Bài 13: Hoạt động đối ngoại của Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp ( 1945-1954) và kháng chiến chống Mỹ ( 1954- 1975)
Mở đầu
Hãy chia sẻ những điều em biết về hoạt động đội ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954) và kháng chiến chống Mỹ (1954 – 1975).
Phương pháp giải:
- Vận dụng kiến thức đã biết và tham khảo trên mạng
- Chỉ ra được các hoạt động đội ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954) và kháng chiến chống Mỹ (1954 – 1975).
Lời giải chi tiết:
Trong cuốn sách Việt Nam: Nhỏ nước, chiến tranh và cách mạng (1945 1946), khi viết về hoạt động đối ngoại của Việt Nam, Đa với Ma nhà sử học người Mỹ đã nhận xét: “Việt Nam có kỹ năng xử lí các tinh hưởng ngoại giao phức tạp, sẵn sàng nhượng bộ khi cần thiết để đạt được mục tiêu và sẵn sàng điều chỉnh chính sách cho phù hợp với hoàn cảnh thay đổi. Hoạt động đối ngoại của Việt Nam đóng vai trò to lớn đối với kết quả của các cuộc kháng chiến mà Việt Nam đã đi qua đó là một yếu tố hết sức quan trọng đóng góp vào chiến thắng cuối cùng của người Việt Nam".
? mục 1
Hãy nêu những hoạt động đối ngoại chủ yếu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) và cho biết ý nghĩa của những hoạt động đó.
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ phần 1. Hoạt động đối ngoại của Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp ( 1945-1954) (SGK trang 77)
- Chỉ ra được các hoạt động đối ngoại chủ yếu của Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa cùng những ý nghĩa của các hoạt động mang lại.
Lời giải chi tiết:
- Chính phủ Việt Nam đã gửi thư, công hàm để nghị Đại hội đồng Liên hợp quốc và các nước lớn công nhận Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.
+ Với Trung Hoa Dân quốc, ta chủ động vừa đấu tranh chính trị, vừa vận động ngoại giao; thực hiện các hoạt động hữu nghị, thân thiện và hoà hoãn để tranh thủ thời gian củng cố chính quyền cách mạng.
+ Với Pháp, Việt Nam ký Hiệp định Sơ bộ (6 - 3 - 1946) đồng ý để quân đội Pháp thay quân đội Trung Hoa Dân quốc làm nhiệm vụ giải giáp quân đội Nhật Bản ở miền Bắc. Sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục kí với đại diện Chính phủ Pháp bản Tạm ước Việt - Pháp (14 - 9 - 1946) để kéo dài thời gian hoà bình, chuẩn bị kháng chiến.
- Từ khi cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ (12 - 1946), Việt Nam vẫn thể hiện thiện chí hoà bình, kêu gọi nhân dân Pháp chống chiến tranh.
- Từ năm 1950, hoạt động đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà được đẩy mạnh trên nhiều hướng, nhằm tranh thủ sự ủng hộ quốc tế để kết thúc chiến tranh bằng giải pháp ngoại giao khi có điều kiện.
+ Năm 1950, Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thiết lập quan hệ ngoại giao với Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác. Đây là một thắng lợi chính trị to lớn, tạo tiền để cho những thắng lợi quân sự sau này.
+ Năm 1951, Liên minh nhân dân Việt – Miên – Lào được thành lập trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng và tôn trọng chủ quyền của nhau.
- Tháng 5 - 1954, Hội nghị quốc tế về Đông Dương được tổ chức ở Giơ-ne-vơ (Thụy Sĩ). Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã kiên trì đấu tranh bảo vệ các quyền dân tộc cơ bản của ba nước Đông Dương.
- Ngày 21 - 7 - 1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ được kí kết. Đây là văn bản pháp lí quốc tế ghi nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân các nước Đông Dương.
? mục 2
Hãy nêu những hoạt động đối ngoại chủ yếu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) và cho biết ý nghĩa của những hoạt động đó
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ phần 2. Hoạt động đối ngoại của Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ ( 1954-1975) (SGK trang 79)
- Chỉ ra được các hoạt động đối ngoại chủ yếu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) và ý nghĩa của các hoạt động đó
Lời giải chi tiết:
- Chính phủ Việt Nam đã gửi thư, công hàm để nghị Đại hội đồng Liên hợp quốc và các nước lớn công nhận Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.
+ Với Trung Hoa Dân quốc, ta chủ động vừa đấu tranh chính trị, vừa vận động ngoại giao; thực hiện các hoạt động hữu nghị, thân thiện và hoà hoãn để tranh thủ thời gian củng cố chính quyền cách mạng.
+ Với Pháp, Việt Nam ký Hiệp định Sơ bộ (6 - 3 - 1946) đồng ý để quân đội Pháp thay quân đội Trung Hoa Dân quốc làm nhiệm vụ giải giáp quân đội Nhật Bản ở miền Bắc. Sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục kí với đại diện Chính phủ Pháp bản Tạm ước Việt - Pháp (14 - 9 - 1946) để kéo dài thời gian hoà bình, chuẩn bị kháng chiến.
- Từ khi cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ (12 - 1946), Việt Nam vẫn thể hiện thiện chí hoà bình, kêu gọi nhân dân Pháp chống chiến tranh.
