Bài 14. Đất trên Trái Đất
? mục 1
Trả lời câu hỏi mục 1 trang 45 SGK Địa lí 10
Dựa vào hình 14.1 và thông tin trong mục 1, hãy:
- Trình bày khái niệm về đất.
- Nêu sự khác nhau giữa lớp vỏ phong hóa và đất.
Phương pháp giải:
Đọc thông tin trong mục 1 (Khái niệm về đất và vỏ phong hóa) và quan sát hình 14.1.
Lời giải chi tiết:
- Đất là lớp vật chất mỏng bao phủ bề mặt các lục địa và đảo, được tạo thành do quá trình phong hóa các loại đá.
- Khác nhau giữa lớp vỏ phong hóa và đất:
+ Đất: tạo thành do quá trình phong hóa các loại đá; gồm tầng chứa mùn và tầng tích tụ.
+ Vỏ phong hóa: tạo thành bởi sự phong hóa của đá gốc; bao gồm cả đất (tầng chứa mùn, tầng tích tụ) và tầng đá mẹ.
? mục 2
Trả lời câu hỏi mục 1 trang 46 SGK Địa lí 10
Dựa vào thông và hình 14.2 trong mục 2, hãy trình bày các nhân tố hình thành đất.
Phương pháp giải:
Đọc thông tin trong mục 2 (Các nhân tố hình thành đất) và quan sát các hình 14.2.
Lời giải chi tiết:
Các nhân tố hình thành đất (5 nhân tố):
- Đá mẹ: Đặc tính của đá mẹ (màu sắc, cấu tạo, thành phần khoáng) tác động đến tính chất lí, hóa của đất.
- Khí hậu: Vai trò quan trọng trong quá trình hình thành đất.
+ Tác động đến sự phát triển của các nhân tố khác như đá mẹ, địa hình, sinh vật.
+ Nhiệt độ và lượng mưa tác động mạnh đến quá trình phong hóa đá và hình thành đất.
- Địa hình: Tác động chủ yếu đến sự phân bố nhiệt độ, độ ẩm và tích tụ vật liệu => Ảnh hưởng đến sự màu mỡ và độ dày tầng đất.
- Sinh vật: Tham gia quá trình phá hủy đá => Ảnh hưởng đến quá trình hình thành và chất dinh dưỡng trong đất.
- Thời gian: tuổi của đất.
Luyện tập
Giải bài luyện tập 1 trang 46 SGK Địa lí 10
Vẽ sơ đồ thể hiện các nhân tố hình thành đất.
Phương pháp giải:
Nhớ lại 5 nhân tố hình thành đất để vẽ sơ đồ, bao gồm: Đá mẹ, khí hậu, địa hình, sinh vật và thời gian.
Lời giải chi tiết:
Giải bài luyện tập 2 trang 46 SGK Địa lí 10
Tại sao trên Trái Đất có nhiều loại đất khác nhau?
Phương pháp giải:
Dựa vào kiến thức đã học về các nhân tố hình thành đất để giải thích.
Lời giải chi tiết:
Trên Trái Đất có nhiều loại đất khác nhau vì: Tùy vào điều kiện hình thành => tác động của các nhân tố hình thành đất (đá mẹ, khí hậu, địa hình, sinh vật và thời gian) mạnh/yếu không giống nhau.
Vận dụng
Giải bài vận dụng trang 46 SGK Địa lí 10
Tìm hiểu về một số biện pháp để tăng độ phì, chống ô nhiễm, thoái hóa đất.
Phương pháp giải:
Tìm kiếm thông tin trên Internet hoặc sách báo.
Lời giải chi tiết:
Một số biện pháp để tăng độ phì, chống ô nhiễm, thoái hóa đất:
- Tăng mật độ cây xanh, trồng và bảo vệ rừng nhằm tăng nguồn nước ngầm, chống xói mòn đất.
- Tưới tiêu hợp lí.
- Luân canh cây trồng.
- Bổ sung các chất hữu cơ cho đất (bón phân xanh, phân chuồng, phân ủ, rơm rạ,…).
- Làm ruộng bậc thang trên đất dốc,…