Bài 16: Hỗn hợp các chất

Steam - Làm đèn lava - Ứng dụng của nhũ tương KHTN 6 - Kết nối tri thức

Steam - Làm đèn lava - Ứng dụng của nhũ tương

I. Mục tiêu

- Làm thành công thí nghiệm đèn lava

- Chỉ ra nguyên lí của đèn lava

- Phân biệt được các loại hỗn hợp: nhũ tương, huyền phù, dung dịch

- Thành thạo các thao tác làm thí nghiệm

II. Chuẩn bị

1. Nguyên liệu

- Viên vitamin C sủi

- Dầu ăn

- Phẩm màu

- Nước

2. Dụng cụ

- 1 cốc thủy tinh

III. Tiến hành

Bước 1: Đổ dầu ăn đến khoảng 2/3 cốc

Bước 2: Thêm nước

Bước 3: Thêm 1 ít phẩm màu

Bước 4: Thả viên vintamin C sủi và quan sát hiện tượng

IV. Thu hoạch

- Hỗn hợp chia làm 2 lớp: nước ở phía dưới, dầu ăn nổi lên trên

- Phẩm màu chìm xuống dưới và hòa tan trong nước

- Khi thả viên C sủi, xuất hiện bong bóng màu xanh nổi lên trên lớp dầu.

- Các bong bóng từ màu xanh nước biển chuyển dần thành màu xanh lá cây

V. Giải thích

- Dầu ăn không tan trong nước vì vậy khi đổ 2 chất lỏng vào nhau sẽ phân thành 2 lớp. Do dầu ăn nhẹ hơn nước nên dầu ăn nổi lên trên mặt nước

- Phẩm màu được pha với nước mà nước nặng hơn dầu vậy nên khi nhỏ màu thực phẩm vào, các giọt phẩm màu bị chìm xuống dưới

- Trong C sủi có thành phần của muối cacbonat, khi thả vào trong nước sẽ tác dụng với nước tạo ra khí CO2. Khí CO2 sẽ quyện những hạt màu nổi lên trên lớp dầu.

- Viên C sủi có màu vàng cam kết hợp với màu xanh của phẩm màu làm cho các hạt bong bóng có màu xanh lá cây

Hỗn hợp các chất KHTN 6 Kết nối tri thức

Bài 16: Hỗn hợp các chất

I. Chất tinh khiết và hỗn hợp

Chất tinh khiết

Chất tinh khiết là chất không lẫn chất nào khác.

Ngoài ra, chất tinh khiết (chất nguyên chất) còn được định nghĩa là chất được tạo ra từ một chất duy nhất.

Ví dụ: Bình khí oxygen chỉ chưa một chất là oxygen. Oxygen hóa lỏng ở -183^oC, hóa rắn ở -218^oC

Chất tinh khiết có thể là chất rắn (đường, muối), chất lỏng (nước cất, cồn ethanol,…) hoặc chất khí (oxygen, nitrogen,…)

Hỗn hợp

Hỗn hợp được tạo ra khi hai hay nhiều chất trộn lẫn vào nhau.

Ví dụ: Cốc nước đường, ngoài nước còn có đường. Có ít đường thì sẽ ngọt thanh, nhiều đường thì sẽ ngọt sắc

II. Dung dịch

Dung dịch là 1 hỗn hợp đồng nhất của dung môi và chất tan.

Ví dụ: khi hòa tan đường vào trong nước, sau khi khuấy đều chúng tạo thành hỗn hợp đồng nhất chứa nước và đường. Trong đó

+ Đường là chất tan

+ Nước là dung môi

+ Nước đường là dung dịch

- Khi nói dung dịch phải nói rõ là dung môi nào.

- Nếu dung dịch không ghi rõ dung môi thì được hiểu dung môi là nước, cũng có khi nhấn mạnh là dung dịch nước.

III. Huyền phù và nhũ tương

Huyền phù là một hỗn hợp không đồng nhất gồm các hạt chất rắn phân tán lơ lửng trong môi trường chất lỏng.

