Bài 12: Em sử dụng tiền hợp lí

Khởi động

Trả lời Câu hỏi trang 59 Khởi động SGK Đạo đức 5

Chia sẻ với bạn về việc ưu tiên mua đồ dùng mình cần hay mình thích. Giải thích lí do vì sao?

Phương pháp giải:

Chia sẻ cảm nghĩ.

Lời giải chi tiết:

Em sẽ ưu tiên mua đồ dùng mình cần vì:

+ Giúp em đảm bảo rằng mình sẽ có đủ những đồ dùng cần thiết

+ Tránh lãng phí cho những đồ không cần thiết

+ Đảm bảo việc chi tiêu hợp lí, không bị lãng phí tiền.

Kiến tạo tri thức mới 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 59 Kiến tạo tri thức mới SGK Đạo đức 5

Quan sát tranh và nêu biểu hiện của việc sử dụng tiền hợp lý.

- Nêu thêm các biểu hiện của việc sử dụng tiền hợp lý.

Phương pháp giải:

Quan sát tranh và nêu biểu hiện.

Lời giải chi tiết:

a, Biểu hiện của việc sử dụng tiền hợp lí:

- Tranh 1: Lên kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm hợp lí

- Tranh 2: Chỉ mua đồ dùng mới khi đồ dùng cũ không thể sử dụng được nữa

- Tranh 3: Không mua những đồ vượt quá khả năng kinh tế nếu không cần thiết

- Tranh 4: Chỉ mua những đồ dùng còn thiếu và giá cả phù hợp

b, Một số biểu hiện khác của việc dùng tiền hợp lí:

- Tiết kiệm tiền tiêu hàng ngày để mua sách giáo trình hoặc vật dụng học tập cần thiết.

- Sử dụng tiền tiêu vào việc mua đồ học tập như bút, sách vở, thước, bảng và các vật dụng cần thiết khác.

- Tìm kiếm sách giáo trình cũ hoặc tài liệu đã qua sử dụng để tiết kiệm chi phí mua sách.

- Học cách quản lý tiền bằng cách theo dõi các khoản tiền tiêu, lập bảng kế hoạch và đặt mục tiêu tiết kiệm cho tương lai.

Kiến tạo tri thức mới 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 60 Kiến tạo tri thức mới SGK Đạo đức 5

Đọc câu chuyện “NIỀM VUI TIẾT KIỆM” và trả lời câu hỏi:

- Em nhận xét như thế nào về cách chi tiêu của Xô-crat

- Xô-crat tiết kiệm tiền nhằm mục đích gì

- Theo em, vì sao chúng ta phải sử dụng tiền hợp lí?

Phương pháp giải:

Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

- Em thấy cách chi tiêu của thầy Xô-crat rất hợp lí. Thầy sử dụng tiền một cách hợp lí bằng cách đặt ra mục tiêu và dùng tiền để hoàn thành mục tiêu của mình.

- Xô-crat tiết kiệm tiền vì: Thầy muốn xây một ngôi trường, giúp đỡ mọi người vì sự tiến bộ của xã hội

- Theo em, chúng ta phải sử dụng tiền hợp lí vì:

·        Đáp ứng nhu cầu cần thiết: Sử dụng tiền để mua những thứ chúng ta thực sự cần như thực phẩm, quần áo, sách giáo trình và đồ dùng học tập.

·        Tiết kiệm và đầu tư: Sử dụng tiền một cách thông minh giúp chúng ta tiết kiệm để có thể đầu tư vào tương lai

·        Tránh lãng phí: Sử dụng tiền hợp lý giúp chúng ta tránh lãng phí bằng cách không mua những thứ không cần thiết hoặc không tốt cho sức khỏe và môi trường.

·        Xây dựng thói quen thông minh: Bằng cách sử dụng tiền hợp lý, chúng ta hình thành được thói quen quản lý tài chính tốt từ khi còn nhỏ, giúp chúng ta trở thành người có khả năng tài chính tốt trong tương lai.

·        Đảm bảo an toàn: Sử dụng tiền một cách hợp lý giúp chúng ta tránh rủi ro và không bị lừa đảo hoặc mất tiền một cách không cần thiết.

Kiến tạo tri thức mới 3

Trả lời Câu hỏi 3 trang 61 Kiến tạo tri thức mới SGK Đạo đức 5

Quan sát tranh và thực hiện yêu cầu:

- Nếu là thành viên của nhóm, em sẽ trả lời câu hỏi của Cốm và Bin như thế nào?

- Nêu thêm các cách sử dụng tiền hợp lí.

Phương pháp giải:

Quan sát tranh và thực hiện yêu cầu.

