn ăn bánh cùng với mình.

+ Em không cho bạn xem chung sách.

Vận dụng 2

Trả lời câu hỏi trang 52 SGK Đạo đức 4 – Cánh diều

Hãy chia sẻ về một tình bạn đẹp của em. Em đã làm gì để duy trì mối quan hệ bạn bè tốt đẹp của mình?

Phương pháp giải:

- Chia sẻ về một tình bạn đẹp của em.

- Việc làm của em để duy trì mối quan hệ bạn bè tốt đẹp.

Lời giải chi tiết:

Em và Lan chơi với nhau từ nhỏ vì nhà hai đứa ở cạnh nhau.Đến năm học lớp 3, gia đình bạn ấy chuyển lên Hà Nội khác để sinh sống. Chúng em vẫn thường xuyên giữ liên lạc với nhau bằng cách gọi điện, viết thư kể cho nhau nhau nghe về cuộc sống của mình.Thỉnh thoảng, Lan có về quê thì chúng em lại tíu tít đi chơi với nhau, kể cho nhau nghe về mọi thứ ở lớp học của mình.

- Việc làm của em để duy trì mối quan hệ bạn bè tốt đẹp: giữ liên lạc với nhau bằng cách gọi điện, viết thư kể cho nhau nhau nghe về cuộc sống của mình.

Vận dụng 3

Trả lời câu hỏi trang 52 SGK Đạo đức 4 – Cánh diều

Em hãy chọn những bông hoa đẹp để tạo thành bình hoa Tình bạn.

Phương pháp giải:

Em tự lựa chọn những bông hoa đẹp để tạo thành bình hoa Tình bạn.

Lời giải chi tiết:

Em sẽ  chọn những bông hoa: “Chia sẻ, Tôn trọng, Tin cậy, Quan tâm, Chân thành, Vị tha, Giúp đỡ” đẹp để tạo thành bình hoa Tình bạn.