Bài 17: Tách các chất khỏi hỗn hợp
Steam - Mô hình máy lọc nước KHTN 6 Kết nối tri thức
Steam - Mô hình máy lọc nước
I. Mục tiêu
- Làm thành công mô hình máy lọc nước
- Chỉ ra nguyên lí của máy lọc nước
- Phân biệt được các phương pháp tách chất: cô cạn, lọc, chiết
II. Chuẩn bị
1. Nguyên liệu
- Than hoạt tính
- Cát đã rửa sạch
- Sỏi nhỏ đã rửa sạch
- Nước chứa nhiều cặn bẩn
- Giấy xé nhỏ
2. Dụng cụ
- 1 chai nhựa cắt phần trên
- 1 chai nhựa cắt đáy và nắp chai đục lỗ
- Thìa
III. Tiến hành
Bước 1: Cho nắm giấy xé nhỏ vào miệng chai bị cắt đáy và đóng nắp lại.
Bước 2: Nắp cột lọc nước. Đặt 2 chai nhựa đã chuẩn bị sao cho miệng chai nhựa cắt đáy úp vào chai bị nhựa cắt phần trên
Bước 3: Chuẩn bị cột lọc nước. Cho từng lớp vào theo thứ tự:
+ Cát
+ Than hoạt tính
+ Cát
+ Sỏi nhỏ
Bước 4: Đổ nước bẩn vào
IV. Thu hoạch
- Nước bẩn len lỏi qua các kẽ hở và chảy xuống dưới
- Nước thu được ở đáy chai trong hơn nhiều so với nước bẩn ban đầu
V. Giải thích
- Chất bẩn trong nước có các kích thước khác nhau. Chất bẩn có kích thước lớn sẽ được lớp sỏi giữ lại
- Tiếp đó là tầng lọc: cát, than hoạt tính, giấy xé nhỏ giữ lại chất bẩn có kích thước nhỏ hơn nên sẽ làm giọt nước sạch hơn
=> Giấy xé nhỏ, cát, than hoạt tính, sỏi tạo thành nhiều hàng rào không cho chất bẩn đi qua giúp ta thu được nước sạch hơn.
- Giấy xé nhỏ, cát, than hoạt tính, sỏi là những vật liệu trơ, không gây phản ứng, dễ tìm, giá thành rẻ nên được sử dụng nhiều để lọc nước
Tách chất ra hỗn hợp KHTN 6 Kết nối tri thức
Bài 17: Tách chất ra khỏi hỗn hợp
I. Nguyên tắc tách chất


- Dựa vào tính chất khác nhau của mỗi chất trong hỗn hợp mà ta có thể tách chất
Ví dụ:
+ Hạt phù sa nặng hơn nước nên lắng xuống đáy sông
+ Muối ăn không bị bay hơi nên khi làm cho nước biển bay hơi sẽ thu được muối ăn
II. Một số cách tách chất
1. Lắng, gạn và lọc
- Phương pháp lắng dùng để tách các chất rắn lơ lửng nặng hơn ra khỏi các chất nhẹ hơn.
- Phương pháp lọc dùng để tách chất rắn không tan khỏi hỗn hợp của chúng.
- Gạn là đổ khẽ để lấy phần chất lỏng trong (nước trong) và để lại chất rắn (cặn).

+ Để lọc chất rắn ra khỏi chất lỏng, ta dung phễu lót giấy lọc, khi đó chất lỏng chảy xuống, chất rắn bị giữ lại.
2. Cô cạn
Phương pháp cô cạn dùng để tách chất rắn tan, khó bay hơi, bền với nhiệt độ cao ra khỏi dung dịch của nó.
VD: Muối ăn tan trong nước, người ta có thể tách muối ăn từ nước muối bằng cách đun nóng dung dịch này cho đến khi nước bay hơi hết, còn lại muối là chất rắn

- Các bước cô cạn:
+ Bước 1: Lắp dụng cụ như hình 17.5
+ Bước 2: Đặt bát sứ đựng dung dịch muối lên kiềng đun
+ Bước 3: Đun sôi dung dịch cho đến khi cô cạn, nước bay hơi hết, thu được chất rắn là muối ăn
3. Chiết
Phương pháp chiết dùng để tách các chất lỏng không hòa tan vào nhau.
VD: Dầu ăn không tan trong nước, để một thời gian chúng sẽ tách thành 2 lớp riêng biệt