Lời giải chi tiết:

a, Trả lời câu hỏi của Cốm và Bin:

- Túi chia sẻ: sẽ dùng trong cách trường hợp như quà tặng cho gia đình, đi chơi với bạn bè, người yêu, thỉnh thoảng đãi đồng nghiệp một bữa, hoặc là làm từ thiện.

- Nên chia phần trăm cho mỗi túi như sau:

+ Tiền chi tiêu: 60%

+ Tiền tiết kiệm: 25%

+ Tiền chia sẻ: 15%

b, Các cách sử dụng tiền hợp lí khác:

+ Không mua đồ chơi khi ở nhà vẫn còn nhiều

+ Mua những thứ cần thiết trước. 

+ Không tiêu tiền vào những mục đích vô bổ như chơi game, ăn uống đồ ăn độc hại,…

Luyện tập 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 61 Luyện tập SGK Đạo đức 5

Em đồng tình hay không đồng tình với việc làm nào sau đây? Vì sao?

a, Gia đình của Bin đang gặp khó khăn về kinh tế những bạn lại xin mẹ mua đồ chơi đắt tiền

b. Na hạn chế ăn quà vặt, bạn chỉ mua những thứ thực sự cần thiết và có ích cho sức khoẻ.

c. Cốm muốn mua một cây bút đắt tiền giống như Tin khi đi nhà sách cùng chị.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ các việc làm để đưa ra ý kiến của bản thân.

Lời giải chi tiết:

a. Em không đồng tình với việc này. Gia đình đang gặp khó khăn về kinh tế, vì vậy việc xin mẹ mua đồ chơi đắt tiền là không hợp lí. Trong tình huống này, việc tập trung vào những nhu cầu thiết yếu và hỗ trợ gia đình sẽ là lựa chọn tốt hơn.

b. Em đồng tình với việc này. Hạn chế ăn quà vặt và chỉ mua những thứ thực sự cần thiết và có ích cho sức khoẻ là một quyết định hợp lý. Điều này giúp tiết kiệm tiền và đảm bảo sức khoẻ tốt hơn.

c. Em không đồng tình với việc này. Trong trường hợp này, việc mua một cây bút đắt tiền chỉ vì muốn giống như người khác là không hợp lý. Thay vào đó, cốm có thể xem xét lựa chọn một cây bút có chất lượng tốt, nhưng vẫn phù hợp với khả năng tài chính và không gây áp lực cho gia đình.

Luyện tập 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 62 Luyện tập SGK Đạo đức 5

Nhận xét các ý kiến sau

- Ý kiến 1: Chỉ những người có hoàn cảnh khó khăn mới cần sử dụng tiền hợp lí

- Ý kiến 2: Sử dụng tiền hợp lí vì tiền là do công sức lao động vất vả làm ra.

- Ý kiến 3: Sử dụng tiền hợp lí là cách góp phần giúp kinh tế đất nước phát triển

- Ý kiến 4; Sử dụng tiền hợp lí vì đây là hành động thể hiện yêu thương, trân trọng công sức lao động của người thân trong gia đình.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ các ý kiến và nhận xét.

Lời giải chi tiết:

- Ý kiến 1: Ý kiến này không chính xác. Sử dụng tiền hợp lí là một phương pháp thông minh và có lợi cho tất cả mọi người, không chỉ riêng những người gặp khó khăn. Việc quản lý tiền bạc một cách hợp lí giúp mọi người tiết kiệm, đầu tư và tạo ra cơ hội phát triển tài chính.

- Ý kiến 2: Ý kiến này đúng. Tiền là kết quả của công sức lao động và thời gian đầu tư, do đó việc sử dụng tiền một cách hợp lý là cách trân trọng và tôn trọng công sức lao động.

- Ý kiến 3: Sử dụng tiền hợp lí là cách góp phần giúp kinh tế đất nước phát triển: Ý kiến này đúng. Sử dụng tiền hợp lý không chỉ mang lại lợi ích cá nhân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Việc tiết kiệm, đầu tư và sử dụng tiền một cách hợp lý có thể tạo ra nguồn lực tài chính để đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng như hạ tầng, giáo dục, y tế, và phát triển kinh tế nói chung.

- Ý kiến 4: Sử dụng tiền hợp lí vì đây là hành động thể hiện yêu thương, trân trọng công sức lao động của người thân trong gia đình: Ý kiến này đúng. Việc sử dụng tiền một cách hợp lý là một cách thể hiện yêu thương và trân trọng công sức lao động của người thân trong gia đình. Quản lý tiền bạc có trách nhiệm giúp bảo vệ tài sản gia đình và tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển và hạnh phúc của gia đình.

