Bài 11. Cuộc cải cách của Minh Mạng (nửa đầu thế kỉ XIX) lịch sử - Chân trời sáng tạo 11
Bài tập 1 1
Vua Minh Mạng đổi Ngự sử đài thành Đồ sát viện vì muốn Độ sắt viện trở thành cơ quan chuyên về việc
A. kiểm tra, giám sát bộ máy hành chính trên toàn quốc.
B. đào tạo đội ngũ trí thức, nhân tài bổ sung ra làm quan.
C. giám sát lực lượng quân đội, đảm bảo an ninh quốc gia.
D. đảm bảo tất cả hoạt động của nhà nước được an toàn.
Lời giải chi tiết:
Đáp án đúng là: A
Bài tập 1 2
Một trong những tác dụng tích cực của cải cách hành chính thời vua Minh Mạng là góp phần
A. tạo điều kiện củng cố các “hương ước và lệ làng.
B. hạn chế sự tham nhũng và lộng hành của quan lại.
C. khích lệ người dân tích cực thi cử và ra làm quan.
D. giám sát lực lượng quân đội, đảm bảo an ninh quốc gia
Lời giải chi tiết:
Đáp án đúng là: B
Bài tập 1 3
Nhà Nguyễn thành lập Quốc sử quán nhằm mục tiêu
A. phát triển văn hoá, giáo dục.
C. thu thập và biên soạn sách sử.
D. đào tạo bộ máy quan liêu.
B. đào tạo trí thức, quan lại.
Lời giải chi tiết:
Đáp án đúng là: C
Bài tập 1 4
Vua Minh Mạng cài cách hệ thống chính trị - hành chính chặt chẻ, gọn nhẹ từ trung ương đến địa phương không nhằm mục tiêu nào dưới đây?
A. Nâng cao năng lực hệ thống quan chức ở trung ương.
B. Thống nhất đất nước, xác lập chủ quyền lãnh thổ.
C. Thiết lập nên nhà nước quân chủ phong kiến tập quyền.
D. Hạn chế tối đa quyền tự trị của làng xã, địa phương.
Lời giải chi tiết:
Đáp án đúng là: B
Bài tập 1 5
Một trong những bài học từ cuộc cải cách của vua Minh Mạng có thể vận dụng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay là
A. xây dựng đội ngũ công chức có năng lực, thanh liềm, mẫn cán.
B. xây dựng nền quốc phòng toàn dân, đáp ứng yêu cầu của đất nước.
C. xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân, đáp ứng yêu cầu dân tộc.
D. cải cách phải có nội dung toàn diện trên các mặt của đời sống xã hội.
Lời giải chi tiết:
Đáp án đúng là: A
Bài tập 2
Chọn các từ hoặc cụm từ đã cho dưới đây, điền vào chỗ trống (….....) cho phù hợp về một số nét chính trong cải cách hành chính nhà nước thời vua Minh Mạng.
Để hạn chế những hiện tượng tiêu cực trong tổ chức ………………..vua Minh Mạng đã xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát “Trên dưới ………………..trong ngoài ………..... lẫn nhau” thực hiện ở tất cả các cấp hành chính. Giữa”………………. và Lục tự luôn có sự phối hợp, kiểm tra và giám sát lẫn nhau. Lục tự giúp vua thừa hành các trách nhiệm do …………………trao cho về các vấn đề văn hoá, giáo dục, thi cử, luật pháp, tế tự. Bên cạnh ……………..... chuyên trách việc luật lệnh, xét xử hình phạt, án tù còn có Tam pháp ty hỗ trợ nhận đơn khiếu nại của những người bị quan triều đình xử oan ức ……………giám sát, kiềm chế hoạt động của các cơ quan hành chính trong các lĩnh vực. ……………………….là cơ quan tham mưu cao nhất của nhà vua nhưng lại không tách rời các cơ quan chức năng khác.