- Từ năm 1950, hoạt động đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà được đẩy mạnh trên nhiều hướng, nhằm tranh thủ sự ủng hộ quốc tế để kết thúc chiến tranh bằng giải pháp ngoại giao khi có điều kiện.
+ Năm 1950, Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thiết lập quan hệ ngoại giao với Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác. Đây là một thắng lợi chính trị to lớn, tạo tiền để cho những thắng lợi quân sự sau này.
+ Năm 1951, Liên minh nhân dân Việt – Miên – Lào được thành lập trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng và tôn trọng chủ quyền của nhau.
- Tháng 5 - 1954, Hội nghị quốc tế về Đông Dương được tổ chức ở Giơ-ne-vơ (Thụy Sĩ). Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã kiên trì đấu tranh bảo vệ các quyền dân tộc cơ bản của ba nước Đông Dương.
- Ngày 21 - 7 - 1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ được kí kết. Đây là văn bản pháp lí quốc tế ghi nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân các nước Đông Dương.
Luyện tập
Lập bảng thống kê (theo gợi ý dưới đây vào vở) vẽ một số hoạt động đối ngoại chủ yếu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ (1945 – 1975).
Phương pháp giải:
- Đọc kĩ phần Đọc kĩ phần 2. Hoạt động đối ngoại của Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ ( 1954-1975) (SGK trang 79)
- Chỉ ra được một số hoạt động đối ngoại chủ yếu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ (1945 – 1975)
Lời giải chi tiết:
|
Giai đoạn |
Một số hoạt động đối ngoại chủ yếu |
|
Kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954) |
- Chính phủ Việt Nam đã gửi thư, công hàm để nghị Đại hội đồng Liên hợp quốc và các nước lớn công nhận Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. + Với Trung Hoa Dân quốc, ta chủ động vừa đấu tranh chính trị, vừa vận động ngoại giao; thực hiện các hoạt động hữu nghị, thân thiện và hoà hoãn để tranh thủ thời gian củng cố chính quyền cách mạng. + Với Pháp, Việt Nam kí Hiệp định Sơ bộ (6 - 3 - 1946) đồng ý để quân đội Pháp thay quân đội Trung Hoa Dân quốc làm nhiệm vụ giải giáp quân đội Nhật Bản ở miền Bắc. Sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục kí với đại diện Chính phủ Pháp bản Tạm ước Việt - Pháp (14 - 9 - 1946) để kéo dài thời gian hoà bình, chuẩn bị kháng chiến. - Từ khi cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ (12 - 1946), Việt Nam vẫn thể hiện thiện chí hoà bình, kêu gọi nhân dân Pháp chống chiến tranh. - Từ năm 1950, hoạt động đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà được đẩy mạnh trên nhiều hướng, nhằm tranh thủ sự ủng hộ quốc tế để kết thúc chiến tranh bằng giải pháp ngoại giao khi có điều kiện. + Năm 1950, Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thiết lập quan hệ ngoại giao với Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác. + Năm 1951, Liên minh nhân dân Việt – Miên – Lào được thành lập trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng và tôn trọng chủ quyền của nhau. - Tháng 5 - 1954, Hội nghị quốc tế về Đông Dương được tổ chức ở Giơ-ne-vơ (Thụy Sĩ).
- Ngày 21 - 7 - 1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ được kí kết. Đây là văn bản pháp lí quốc tế ghi nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân các nước Đông Dương. |
|
Kháng chiến chống Mỹ (1954 – 1975) |
- Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ về Đông Dương được kí kết, hoạt động đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tập trung đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, củng cố quan hệ với các nước xã hội chủ nghĩa, mở rộng quan hệ ngoại giao, tranh thủ sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế góp phần đánh bại các chiến lược chiến tranh của Mỹ ở miền Nam. - Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà chủ động kết hợp “vừa đánh, vừa đàm”, tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới, đòi Mỹ chấm dứt chiến tranh; đồng thời, tích cực vận động quốc tế công nhận Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam. - Trên bàn đàm phán tại Hội nghị Pa-ri, đại diện Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam lần lượt đưa ra các phương án yêu cầu Mỹ phải chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Việt Nam. - Ngày 27 – 1 – 1973, Hiệp định Pa-ri được kí kết với điều khoản quan trọng: Mỹ và các nước cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam. - Hoạt động đối ngoại của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã góp phần quan trọng đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam đến thắng lợi hoàn toàn. |
Vận dụng
Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet về những bài học rút ra từ hoạt động đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ (1945 - 1975). Theo em, bài học nào có thể vận dụng vào hoạt động đối ngoại của Việt Nam hiện nay?
Phương pháp giải:
- Vận dụng những kiến thức đã biết và tham khảo trên mạng
- Chỉ ra được bài học rút được ra từ hoạt động đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ (1945 - 1975)
Lời giải chi tiết:
- Những bài học rút ra từ hoạt động đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ (1945 - 1975):
+ Kết hợp nhuần nhuyễn giữa "vừa đánh, vừa đàm"
+ Đa dạng hóa các hình thức đối ngoại
+ Kiên định độc lập, tự chủ, sáng tạo
+ Kết hợp chặt chẽ đối ngoại với quốc phòng, an ninh
+ Phát huy vai trò của nhân dân trong đối ngoại
+ …….