Bài 11. Phòng, chống tệ nạn xã hội

Bài tập 1

Trả lời câu hỏi Bài tập 1 trang 57 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Em hãy tìm hiểu những thông tin về các Bộ luật, Luật dưới đây và hoàn thành bảng sau:

Luật Phòng, chống ma tuý năm 2000 sửa đổi, bổ sung 2008

Điều 3.

Nghiêm cấm các hành vi sau đây:

1. Trồng cây có chứa chất ma tuý;

2. Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, bảo quản, mua bán, phân phối, giám định, xử lí, trao đổi, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, nghiên cứu trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma tuý, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần;

3. Sử dụng, tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý; xúi giục, cưỡng bức, lôi kéo, chứa chấp, hỗ trợ việc sử dụng trái phép chất ma tuý;

4. Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sản xuất, sử dụng trái phép chất ma tuý;

5. Hợp pháp hoá tiền, tài sản do phạm tội về ma tuý mà có;

6. Chống lại hoặc cản trở việc cai nghiện ma tuý;

7. Trả thù hoặc cản trở người có trách nhiệm hoặc người tham gia phòng, chống ma tuý;

8. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp để vi phạm pháp luật về phòng, chống ma tuý;

9. Các hành vi trái phép khác về ma tuý.

Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017

Điều 321.Tội đánh bạc

1. Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kì hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5 000 000 đồng đến dưới 50 000 000 đồng hoặc dưới 5 000 000 đồng, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 20 000 000 đồng đến 100 000 000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm: a) Có tính chất chuyên nghiệp;

b) Tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá 50 000 000 đồng trở lên;

c) Sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

d) Tái phạm nguy hiểm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 000 000 đồng đến 50 000 000 đồng.

Điều 327. Tội chứa mại dâm (trích)

1. Người nào chứa mại dâm, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Có tổ chức;

b) Cưỡng bức mại dâm;

c) Phạm tội 02 lần trở lên;

d) Chứa mại dâm 04 người trở lên;

đ) Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi;

e) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bán dâm mà tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

g) Thu lợi bất chính từ 50 000 000 đồng đến dưới 200 000 000 đồng;

h) Tái phạm nguy hiểm.

Điều 328. Tội môi giới mại dâm (trích)

1. Người nào làm trung gian dụ dỗ, dẫn dắt để người khác thực hiện việc mua dâm, bán dâm, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm: a) Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi;

b) Có tổ chức;

c) Có tính chất chuyên nghiệp;

d) Phạm tội 02 lần trở lên;

đ) Đối với 02 người trở lên;

e) Thu lợi bất chính từ 100 000 000 đồng đến dưới 500 000 000 đồng;

g) Tái phạm nguy hiểm.

Lời giải chi tiết:

Bài tập 2

Trả lời câu hỏi Bài tập 2 trang 59 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Em hãy cho biết những nhận định sau đúng hay sai? Hãy đánh dấu X vào ô tương ứng.

Lời giải chi tiết:

Bài tập 3 Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 60 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Trả lời câu hỏi 1 trang 60 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Nội dung nào dưới đây không phải là quy định của pháp luật nước ta về phòng, chống tệ nạn xã hội?

A. Cấm đánh bạc dưới bất cứ hình thức nào.

B. Nghiêm cấm sử dụng trái phép chất ma tuý.

C. Cấm tiếp xúc với người mắc tệ nạn xã hội.

D. Nghiêm cấm hành vi dụ dỗ, dẫn dắt mại dâm.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: C

Bài tập 3 Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 60 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Ý kiến nào dưới đây là biện pháp phòng, chống tệ nạn xã hội?

A. Hạn chế nhận thức về tác hại của tệ nạn xã hội.

B. Đẩy mạnh tuyên truyền để phòng, chống tệ nạn xã hội.

C. Chỉ chú trọng làm ăn kinh tế hơn giáo dục con cái.

D. Không cần duy trì lối sống giản dị, lành mạnh.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: B

Bài tập 3 Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 60 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Ý kiến nào dưới đây không đúng khi nói về tệ nạn xã hội?

