Bài 12. Hệ thống pháp luật và văn bản pháp luật Việt Nam - SBT Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10 Kết nối tri thức

Câu 1 a

Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn

a) Văn bản pháp luật nào dưới đây có giá trị pháp lí cao nhất?

A. Hiến pháp.

B. Luật và pháp lệnh.

C. Bộ luật và luật.

D. Pháp lệnh, nghị định.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

Câu 1 b

b) Trong các yếu tố cấu thành hệ thống pháp luật Việt Nam, yếu tố được xem là đơn vị cơ bản (nhỏ nhất) trong hệ thống pháp luật là

A. ngành luật.

B. hệ thống pháp luật.

C. quy phạm pháp luật.

D. chế định luật.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: C

Câu 1 c

c) Các quy phạm pháp luật có đặc điểm chung giống nhau để điều chỉnh một nhóm quan hệ xã hội tương ứng là

A. quy phạm pháp luật.

B. chế định pháp luật.

C. ngành luật.

D. hệ thống pháp luật.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: B

Câu 1 d

d) Tổng hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh một lĩnh vực nhất định của đời sống xã hội là

A. chế định luật.

B. hệ thống pháp luật.

C. quy phạm pháp luật.

D. ngành luật.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: D

Câu 1 e

e) Nội dung nào dưới đây không phải là đặc điểm của văn bản áp dụng pháp luật?

A. Do cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền hoặc tổ chức, cá nhân được Nhà nước trao quyền áp dụng pháp luật, ban hành theo thủ tục, trình tự luật định.

B. Mang tính cá biệt, chỉ hướng tới một cá nhân, cơ quan, tổ chức cụ thể.

C. Được áp dụng nhiều lần trong thực tiễn.

D. Được bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế nhà nước và dựa trên Cơ sở pháp lý là văn bản quy phạm pháp luật.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: C

Câu 2

Em hãy cho biết văn bản nào sau đây thuộc hệ thống pháp luật Việt Nam.

a. Nghị quyết số 03/2020/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự trong xét xử tội phạm tham nhũng và các tội phạm khác về chức vụ.

b. Nghị định số 84/2020/NĐ-CP ngày 14 - 6 - 2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục năm 2019.

c. Kế hoạch liên tịch số 9337/KHLT/BGDĐT-BCA-BGTVT-TWĐTN-ĐTHVN ngày 04 - 9 - 2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo - Bộ Công an - Bộ Giao thông vận tải - Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh - Đài Truyền hình Việt Nam về tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, xử lí các vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông trong học sinh, sinh viên.

d. Thông tư số 01/2021/TT-BKHĐT của Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn đăng ký doanh nghiệp.

e. Luật Giáo dục năm 2019.

g. Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội ưu đãi người có công với cách mạng.

Lời giải chi tiết:

- Căn cứ thẩm quyền ban hành, hình thức văn bản và phạm vi áp dụng, các văn bản thuộc hệ thống pháp luật Việt Nam gồm: a, b, d, e, g.

Câu 3

Những văn bản dưới đây là văn bản quy phạm pháp luật hay văn bản áp dụng pháp luật? (Đánh dấu X vào ô tương ứng)

Văn bản pháp luật	VB quy phạm Pháp luật	VB áp dụng pháp luật
a. Hiến pháp luật, nghị quyết của Quốc hội.	X
b. Pháp lệnh, nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.	X
c. Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước.	X
d. Bản án của Toà án.		X
e. Quyết định của Tổng Kiểm toán nhà nước.	X
g. Thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.	X
h. Nghị định của Chính phủ.	X
i. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.	X
k. Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, Thông tư của Chánh án Toà án nhân dân tối cao.	X
l. Quyết định điều chuyển cán bộ, viên chức.		X
m. Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.	X
n. Nghị quyết liên tịch giữa Uỷ ban Thường vụ Quốc hội hoặc giữa Chính phủ với cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội.	X
o. Thông tư liên tịch giữa Chánh án Toà án nhân dân tối cao với Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan ngang bộ với Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.	X
p. Nghị quyết của Hội đồng nhân dân, quyết định của Uỷ ban nhân dân.	X

Lời giải chi tiết:

Văn bản pháp luật	VB quy phạm Pháp luật	VB áp dụng pháp luật
a. Hiến pháp luật, nghị quyết của Quốc hội.
b. Pháp lệnh, nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.
c. Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước.
d. Bản án của Toà án.
e. Quyết định của Tổng Kiểm toán nhà nước.
g. Thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
h. Nghị định của Chính phủ.
i. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
k. Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, Thông tư của Chánh án Toà án nhân dân tối cao.
i. Quyết định điều chuyển cán bộ, viên chức.
m. Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.
n. Nghị quyết liên tịch giữa Uỷ ban Thường vụ Quốc hội hoặc giữa Chính phủ với cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội.
o. Thông tư liên tịch giữa Chánh án Toà án nhân dân tối cao với Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan ngang bộ với Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.
p. Nghị quyết của Hội đồng nhân dân, quyết định của Uỷ ban nhân dân.

Câu 4

Em hãy đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi:

Tình huống. V và K là bạn học cùng lớp 10 đang tranh luận về hệ thống pháp luật Việt Nam. V: Có nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhỉ. Cơ quan được quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cũng nhiều, có cả cơ quan trung ương và cơ quan địa phương. Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân cấp xã cũng được ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

K: Ừ, nhiều thật, nhưng tớ không đồng ý với cậu, theo tớ chỉ có Cơ quan trung ương mới được ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

1/ Theo em, Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân cấp xã có được ban hành văn bản quy phạm pháp luật không? Vì sao?

2/ Hãy kể tên các cơ quan được ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Lời giải chi tiết:

- Yêu cầu số 1: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã được ban hành văn bản quy phạm pháp luật, vì:

+ Văn bản quy phạm pháp luật gồm: văn bản luật và vb dưới luật

+ Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, HĐND và UBND cấp xã có thể ban hành các nghị quyết hoặc quyết định => những nghị quyết của HĐND và quyết định của UBND cấp xã là văn bản dưới luật.

- Yêu cầu số 2: Các cơ quan được ban hành văn bản quy phạm pháp luật:

+ Ủy ban thường vụ Quốc hội

+ Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

+ Chính phủ

+ Chủ tịch nước.

+ Tòa án nhân dân tối cao

+ Viện kiểm sát nhân dân tối cao

+ Hội đồng nhân dân các cấp

+ Ủy ban nhân dân các cấp.