Ví dụ: nước phù sa, nước bột màu…

Nhũ tương là hỗn hợp không đồng nhất gồm một hay nhiều chất lỏng phân tán trong môi trường chất lỏng nhưng không tan trong nhau.

Ví dụ: hỗn hợp dầu ăn và nước (khi được khuấy trộn)

- Huyền phù và nhũ tương là những hỗn hợp không đồng nhất, thường không trong suốt

IV. Sự hòa tan các chất

1. Khả năng tan của các chất

- Các chất rắn, lỏng, khí đều có thể bị hòa tan để tạo thành dung dịch. Tuy nhiên, với cùng một dung môi, có chất tan nhiều, có chất tan ít và có chất không tan

Ví dụ: đường tan nhiều, đá vôi hầu như không tan

2. Ảnh hưởng của nhiệt độ tới sự hòa tan

- Thông thường, các chất rắn sẽ tan tốt hơn trong nước nóng và các chất khí thì ngược lại

- Ngoài ra quá trình hòa tan một chất rắn sẽ xảy ra nhanh hơn nếu chất đó được khuấy, trộn hoặc nghiền thành hạt nhỏ mịn

Sơ đồ tư duy: Hỗn hợp các chất

Trả lời mở đầu trang 56 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Đề bài

Nước biển có chứa những chất gì mà lại có vị mặn?

Video hướng dẫn giải

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Nước biển có chứa muối

Lời giải chi tiết

Nước biển chứa các chất muối hòa tan làm cho nó có vị mặn. Đó là những loại chất hòa tan như kali nitrat, natri clorua và bicarbonate. Muối được lắng đọng trong đại dương thông qua nhiều cách khác nhau từ hàng tỷ năm trước. Muối được tích lũy đều đặn cho đến khi nước biển gần như bão hòa với hàm lượng muối.

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mục I trang 56 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Video hướng dẫn giải

1. Khi pha thêm nước vào cốc nước cam, em thấy màu và vị cốc nước cam thay đổi thế nào? Từ đó hãy cho biết tính chất của hỗn hợp có phụ thuộc vào thành phần không?
2. Hãy kể một số chất tinh khiết và hỗn hợp xung quanh em

Câu 1

Video hướng dẫn giải

1: Khi pha thêm nước vào cốc nước cam, em thấy màu và vị cốc nước cam thay đổi thế nào? Từ đó hãy cho biết tính chất của hỗn hợp có phụ thuộc vào thành phần không?

Phương pháp giải:

Tính chất hỗn hợp hoàn toàn phụ thuộc vào thành phần

Lời giải chi tiết:

Khi pha thêm nước vào cốc nước cam, màu và vị của cốc nước cam nhạt dần

=> Tính chất của hỗn hợp hoàn toàn phụ thuộc vào thành phần.

Câu 2

Video hướng dẫn giải

2: Hãy kể một số chất tinh khiết và hỗn hợp xung quanh em

Phương pháp giải:

- Chất tinh khiết: chỉ có 1 chất duy nhất

- Hỗn hợp: gồm 2 hay nhiều chất trộn lẫn vào với nhau

Lời giải chi tiết:

- Đơn chất: thủy ngân có trong nhiệt kế, muối tinh, nước cất, pha lê, ….

- Hỗn hợp: các chất trong thìa inox, không khí, nước vôi trong, bánh quy….

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mục II trang 57 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Video hướng dẫn giải

1. Khi hòa tan đường vào nước, đường bị biến đổi thành chất khác không?
2. Nước muối, giấm ăn, nước giải khát có gas là các dung dịch. Em hãy chỉ ra dung môi và chất tan trong các trường hợp đó
3. Quan sát hình 16.1 và hãy chỉ ra loại nước nào là hỗn hợp đồng nhất? không đồng nhất?

Câu 1

Video hướng dẫn giải

1: Khi hòa tan đường vào nước, đường bị biến đổi thành chất khác không?

Phương pháp giải:

Đường bị hòa tan trong nước

Lời giải chi tiết:

Khi ta hòa tan đường vào nước, đường bị tan ra, nước đường vẫn giữ được có vị ngọt của đường, trong suốt không có kết tủa hay khí sinh ra

=> Khi hòa tan đường vào nước thì đường không bị biến đổi thành chất khác.