- Các bước chiết:
+ Bước 1: Lắp dụng cụ như hình 16.5
+ Bước 2: Mở khóa cho nước chảy từ từ xuống bình tam giác
+ Bước 3: Quan sát đến khi dầu ăn chạm khóa thì đóng khóa
Sơ đồ tư duy: Tách chất ra khỏi hỗn hợp

Trả lời mở đầu trang 60 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức
Đề bài
Người xưa có câu: Đãi cát tìm vàng. Vậy người ta đã tách vàng ra khỏi cát như thế nào?
Video hướng dẫn giải
Lời giải chi tiết
Người ta sử dụng phương pháp thủy lực sử dụng một dòng nước chảy xiết với sức nước đủ lớn để tách các hạt vàng ra khỏi đất cát sau đó để chúng chảy vào các máng để trôi đi đất cát và thu lại vàng.
trithuchub.com
Trả lời câu hỏi mục I trang 60 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức
Video hướng dẫn giải
1. Trên thực tế em thường gặp chất tinh khiết hay hỗn hợp? Vì sao chúng ta cần phải tách chất?
2. Lấy một số ví dụ về quá trình tách chất trong tự nhiên và trong đời sống mà em biết?
Câu 1
Video hướng dẫn giải
1. Trên thực tế em thường gặp chất tinh khiết hay hỗn hợp? Vì sao chúng ta cần phải tách chất?
Phương pháp giải:
- Chất tinh khiết: chỉ có 1 chất duy nhất
- Hỗn hợp: gồm 1 hay nhiều chất trộn lẫn vào với nhau
Lời giải chi tiết:
Trên thực tế em thường gặp hỗn hợp.
Chúng ta cần phải tách chất để thu được chất tinh khiết, phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và sản xuất.
Câu 2
Video hướng dẫn giải
2. Lấy một số ví dụ về quá trình tách chất trong tự nhiên và trong đời sống mà em biết?
Lời giải chi tiết:
- Đãi vàng từ đất cát trong quặng vàng
- Phù sa trong nước sông lắng xuống, tách khỏi nước
- Làm bay hơi muối biển, thu được muối ăn
trithuchub.com
Trả lời câu hỏi mục II trang 61 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức
Đề bài
Tại sao hạt bụi bị tách khỏi không khí? hạt phù sa bị tách khỏi nước sông?
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Hạt bụi nặng hơn không khí, hạt phù sa nặng hơn nước
Lời giải chi tiết
- Hạt bụi bị tách ra khỏi không khí do khối lượng của hạt bụi nặng hơn khối lượng của phân tử có trong không khí nên sẽ bị lắng lại và tách ra
- Hạt phù sa nặng hơn nước nên cũng bị lắng xuống và tách ra khỏi nước sông.
trithuchub.com
Trả lời hoạt động mục II trang 61 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức
Đề bài
Hoạt động: Lọc nước từ hỗn hợp nước lẫn đất
Chuẩn bị: nước, 2 cốc thủy tinh, đất, phễu lọc, giấy lọc.
Tiến hành:
- Lấy một cốc nước, cho 1 thìa đất vào cốc. Khuấy mạnh cho hỗn hợp trong cốc đục đều lên. Dừng khuấy và quan sát.
- Gấp giấy lọc và đặt vào phễu (hình 17.3)
- Gạn lấy lớp nước dưới phía trên (gọi là nước gạn), đem rót từ từ đến hết vào phễu lọc có giấy lọc (hình 17.4). Nước chảy ra khỏi phễu lọc được thu vào cốc hứng, gọi là nước lọc.
Em hãy quan sát, so sánh màu sắc của nước gạn và nước lọc.

