Bài 16. Ôn tập chương 4 trang 78, 79 Hóa 10 Kết nối tri thức

Bài tập 1

Câu 1. Trong phản ứng oxi hóa – khử, chất oxi hóa là chất

A. nhận electron

B. nhường proton

C. nhường electron

D. nhận proton

Phương pháp giải:

Chất oxi hóa là chất nhận electron

Lời giải chi tiết:

Đáp án A

Bài tập 2

Câu 2. Trong phản ứng hóa học: Fe + H₂SO₄ → FeSO₄ + H₂, mỗi nguyên tử Fe đã

A. nhường 2 electron

B. nhận 2 electron

C. nhường 1 electron

D. nhận 1 electron

Phương pháp giải:

Lời giải chi tiết:

Trong phản ứng, Fe từ số oxi hóa 0 lên số oxi hóa +2

=> Mỗi nguyên tử Fe đã nhường 2 electron

=> Đáp án A

Bài tập 3

Câu 3. Trong phản ứng hóa học: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂, chất oxi hóa là

A. H₂O

B. NaOH

C. Na

D. H₂

Phương pháp giải:

Chất oxi hóa là chất nhận electron

Lời giải chi tiết:

Trong phản ứng hóa học: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂, chất oxi hóa là H₂O

=> Đáp án A

Bài tập 4

Câu 4. Cho nước Cl₂ vào dung dịch NaBr xảy ra phản ứng hóa học:

Cl₂ + 2NaBr → 2NaCl + Br₂

Trong phản ứng hóa học trên, xảy ra quá trình oxi hóa chất nào?

A. NaCl.

B. Br₂.

C. Cl₂.

D. NaBr.

Phương pháp giải:

Quá trình oxi hóa là quá trình chất khử nhường electron.

Lời giải chi tiết:

Trong phản ứng hóa học Cl₂ + 2NaBr 2NaCl + Br₂, xảy ra quá trình oxi hóa chất NaBr

=> Đáp án D

Bài tập 5

Câu 5. Xét các phản ứng hóa học xảy ra trong các quá trình sau:

a) Luyện gang từ quặng hematit đó:

Fe₂O₃ + CO $\overset{t^{o}}{\to}$ FeO + CO₂

FeO + CO $\overset{t^{o}}{\to}$ Fe + CO₂

b) Luyện kẽm từ quặng blend:

ZnS + O₂ $\overset{t^{o}}{\to}$ ZnO + SO₂

ZnO + C $\overset{t^{o}}{\to}$ Zn + CO

c) Sản xuất xút, chlorine từ dung dịch muối ăn:

d) Đốt cháy ethanol có trong xăng E5:

C₂H₅OH + O₂ $\overset{t^{o}}{\to}$ CO₂ + H₂O

Hãy chỉ ra các phản ứng oxi hóa – khử, lập phương trình hóa học của các phản ứng đó theo phương pháp thăng bằng electron và chỉ rõ chất oxi hóa, chất khử.

Phương pháp giải:

Dấu hiệu để nhận biết phản ứng oxi hóa – khử là có sự thay đổi số oxi hóa của các nguyên tử.

Lời giải chi tiết:

Các phản ứng oxi hóa – khử là: a; b; c và d.

a)

* Fe₂O₃ + CO $\overset{t^{o}}{\to}$ FeO + CO₂

Bước 1:

Bước 2:

Bước 3:

Bước 4:

Fe₂O₃ + CO $\overset{t^{o}}{\to}$ 2FeO + CO₂

Fe₂O₃ là chất oxi hóa.

CO là chất khử.

* FeO + CO $\overset{t^{o}}{\to}$ Fe + CO₂

Bước 1:

Bước 2:

Bước 3:

Bước 4:

FeO + CO $\overset{t^{o}}{\to}$ Fe + CO₂

FeO là chất oxi hóa.

CO là chất khử.

b)

* ZnS + O₂ $\overset{t^{o}}{\to}$ ZnO + SO₂

Bước 1:

Bước 2:

Bước 3:

Bước 4:

2ZnS + 3O₂ $\overset{t^{o}}{\to}$ 2ZnO + 2SO₂

* ZnO + C $\overset{t^{o}}{\to}$ Zn + CO

Bước 1:

Bước 2:

Bước 3:

Bước 4:

ZnO + C $\overset{t^{o}}{\to}$ Zn + CO

ZnS là chất khử.

O₂là chất oxi hóa

c)

Bước 1:

Bước 2:

Bước 3:

Bước 4:

NaCl là chất khử.