A. Tích cực hoạt động tập thể sẽ giúp ta tránh xa được tệ nạn xã hội.

B. Ma tuý và mại dâm là con đường lây nhiễm bệnh xã hội.

C. Tệ nạn xã hội là con đường dẫn đến tội ác.

D. Xa lánh người mắc bệnh xã hội mới bảo vệ được bản thân.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: D

Bài tập 3 Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 trang 60 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Em đồng tình với ý kiến nào dưới đây?

A. Tuyệt đối không giao lưu, tiếp xúc với người nghiện ma tuý vì sẽ bị lây nghiện và mang tiếng xấu.

B. Thấy người buôn bán ma tuý thì nên lờ đi coi như không biết.

C. Không mang hộ đồ vật của người khác khi không biết rõ đó là gì cho dù được trả nhiêu tiền

D. Nên dùng thử ma tuý một lần để biết cảm giác rồi tránh.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: C

Bài tập 3 Câu 5

Trả lời câu hỏi 5 trang 60 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Bạn T và bạn K (cùng 14 tuổi) thường xuyên sang nhà bà H để tụ tập đánh bạc ăn tiền. Tại đây, T và K bị bà H dụ dỗ hút thuốc phiện và bị nghiện. Anh M (con trai bà H) biết sự việc nhưng giữ kín, không nói với ai. Một hôm, T và K đang hút thuốc phiện tại nhà bà H thì bị công an bắt quả tang. Trong trường hợp này, những ai đã vi phạm pháp luật?

A. Bạn T và bạn K.

B. Bạn T, bạn K và bà H.

C. Bà H.

D. Bạn T, bạn K, bà H và anh M.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: D

Bài tập 4

Trả lời câu hỏi Bài tập 4 trang 61 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Em hãy xử lý các tình huống sau:

Lời giải chi tiết:

Bài tập 5

Trả lời câu hỏi Bài tập 5 trang 61 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Em hãy đọc các tình huống sau và trả lời câu hỏi.

Tình huống 1. Một lần, trên đường đi học thêm về, đến đoạn đường vắng, H (một học sinh lớp 7) gặp chú G hàng xóm đang đi xe máy cùng đường. H đã nhờ chú G soi đường giúp mình. Lúc này, sẵn có hơi men trong người, G đã cưỡng hiếp cháu H. Sau đó, H và gia đình đã trình báo sự việc với cơ quan công an về hành vi của G.

Tình huống 2. Vì bố mẹ không cho tiền tiêu vặt nên L buồn bực, đã bỏ nhà đi. Lên thành phố, L gặp một người phụ nữ tên K, người này đã cho tiền và hứa tìm cho L một công việc kiếm nhiều tiền. L nghe lời dụ dỗ và bị bán cho một người đàn ông đang có nhu cầu mua dâm. Khi phát hiện sự việc, liên hệ với gia đình và trình báo cơ quan chức năng.

Câu hỏi: Em rút ra được bài học gì sau khi đọc hai tình huống trên?

Lời giải chi tiết:

- Bài học từ tình huống 1:

+ Không đi một mình trên đoạn đường vắng

+ Đề cao cảnh giác ngay cả với những người mà mình quen biết

+ Trang bị thêm kiến thức, kĩ năng về phòng, chống xâm hại tình dục

+ Học võ để có thể tự vệ, khống chế đối phương,…khi bị tấn công tình dục.

- Bài học từ tình huống 2:

+ Đề cao cảnh giác, từ chối mọi sự giúp đỡ về tiền bạc hoặc lợi ích vật chất của người khác, nhất là từ người lạ mới quen biết.

+ Trước khi nhận lời mời, mỗi người cần tìm hiểu thật kỹ về địa danh, địa điểm mà mình định đến và đặc điểm, nhân thân của những người đi cùng mình như thế nào.

+ Tham khảo ý kiến của mọi người và thông báo, nhắn gửi cho gia đình, người thân biết mình sẽ đi đâu, đi với ai trước khi quyết định đi xa.

+ Trang bị thêm kiến thức, kĩ năng về phòng, chống xâm hại tình dục

+ Học võ để có thể tự vệ, khống chế đối phương,…khi bị tấn công tình dục.