Câu 2

Video hướng dẫn giải

2: Nước muối, giấm ăn, nước giải khát có gas là các dung dịch. Em hãy chỉ ra dung môi và chất tan trong các trường hợp đó

Phương pháp giải:

- Dung môi thường chiếm phần nhiều trong dung dịch

- Chất tan là chất được hòa tan trong dung môi

Lời giải chi tiết:

Nước muối: dung môi là nước, chất tan là muối ăn

Giấm ăn: dung môi là nước, chất tan là giấm

Nước giải khát có gas: dung môi là nước, chất tan là đường, khí cacbonic và một số chất phụ gia.

Câu 3

Video hướng dẫn giải

3: Quan sát hình 16.1 và hãy chỉ ra loại nước nào là hỗn hợp đồng nhất? không đồng nhất?

Phương pháp giải:

- Hỗn hợp đồng nhất: không xuất hiện ranh giới giữa các thành phần

- Hỗn hợp không đồng nhất: xuất hiện ranh giới giữa các thành phần

Lời giải chi tiết:

- Hỗn hợp đồng nhất: nước cất tiêm, nước đường

- Hỗn hợp không đồng nhất: nước cam

trithuchub.com

Trả lời hoạt động mục II trang 57 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Đề bài

Hoạt động: Thực hiện ở nhà

Tính chất của chất tan trong dung dịch có khác với ban đầu không?

Chuẩn bị: 1 cốc, 1 thìa, muối ăn, nước

Tiến hành: Pha 3-5 thìa nhỏ muối ăn vào cốc đựng 20ml nước ấm, khuấy đều.Nếm thử vị dung dịch thu được. Nhỏ vài giọt dung dịch lên thìa inox, hơ trên lửa đến khi nước bay hơi hết. Để nguội, quan sát màu sắc và nếm thử vị của chất rắn thu được trên thìa.

Em hãy: nhận xét về màu sắc, vị của chất rắn thu được và so sánh với muối ăn ban đầu

Video hướng dẫn giải

Lời giải chi tiết

- Dung dịch thu được có vị mặn của muối

- Khi cô cạn, nước bay hơi, chất rắn thu được có màu trắng, vị mặn là muối ăn ban đầu

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mục III trang 57 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Video hướng dẫn giải

1. Khi hòa muối ăn vào nước, nếu muối không tan hết, bị lắng xuống đáy thì có gọi là huyền phù không?
2. Kể tên một số nhũ tương và huyền phù xung quanh em.

Câu 1

Video hướng dẫn giải

1: Khi hòa muối ăn vào nước, nếu muối không tan hết, bị lắng xuống đáy thì có gọi là huyền phù không?

Phương pháp giải:

Huyền phù gồm các hạt chất rắn lơ lửng trong chất lỏng

Lời giải chi tiết:

Theo định nghĩa về huyền phù, là gồm các hạt chất rắn lơ lửng trong chất lỏng.

=> Khi hòa tan muối ăn vào nước, nếu muối không tan hết sẽ bị lắng xuống đáy chứ không lơ lửng trong lòng chất lỏng nên không phải là huyền phù.

Câu 2

Video hướng dẫn giải

2: Kể tên một số nhũ tương và huyền phù xung quanh em.

Phương pháp giải:

- Huyền phù: gồm các hạt chất rắn lơ lửng trong chất lỏng

- Nhũ tương: gồm các giọt chất lỏng lơ lửng trong 1 chất lỏng khác

Lời giải chi tiết:

- Huyền phù: phù sa trong nước, bùn trong nước

- Nhũ tương: Hỗn hợp lòng đỏ trứng và lòng trắng trứng, hỗn hợp dầu và nước, …..

trithuchub.com

Trả lời hoạt động mục III trang 57 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Đề bài

Hoạt động: Phân biệt huyền phù với dung dịch

Chuẩn bị: 2 cốc nước, đường, bột sắn dây

Tiến hành: Cho một thìa đường vào cốc thứ nhất, cho một thìa bột sắn dây vào cốc thứ hai. Khuấy đều hai cốc. Để yên 2-3 phút.