H₂O là chất oxi hóa.

d) C₂H₅OH + O₂ $\overset{t^{o}}{\to}$ CO₂ + H₂O

Bước 1:

Bước 2:

Bước 3:

Bước 4:

C₂H₅OH + 9/2O₂ $\overset{t^{o}}{\to}$ 2CO₂ + 6H₂O

C₂H₅OH là chất khử.

O₂là chất oxi hóa.

Bài tập 6

Câu 6. Xét phản ứng trong giai đoạn đầu của quá trình Ostwald:

NH₃ + O₂ → NO + H₂O

Trong công nghiệp, cần trộn 1 thể tích khí ammonia với bao nhiêu thể tích không khí để thực hiện phản ứng trên? Biết không khí chứa 21% thể tích oxygen và các thể tích khi đo ở cùng điều kiện về nhiệt độ và áp suất.

Phương pháp giải:

Sử dụng phương pháp thăng bằng electron để cân bằng phản ứng => Tỉ lệ phản ứng

4NH₃ + 5O₂ → 4NO + 6H₂O

Lời giải chi tiết:

4NH₃ + 5O₂ → 4NO + 6H₂O

- Theo tỉ lệ phản ứng, cứ 4 thể tích khí ammonia phản ứng với 5 thể tích khí oxygen

=> 1 thể tích khí ammonia phản ứng với 1,25 thể tích khí oxygen

- Không khí chứa 21% thể tích khí oxygen

=> Thể tích không khí để thực hiện phản ứng với 1 thể tích khí ammonia là 5,95.

Bài tập 7

Câu 7. Copper (II) sulfate được dùng để diệt tảo, rong rêu trong nước bể bơi; dùng để pha chế thuốc Bordaux ( trừ bệnh mốc sương trên cây cà chua, khoai tây; bệnh thối thân trên cây ăn quả, cây công nghiệp)…

Cu + O₂ + H₂SO₄ → CuSO₄ + H₂O (1)

a) Lập phương trình hóa học của phản ứng (1) theo phương pháp thăng bằng electron, chỉ rõ chất oxi hóa, chất khử.

b) Copper (II) sulfate còn được điều chế bằng cách cho đồng phế liệu tác dụng với sulfuric acid đặc, nóng:

Cu + H₂SO₄ (đặc) $\overset{t^{o}}{\to}$ CuSO₄ + SO₂ + H₂O (2)

Trong hai cách trên, cách nào sử dụng ít sulfuric acid hơn, cách nào ít gây ô nhiễm môi trường hơn?

Phương pháp giải:

- Chất nhường electron là chất khử

- Chất nhận electron là chất oxi hóa

- Các bước lập phương trình hóa học:

Bước 1: Xác định số oxi hóa của nguyên tử bị thay đổi:

Bước 2: Biểu diễn quá trình oxi hóa – khử:

Bước 3: Tìm hệ số thích hợp cho chất khử và chất oxi hóa theo nguyên tắc: tổng số electron chất khử nhường bằng tổng số electron chất oxi hóa nhận.

Bước 4: Đặt hệ số của chất oxi hóa và chất khử vào sơ đồ phản ứng từ đó tính ra hệ số của các chất khác có mặt trong phương trình hóa học. Kiểm tra sự cân bằng số nguyên tử của các nguyên tố ở hai vế.

Lời giải chi tiết:

a)

Bước 1: Xác định số oxi hóa của nguyên tử bị thay đổi:

Cu: chất khử

O₂: chất khử

Bước 2: Biểu diễn quá trình oxi hóa – khử:

Bước 3: Tìm hệ số thích hợp cho chất khử và chất oxi hóa theo nguyên tắc: tổng số electron chất khử nhường bằng tổng số electron chất oxi hóa nhận.

Bước 4: Đặt hệ số của chất oxi hóa và chất khử vào sơ đồ phản ứng từ đó tính ra hệ số của các chất khác có mặt trong phương trình hóa học. Kiểm tra sự cân bằng số nguyên tử của các nguyên tố ở hai vế.

2Cu + O₂ + 2H₂SO₄ → 2CuSO₄ + 2H₂O

b)

Cách 1: 2Cu + O₂ + 2H₂SO₄ → 2CuSO₄ + 2H₂O

Cứ 1 mol Cu cần dùng 1 mol H₂SO₄

Cách 2: Cu + 2H₂SO₄ (đặc) $\overset{t^{o}}{\to}$ CuSO₄ + SO₂ + 2H₂O

Cứ 1 mol Cu cần dùng 2 mol H₂SO₄

Theo tỉ lệ phản ứng, cách 1 sử dụng ít sulfuric acid hơn và ít gây ô nhiễm môi trường hơn. Do cách 2 sinh ra khí SO_2.