Video hướng dẫn giải
Lời giải chi tiết
Màu sắc nước gạn và nước lọc khác nhau. Nước gạn có màu nâu đục, còn nước lọc trong suốt do đã lọc được lớp đất bẩn đi
trithuchub.com
Trả lời câu hỏi mục II trang 62 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức
Video hướng dẫn giải
1. Quá trình làm muối từ nước biển sử dụng phương pháp tách chất nào?
2. Có một mẫu có muối lẫn cát. Em hãy đề xuất phương pháp tách muối khỏi cát
Câu 1
Video hướng dẫn giải
1: Quá trình làm muối từ nước biển sử dụng phương pháp tách chất nào?
Phương pháp giải:
Phương pháp cô cạn dùng để tách chất rắn ra khỏi dung dịch hoặc huyền phù
Lời giải chi tiết:
Quá trình làm muối từ nước biển sử dụng phương pháp cô cạn để có thể tách muối từ nước biển
Câu 2
Video hướng dẫn giải
2: Có một mẫu có muối lẫn cát. Em hãy đề xuất phương pháp tách muối khỏi cát
Phương pháp giải:
- Cát không tan trong nước
- Muối tan trong nước
Lời giải chi tiết:
- Tách muối khỏi cát thành công ta cần tiến hành như sau:
+ Cho hỗn hợp trên vào nước khuấy đều, muối tan được trong nước, cát thì không
+ Để cát lắng xuống đáy
+ Lọc cát ta thu được dung dịch muối, đem cô cạn sẽ thu được muối tinh khiết
trithuchub.com
Trả lời hoạt động mục II trang 62 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức
Video hướng dẫn giải
Hoạt động: Tách dầu ăn khỏi nước
Chuẩn bị: 1 chai nhựa khoảng 500 ml, dầu ăn, phễu chiết, cốc thủy tinh.
Tiến hành:
- Rót nước đến ¼ chai nhựa, thêm dầu ăn đến ½ chai. Đậy nắp chai, lắc mạnh, quan sát hỗn hợp trong chai.
- Rót hỗn hợp trong chai ra phễu chiết, để yên vài phút cho tách lớp. Mở từ từ khóa phễu chiết cho chất lỏng phía dưới (nước) chảy xuống cốc. Khi phần dầu ăn chạm vào bề mặt khóa thì vặn khóa lại. Quan sát chất lỏng thu được trong cốc.
Quan sát và trả lời các câu hỏi:
1) Nước và dầu ăn, chất lỏng nào nặng hơn?
2) Tại sao phải mở khóa phễu chiết một cách từ từ?
3) Các chất lỏng thu được có còn lẫn vào nhau không?

Câu 1
Video hướng dẫn giải
1. Nước và dầu ăn, chất lỏng nào nặng hơn?
Lời giải chi tiết:
Nước nặng hơn dầu ăn vậy nên dầu ăn sẽ nổi lên trên, nước sẽ ở phía dưới
Câu 2
Video hướng dẫn giải
2. Tại sao phải mở khóa phễu chiết một cách từ từ?
Lời giải chi tiết:
Ta cần mở khóa phễu chiết một cách từ từ để tránh việc khi dầu ăn chảy hết, nếu như mở nhanh quá, nước cũng sẽ rơi xuống theo dẫn đến việc tách dầu ăn và nước không thành công.
Câu 3
Video hướng dẫn giải
3. Các chất lỏng thu được có còn lẫn vào nhau không?
Lời giải chi tiết:
Sau khi tách, các chất lỏng thu được không lẫn vào nhau
trithuchub.com
Trả lời câu hỏi mục II trang 63 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức
Đề bài
Khai thác dầu mỏ dưới đáy biển thường thu được hỗn hợp dầu mỏ và nước biển. Người ta làm thế nào để tách dầu mỏ ra khỏi hỗn hợp
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
- Dầu là chất lỏng không tan trong nước và nhẹ hơn nước
- Phương pháp chiết dùng để tách các chất lỏng không hòa tan vào nhau
Lời giải chi tiết
Như các em đã được học, dầu mỏ nhẹ hơn nước biển, dầu mỏ sẽ nổi lên trên bề mặt nước biển. Để tách dầu mỏ ra khỏi hỗn hợp, chúng ta sẽ sử dụng phương pháp chiết tương tự như tách dầu ăn và nước
trithuchub.com
Luyện trắc nghiệm Toán lớp 1 Lớp LOP6
Học đi đôi với hành! Làm ngay các bộ đề trắc nghiệm chấm điểm tức thì, có đáp án chi tiết giúp ghi nhớ kiến thức sâu và chuẩn bị tốt cho các bài kiểm tra.
Học tập & ôn luyện trên ứng dụng Tri Thức Hub
Tải ứng dụng Tri Thức Hub trên điện thoại hoặc máy tính bảng (hỗ trợ Android & iOS) để làm bài kiểm tra, luyện tập và lưu tiến độ học tập!