Bài tập 6

Trả lời câu hỏi Bài tập 6 trang 62 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Em hãy xử lí tình huống sau:

Tình huống: Một người bạn thân của em gần đây có biểu hiện học hành sa sút, thường xuyên bỏ học đi chơi. Khi tìm hiểu, em biết rằng bạn đã bị một nhóm bạn xấu rủ rê chơi cờ bạc và hút ma tuý.

Câu hỏi: Trong tình huống này, em sẽ làm gì để giúp bạn thân của mình?

Lời giải chi tiết:

- Trong tình huống này, em sẽ:

+ Khuyên bạn không nên chơi cùng nhóm bạn kia và chấm dứt hành vi chơi cờ bạc, hút ma túy, vì đó là những hành vi vi phạm pháp luật, gây nhiều hậu quả đến sức khỏe của bản thân, gia đình và xã hội.

+ Bí mật thông báo tình hình tới bố mẹ của bạn và những người lớn đáng tin cậy khác để phối hợp cùng họ giúp đỡ bạn vượt qua khó khăn, tránh xa tệ nạn.

Bài tập 7

Trả lời câu hỏi Bài tập 7 trang 62 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Em hãy thảo luận với các bạn để xây dựng một tiểu phẩm có nội dung về phòng, chống tệ nạn xã hội; sau đó, đóng vai và biểu diễn trước lớp.

Lời giải chi tiết:

Tiểu phẩm: Bài học đầu đời

Tác giả kịch bản: Tập thể nhóm 1 lớp 7A.

Với sự tham gia của các diễn viên

- Kim Phượng: Trong vai Chị Hương- Đội trưởng đội tuyên truyền.

- Ánh Tuyết: Trong vai Bà Huệ - mẹ Nam.

- Quốc Duy: Trong vai Anh Minh – Công an khu vực.

- Hải Thuỳ: Trong vai Bình – Công an khu vực.

- Hoàng Long: Trong vai Nam - học sinh mắc nghiện.

NỘI DUNG

Cảnh 1:Tại nhà bà Huệ vào 1 buổi chiều

- Bà mẹ (Vừa lau nước mắt vừa nói): Con ơi, sao con dại dột thế? Mấy ngày qua con đã ở đâu? Trời ơi niềm vui sự sống của tôi...

- Hương: Dạ, cháu chào Bác ạ?

- Bà mẹ: Kìa! Cô là ...

- Hương: Cháu là Hương, đội trưởng đội tuyên truyền câu lạc bộ 03 đến tìm bác có chút việc, sao Bác lại khóc?

- Bà mẹ: Cô ơi! Thằng con trai quý tử của tôi nó đã bỏ nhà đi biệt tích cả tháng nay. Tôi đã đi tìm khắp nơi nhưng không thấy. Tôi phải làm sao đây?

- Hương: Có phải tên con trai bác là Doãn Hoàng Nam không?

- Bà mẹ: Vâng, cháu tên là Hoàng Nam, Doãn Hoàng Nam.

- Hương: Doãn Hoàng Nam 13 tuổi, đang học xong lớp 7. Người cao rong rỏng phải không ạ?

- Bà mẹ: Thôi đúng rồi, đúng là con tôi rồi, thật phúc đức cho nhà tôi, may mà cô đã cho nó ở nhờ không thì ...

- Hương: Dạ! không bác ạ nhưng sáng nay đội tuyên truyền phòng chống tệ nạn xã hội của chúng cháu phối hợp cùng Công an đã bắt một nhóm thanh niên đang tụ tập tiêm chích ma tuý, trong đó có 1 em tên là Hoàng Nam. Bây giờ bác có thể .....

- Bà mẹ: Này, này, tôi nói cho nhà cô biết, cô đừng có mượn gió bẻ măng. Tôi tưởng cô nhân đức lắm đến báo cho tôi chỗ ở của con tôi. Nào ngờ cô đem tai hoạ đến cái nhà này. Nhưng cô nhớ cho, có doạ người cũng cần chọn lý do cho thích đáng. Cô nói con tôi ngã xe, con tôi trèo cây chết đuối tôi còn tin. Cô bảo nó tiêm chích thì không đời nào. Đến tiêm phòng bệnh nó còn chẳng dám nữa là tiêm chích.

- Hương: Cháu cũng mong là như vậy, nhưng tuổi trẻ bồng bột...