Quan sát và trả lời câu hỏi:

1. Nước đường và nước bột sắn dây có cùng trong suốt không? Cốc nào là dung dịch, cốc nào là huyền phù?

2. Sau 30 phút, ở mỗi cốc có sự thay đổi nào không?

Video hướng dẫn giải

Phương pháp giải - Xem chi tiết

- Dung dịch: hỗn hợp đồng nhất của các chất hòa tan vào nhau

- Huyền phù: hỗn hợp không đồng nhất, chất rắn lơ lửng trong chất lỏng

Lời giải chi tiết

1. Nước đường và nước bột sắn dây không cùng trong suốt, nước đường thì trong suốt, tuy nhiên nước sắn dây có màu trắng đục. Do đó cố nước đường là dung dịch, cốc nước sắn dây là huyền phù.

2. Sau 30 phút ta thấy:

- Cốc nước đường không hiện tượng

- Cốc nước sắn dây thấy có bột sắn lắng xuống đáy cốc, một vài hạt vẫn lơ lửng trong dung dịch.

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mục IV trang 58 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Đề bài

Nêu vài ví dụ trong thực tế cho thấy chất rắn, chất lỏng, chất khí tan trong nước

Video hướng dẫn giải

Lời giải chi tiết

- Một số chất rắn tan được trong nước: đường, muối, viên C sủi, ….

- Một số chất lỏng tan được trong nước: rượu, giấm ăn, …

- Một số chất khí tan được trong nước: cacbonic, oxygen

trithuchub.com

Trả lời hoạt động mục IV trang 58 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Đề bài

Hoạt động: Sự hòa tan của một số chất rắn

Chuẩn bị: 3 ống nghiệm, thìa, muối ăn, đường, bột đá vôi, nước.

Tiến hành:

Rót cùng một thể tích nước (khoảng 5 mL) vào 3 ống nghiệm
Thêm vào mỗi ống nghiệm 1 thìa chất rắn lần lượt là muối ăn, đường và bột đá vôi (mỗi thìa khoảng 1 gam) và lắc đều ống nghiệm khoảng 1-2 phút. Quan sát.

Quan sát và trả lời câu hỏi

1. Trong số các chất đã dùng, chất nào đã tan, chất nào không tan trong nước

2. Không làm thí nghiệm, hãy dự đoán bột mì, bột gạo có tan trong nước không?

Video hướng dẫn giải

Lời giải chi tiết

Chất tan: đường, muối

Chất không tan: bột đá vôi

2. Bột mì, bột gạo là chất không tan trong nước

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mục IV trang 59 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Đề bài

Để hòa tan được nhiều muối ăn hơn, ta phải pha muối vào nước nóng hay lạnh? Vì sao?

Video hướng dẫn giải

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Các chất rắn sẽ tan tốt hơn trong ngước nóng, với các chất khí thì ngược lại

Lời giải chi tiết

Để hòa tan được nhiều muối ăn hơn, ta phải pha muối vào nước nóng. Vì các chắn rắn sẽ tan tốt hơn trong nước nóng, do khi nhiệt độ cao, các phân tử muối và nước chuyển động nhanh hơn, dẫn đến số lần va chạm tăng nên chất rắn được hòa tan đều trong nước.

trithuchub.com

Trả lời em có thể trang 59 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức

Đề bài

Hiểu được tại sao trên vỏ hộp đựng một số sản phẩm như sữa có ghi dòng hướng dẫn: “Lắc đều trước khi sử dụng”.

Video hướng dẫn giải

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Một số loại sữa thường ở dạng huyền phù

Lời giải chi tiết

Một số loại sữa như sữa cacao, sữa socola … ở dạng huyền phù. Do vậy, phải lắc đều trước khi uống để phần chất rắn không bị lắng dưới đáy hộp, giúp thường thức ngon hơn.

trithuchub.com

Bài 16: Hỗn hợp các chất

Luyện trắc nghiệm Toán lớp 1 Lớp LOP6

Học tập & ôn luyện trên ứng dụng Tri Thức Hub

Tải ứng dụng Tri Thức Hub