Lời giải chi tiết:
Để hạn chế những hiện tượng tiêu cực trong tổ chức hành chính nhà nước vua Minh Mạng đã xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát “Trên dưới hiệp đồng trong ngoài kiềm chế lẫn nhau” thực hiện ở tất cả các cấp hành chính. Giữa Lục bộ và Lục tự luôn có sự phối hợp, kiểm tra và giám sát lẫn nhau. Lục tự giúp vua thừa hành các trách nhiệm do pháp luật trao cho về các vấn đề văn hoá, giáo dục, thi cử, luật pháp, tế tự. Bên cạnh bộ Hình chuyên trách việc luật lệnh, xét xử hình phạt, án tù còn có Tam pháp ty hỗ trợ nhận đơn khiếu nại của những người bị quan triều đình xử oan ức. Đô sát viện giám sát, kiềm chế hoạt động của các cơ quan hành chính trong các lĩnh vực. Cơ mật viện là cơ quan tham mưu cao nhất của nhà vua nhưng lại không tách rời các cơ quan chức năng khác.
Bài tập 3
Hoàn thành sơ đồ dưới đây về nội dung cải cách chính trị và hành chính thời vua Minh Mạng.
|
CHÍNH TRỊ |
HÀNH CHÍNH |
|
- Vua đứng đầu…………………..…………, quản lí mọi hoạt động. - Từ năm 1820, kiện toàn các ……………….. - Các cơ quan chuyên trách đứng đầu là ……………….. - Công tác………………. được đặc biệt coi trọng, ban nhiều lệnh, dụ quy định về chế độ hồi tị để ngăn chặn tình trạng quan lại ………………... ở địa phương |
- Cả nước chia làm …………… và một phủ………………. Hệ thống hành chính phân cấp theo mô hình từ trên xuống, gồm: tỉnh, phủ, huyện hoặc châu, tổng, xã. Cơ quan quản lí cấp tỉnh gồm hai ty là ………………….và……………….. - Mỗi tỉnh đều có Tổng đốc, Tuần phủ cai quản, gồm hai ty là………………… Và………………………….. - Các phủ, huyện, châu, tổng xã vẫn giữ như cũ. |
Lời giải chi tiết:
|
CHÍNH TRỊ |
HÀNH CHÍNH |
|
- Vua đứng đầu đất nước, quản lí mọi hoạt động. - Từ năm 1820, kiện toàn các cơ quan văn phòng - Các cơ quan chuyên trách đứng đầu là Lục bộ - Công tác thanh tra, giám sát được đặc biệt coi trọng, ban nhiều lệnh, dụ quy định về chế độ hồi tị để ngăn chặn tình trạng quan lại cấu kết bè phái ở địa phương |
- Cả nước chia làm 30 tỉnh và một phủ Thừa thiên - Hệ thống hành chính phân cấp theo mô hình từ trên xuống, gồm: tỉnh, phủ, huyện hoặc châu, tổng, xã. Cơ quan quản lí cấp tỉnh gồm hai ty là Bố chính sứ ty và Án sát sứ ty - Mỗi tỉnh đều có Tổng đốc, Tuần phủ cai quản, gồm hai ty là Bố chính sứ ty và Án sát sứ ty - Các phủ, huyện, châu, tổng xã vẫn giữ như cũ. |
Bài tập 4
Nối các lĩnh vực ở cột A với thông tin ở cột B cho phù hợp về nội dung cuộc cải cách của vua Lê Thánh Tông.
Lời giải chi tiết:
Ghép các thông tin theo thứ tự sau:
|
1 - D |
2 - A |
3 - B |
4 - C |
Bài tập 5
Theo em, điểm khác biệt trong cải cách của vua Minh Mạng so với cải cách của vua Lê Thánh Tông là gì? Sự khác biệt này có ý nghĩa như thế nào?
Lời giải chi tiết:
- Một trong những điểm khác biệt trong cải cách của vua Minh Mạn so với cải cách của vua Lê Thánh Tông là:
+ Chia cả nước thành 30 tỉnh và phủ Thừa Thiên
+ Hệ thống hành chính phân cấp từ trên xuống (thống nhất trong cả nước)” tỉnh => phủ => huyện/ châu => tổng => xã
- Ý nghĩa:
+ Thống nhất đơn vị hành chính địa phương trong cả nước;
+ Xây dựng cơ cấu bộ máy nhà nước đơn gọn nhẹ, chặt chẽ;