- Bà mẹ: Cô thì già chắc! Thiên hạ toàn người trẻ cả đấy cô ạ. Thôi cô làm ơn đi ra cho tôi còn đốt vía (Đẩy Hương ra cửa)

- Hương: Bác hãy bình tĩnh và đi cùng cháu đến đồn công an để chúng ta cùng tìm cách giải quyết.

- Bà mẹ: Đi theo cô à? Thế khác nào tôi công nhận con tôi nghiện. Mà thôi được tôi đi, nếu không phải con tôi nghiện thì ... thì (Nói to) Hồi sau sẽ rõ nhé!

Cảnh 2: Tại đồn Công an

- Minh: Anh mong em hãy mau tỉnh ngộ để làm lại từ đầu. Tương lai tươi sáng vẫn đang chờ em ở phía trước.

- Nam: Sáng à? Sáng trong hay sáng đục, đục như khói thuốc thôi? Anh nói đi ...

- Bình: Sao em lại nói thế! Em biết không ma tuý là kẻ thù ghê sợ của loài người và mỗi chúng ta đều phải góp phần tiêu diệt nó. Em mà như thế này bố mẹ em sẽ rất buồn.

- Nam: Thôi im đi, buồn hay không là chuyện của 2 cụ nhà tôi, mà tính đến thời điểm này tôi zêrô bố và cũng zêrô cả mẹ luôn, đừng đem họ ra làm mềm lòng tôi ...
(Hương và mẹ Nam đi vào)

- Hương: Bình ơi! (Nam thấy mẹ quay mặt đi)

- Bình: Chị Hương!

- Bà mẹ: Trời ơi! Nam! Con tôi ... (Khóc ôm lấy con).

- Nam: Làm ơn sống lịch sự theo người á Đông, buông tôi ra. Tôi không chút liên quan gì tới bà cả, bà nhớ cho.

- Mẹ (hát cải lương): Đau lòng này Nam ơi! Con lớn lên trong vòng tay của ta, thì làm sao nỡ quên ân tình. Nay con mang đến ưu phiền cay đắng, nhìn con lòng ta xót xa, sống chi cho lòng thêm đau ...

- Nam(Hát): Đời tôi như cánh chim xa bầy. Không hề sung sướng hơn bà đâu, đi ra mau, về nhà cho nhanh không thì tôi cáu lên bây giờ (Đẩy mẹ ra).

- Bà mẹ: Các chú ơi, các cô ơi, tôi phải làm sao? Làm sao đây?

- Minh: Bác bình tĩnh lại để chúng ta cùng tìm cách đưa em Nam đi cai nghiện.

- Bà mẹ: Cai như thế nào? Mà cai ở đâu chứ?

- Hương: Thưa bác hiện nay 3 hình thức cai nghiện: hình thức 1: Cai nghiện bắt buộc tại trung tâm cấp Tỉnh và Huyện; hình thức 2: Cai nghiện tại cộng đồng; hình thức 3: Cai nghiện tại gia đình. Theo cháu Bác nên cho em Nam đi cai nghiện bắt buộc tại trung tâm cấp huyện bác ạ.

- Nam: Thôi im đi! Làm gì có trại nào dành cho thằng nghiện như tôi. Đến các người còn không cần đến tôi thì làm gì có anh nhà nước nào cần tôi. Giờ tôi là đời thừa.

- Bà mẹ: Nam, Mẹ xin con, nếu con thương mẹ thì con hãy đi đi, đi đi con.

- Bình: Đúng rồi! Em hãy vì bản thân và gia đình em ạ, anh nghĩ...

- Nam: Không ai phải nghĩ, không tranh cãi nhiều. Tôi nói không là không. (Hát:Kệ người ta nói). Bà ta cứ nói tôi không đi là ngu, tôi không đi là ngơ, tôi không đi là khờ. Vì trong nhà tôi chỉ có mình tôi thôi không còn thằng thứ 2. Kệ bà ta nói, tôi không nghe bà ta tại vì tôi biết tôi không đi là khôn...là khôn...(Trong khi hát mẹ bấu vào tay, Nam đẩy ra).