Luyện tập 3

 Trả lời Câu hỏi 3 trang 62 Luyện tập SGK Đạo đức 5

Xử lí tình huống:

Tình huống 1: Bố mẹ cho Bin 100 000 đồng để đi tham quan cùng lớp. Chuyến đi bắt đầu từ 7 giờ sáng đến 5 giờ chiều nhưng mới đến 11 giờ trưa, Bin đã tiêu hết tiền. Bin không nhớ mình đã tiêu thế nào mà hết nhanh như vậy

- Em có đồng tình với cách sử dụng tiền của Bin không? Vì sao?

- Nếu là Bin, em sẽ chi tiêu như thế nào cho hợp lí?

Tình huống 2: Mẹ bảo Cốm nên đưa số tiền để dành để mẹ giúp mở sổ tiết kiệm ở ngân hàng. Cốm phân vân với ý kiến của mẹ

Nếu em là Cốm, em sẽ làm gì?

Tình huống 3: Tin được mẹ cho tiền để mua đồ dùng học tập nhưng Tin lại dùng tiền đó để mua đồ chơi

Nếu là Tin, em sẽ sử dụng như thế nào? Vì sao

Tình huống 4:

Tiền lì xì vào dịp tết và tiền để dành, Na bỏ hết vào ống tiết kiệm. Vào năm học mới, Na đem số tiền này mua dụng cụ học tập. Em họ của Na sang chơi và xin bộ dụng cụ học tập cũ nhưng Na từ chối: “ Không được!Bộ mới chị dùng, còn bộ này chị cất để dành”

- Việc làm của Na hợp lí và chưa hợp lí chỗ nào? Vì sao?

- Em sẽ khuyên Na điều gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ các tình huống để đưa ra cách xử lí.

Lời giải chi tiết:

Tình huống 1:

- Em không đồng tình với cách sử dụng tiền của Bin. Bin đã tiêu hết tiền một cách nhanh chóng và không nhớ rõ đã chi tiêu như thế nào. Điều này cho thấy Bin đã không sử dụng tiền một cách hợp lí và không có sự quản lý tài chính tỉnh táo.

- Nếu là Bin, em sẽ chi tiêu tiền một cách hợp lí bằng cách chia nhỏ số tiền và tính toán trước những khoản chi phí dự kiến trong chuyến đi. Bin nên xem xét mức giá của các hoạt động tham quan và tính toán số tiền cần dùng cho mỗi hoạt động, từ đó quyết định những hoạt động quan trọng và ưu tiên.

Tình huống 2:

- Nếu là Cốm, em sẽ nghe theo ý kiến của mẹ và đưa số tiền để dành để mở sổ tiết kiệm ở ngân hàng. Mở sổ tiết kiệm giúp Cốm tiết kiệm và tạo ra nguồn tiền dự phòng trong trường hợp cần thiết. Điều này cũng giúp Cốm hình thành thói quen tiết kiệm và định hướng tài chính tốt trong tương lai.

Tình huống 3:

- Nếu là Tin, em sẽ sử dụng tiền để mua đồ dùng học tập như mẹ đã yêu cầu. Tiền được cung cấp để mua đồ dùng học tập có mục đích nhất định và là một đầu tư vào việc học của Tin. Mua đồ chơi bằng tiền này không đáp ứng mục đích ban đầu và có thể gây lãng phí tài chính.

Tình huống 4:

- Việc làm của Na chưa hợp lí ở chỗ dù bộ học tập cũ vẫn dùng được nhưng Na lại mua bộ mới và để dành bộ cũ

- Em sẽ khuyên Na nên dùng bộ cũ và cất bộ mới đi để dành. Nếu không thì nên chia sẻ cho em gái bộ cũ.

Vận dụng 1

Trả lời Câu hỏi 1 trang 63 Vận dụng SGK Đạo đức 5

Thực hiện việc tiết kiệm và ghi chép chi tiêu theo mẫu gợi ý

Phương pháp giải:

Hoàn thành thông tin vào bảng.

Lời giải chi tiết:

Vận dụng 2

Trả lời Câu hỏi 2 trang 63 Vận dụng SGK Đạo đức 5

So sánh số tiền em có với số tiền đã chi tiêu và cắt giảm những khoản không cần thiết.

Phương pháp giải:

Thực hiện và chia sẻ kết quả.

Lời giải chi tiết:

- Số tiền em đã tiêu trong 3 ngày (3-5/2): 200 000 đồng

- Số tiền em có: 270 000 đồng

- Em thấy tiền mua đồ chơi đang chưa hợp lí, vì em đã có đồ chơi cũ ở nhà. Em nghĩ mình chỉ nên dành ít tiền để mua đồ chơi, số tiền còn lại dùng để mua bút, sách.