- Hương: Em nói đúng! Nhà em chỉ có mình em thôi, Bố mẹ em chỉ dành tình thương cho em thôi. Em là niềm vui, niềm hạnh phúc của họ. Em hãy nhìn những giọt nước mắt đọng lại những nếp nhăn của mẹ, em nhìn đi... và suy nghĩ lại.

- Minh: Những gọt nước mắt ấy không chỉ có niềm đau mà còn cả niềm hy vọng đang chờ đợi em thắp lên em hiểu không?

- Bình: Hãy dũng cảm lên em, 1 cánh cửa cũ khép lại và 1 cánh cửa mới đang đón chờ em đấy.

- Nam: Mẹ, mẹ hãy tha lỗi cho con, con trót dại.

- Bà mẹ: Bài học đầu đời con nên ghi nhớ. Cũng thật may đã có Đoàn, Đảng giúp đỡ chúng ta. Con cần cai nghiện tốt để khỏi phụ lòng các cô, chú... con nhé.

- Nam: Vâng! Con sẽ cố gắng! Con sẽ làm được, xin mọi người cứ tin con.

(Các cô chú công an và mẹ đến vỗ về, động viên )

Cảnh 3: 3 năm sau, Tại nhà bà Huệ

- Bà mẹ: Nhanh thật! Thấm thoắt đã 3 năm trôi qua. Ngày này cách đây 3 năm tôi đang rối bời tâm trí vì lo sợ. Bây giờ ... sao tôi cứ bồi hồi đứng ngồi không yên, con tôi sắp về, nó đã cai nghiện thành công rồi. Con ơi ... (Giọng vui sướng, đi lại ngóng ra cổng, dọn dẹp nhà ...)

- Nam: (Tay sách túi ngập ngừng bước vào nhà) Gọi to kéo dài: Mẹ ...

- Mẹ: Nam, con đã về thật rồi. Trông con tôi khác quá, cao lớn, trắng trẻo hẳn ra.

- Nam: Con có quà cho mẹ đây. Mẹ sẽ rất vui ...

- Mẹ: Con về là mẹ mừng rồi, quà gì chứ, thật là ...

- Nam(Lấy trong túi sách ra): Đây là phiếu nhận xét của các chú quản lý trại nhận xét về con trong quá trình cai nghiện, các chú khen con lắm mẹ ạ.

- Mẹ:(Lật tờ giấy xem đi, xem lại): Thế này, các cô chú công an, các anh các chị trong đội tuyên truyền mà biết thì vui lắm đây. Mà các cô chú ấy nói lát nữa sẽ đến thăm con đấy.

- Nam: Con không muốn gặp các cô các chú ấy đâu. Họ sẽ coi thường con, coi con là 1 thằng vừa rời khỏi trại, con không ... (Đang nói dở thì Bình, Minh, Hương xuất hiện).

- Bình: Nam, các anh chị luôn mong ngày em trở về thế mà em lại không muốn gặp các anh là sao?

- Hương: Chị không muốn nghe những lời như vậy chút nào, Nam ạ!

- Minh: Các anh chị không chỉ đến hỏi thăm mà muốn em cùng đi tuyên truyền, giúp đỡ mọi người phòng, chống ma tuý nữa.

- Mẹ: Đúng rồi, hãy để niềm vui như gia đình mình trở thành niềm vui chung cho những gia đình có hoàn cảnh tương tự con ạ.

- Nam: Liệu có ai tin con không?

- Hương: Bằng sự nhiệt tình, bằng chính sự cố gắng và ý chí của bản thân, mọi người sẽ tin em.

- Bình: Chỉ cần em còn niềm tin là em sẽ làm được tất cả, anh tin ở em.

- Minh: Thay mặt đội tuyên truyền, tôi chính thức công nhận thành viên mới của đội: Doãn Hoàng Nam.

- Mẹ: Nào các con hãy hát lên, hát cho niêm hạnh phúc và hát cho những thành công sắp tới của đội tuyên truyền.

Bài tập 8

Trả lời câu hỏi Bài tập 8 trang 62 sách bài tập GDCD 7 Chân trời sáng tạo

Em hãy vẽ bức tranh để tham gia cuộc thi tuyên truyền về phòng, chống tệ nạn xã hội.

Lời giải chi tiết:

(*) Tham khảo: