Bài 18. Hệ thống pháp luật và văn bản pháp luật

? mục I Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 115 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Hãy đánh dấu √ vào Trả lời câu hỏi trả lời đúng.

Yếu tố nào dưới đây thuộc hệ thống văn bản quy phạm pháp luật?

□ a. Quy phạm pháp luật

□ b. Chế định pháp luật

□ c. Luật và Nghị định

□ d. Ngành luật

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

? mục I Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 115 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Chế định pháp luật là:

□ a. Đơn vị nhỏ nhất cấu thành hệ thống pháp luật.

□ b. Tổng thể các quy phạm pháp luật có mối liên hệ nội tại thống nhất.

□ c. Một nhóm quy phạm pháp luật cùng điều chỉnh một nhóm quan hệ xã hội có cùng tính chất.

□ d. Một hệ thống các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội cùng loại trong một lĩnh vực nhất định của đời sống xã hội.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: D

? mục I Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 115 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa năm 2013 là:

□ a. Luật cơ bản của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

□ b. Luật chính của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

□ c. Luật chủ yếu của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

□ d. Luật cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: D

? mục I Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 trang 115 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Văn bản quy phạm pháp luật là:

□ a. Văn bản có chứa quy phạm pháp luật được ban hành theo đúng thăm quyến, hình thức, trình tự, thủ tục quy định trong Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

□ b. Văn bản chứa đựng các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung, do Nhà nước thừa nhận nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội và được Nhà nước bảo đảm thực hiện.

□ c. Văn bản chứa đựng các quy tắc xử sự do Nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội và được Nhà nước bảo đảm thực hiện.

□ d. Văn bản chứa đựng các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung, do Nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

? mục I Câu 5

Trả lời câu hỏi 5 trang 115 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Văn bản áp dụng pháp luật là văn bản

□ a. chứa đựng các quy tắc xử sự cả biệt, mang tính quyền lực Nhà nước.

□ b. do các cơ quan Nhà nước ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội

□ c. do các cá nhân được Nhà nước trao quyền ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội

□ d. quy phạm pháp luật được ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

? mục I Câu 6

Trả lời câu hỏi 6 trang 115 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, văn bản nào sau đây có hiệu lực pháp lí cao nhất?

□ a. Luật Hiến pháp

□ b. Luật Tài chính

□ c. Luật Hình sự

□ d. Luật Hành chính.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

? mục I Câu 7

Trả lời câu hỏi 7 trang 115 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Hệ thống pháp luật là

□ a. cấu trúc bên trong của pháp luật, biểu hiện ở sự liên kết, gắn bỏ thống nhất nội tại với nhau của các quy phạm pháp luật, được phân định thành các ngành luật, có mối quan hệ qua lại chặt chẽ với nhau trong một chinh thể thống nhất.

□ b. cấu trúc bên trong của pháp luật, biểu hiện ở sự liên kết, gắn bó thống nhất nội tại với nhau của các quy phạm pháp luật, được phân định thành chế định pháp luật, ngành luật.

□ c. biểu hiện ở sự liên kết, gắn bó thống nhất nội tại với nhau của các quy phạm pháp luật, được phân định thành chế định pháp luật, ngành luật, có mối quan hệ qua lại chặt chẽ với nhau trong một chỉnh thể thống nhất

□ d. cấu trúc bên trong của pháp luật, biểu hiện ở sự liên kết, gắn bó thống nhất nội tại với nhau của các quy phạm pháp luật, được phân định thành chế định pháp luật, ngành luật, có mối quan hệ qua lại chặt chẽ với nhau trong một chính thể thống nhất.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: D

? mục I Câu 8

Trả lời câu hỏi 8 trang 115 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Nhận định nào dưới đây sai? 

□ a. Uỷ ban nhân dân xã, phường được phép ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

□ b. Uỷ ban nhân dân xã, phường được phép ban hành văn bản áp dụng pháp luật.

□ c. Văn bản quy phạm pháp luật phải được ban hành theo thẩm quyền, trình tự thủ tục luật định.

□ d. Uỷ ban nhân dân xã, phường không được phép ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

□ e. Mỗi ngành luật có phương pháp điều chỉnh đặc thù.

□ g. Quy phạm pháp luật là bộ phận nhỏ nhất của hệ thống pháp luật.

□ h. Chế định pháp luật bao gồm nhiều quy phạm pháp luật cùng điều chỉnh các quan hệ xã hội cùng loại, trong một lĩnh vực nhất định của đời sống xã hội.

□ i. Các ngành luật khác nhau có phương pháp điều chỉnh như nhau.

□ k. Tại Việt Nam, Luật Hiến pháp là ngành luật cơ bản.

□ l. Hệ thống pháp luật của Việt Nam được xây dựng trên cơ sở quy phạm của Luật Hiến pháp.

□ m. Các ngành luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam đều có mối quan hệ với nhau.

□ n. Các ngành luật trong hệ thống pháp luật không có mối quan hệ với nhau.

Lời giải chi tiết:

- Các nhận định sai là: d), i), n)

? mục II

Trả lời câu hỏi 2 trang 117 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Hãy điền cơ quan, cá nhân có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Lời giải chi tiết:

? mục III Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 118 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Hãy cho biết các nhận định nào dưới đây đúng hay sai. Vì sao?

a. Chế định pháp luật không phải là một yếu tố trong hệ thống pháp luật về mặt cấu trúc.

b. Chế định pháp luật là một nhóm quy phạm pháp luật có đặc điểm chung, cùng điều chỉnh một nhóm quan hệ xã hội có cùng tính chất.

c. Hệ thống pháp luật chính là tập hợp có tính hệ thống của tất cả các văn bản quy phạm pháp luật và văn bản áp dụng pháp luật.

d. Căn cứ phân định các ngành luật chỉ có tính tương đối.

e. Văn bản quy phạm pháp luật là yếu tố trong hệ thống cấu trúc của pháp luật.

Lời giải chi tiết:

- Trả lời câu hỏi đúng là: b, c, d

- Trả lời câu hỏi sai là: a, e. Vì: 

+ Trả lời câu hỏi a. Chế định pháp luật là một yếu tố trong hệ thống pháp luật về mặt cấu trúc.

+ Trả lời câu hỏi e. Văn bản quy phạm pháp luật không là yếu tố trong hệ thống cấu trúc của pháp luật.

? mục III Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 119 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Hãy đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi.

Tình huống. Anh A xây dựng nhà và đưa vào sử dụng năm 2010 (giấy phép của Uỷ ban nhân dân huyện X cấp) trên phần đất vi phạm lộ giới. Đầu năm 2015, Uỷ ban nhân dân phường T đã kiểm tra và ra quyết định cưỡng chế công trình của anh A.

Câu hỏi:

- Quyết định cưỡng chế của Uỷ ban nhân dân phường T có phải là văn bản quy phạm pháp luật không? Vì sao?

- Chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường T có phải là chủ thể ban hành văn bản quy phạm pháp luật không? Vì sao?

Lời giải chi tiết:

- Quyết định cưỡng chế của Ủy ban nhân dân phường T là văn bản quy phạm pháp luật vì phường T có thẩm quyền để ra văn bản buộc quyết định cưỡng chế công trình của anh A.

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường T là chủ thể ban hành văn bản quy phạm pháp luật vì phường T là bộ phận chính, giữ vai trò chủ đạo, với tư cách là một chủ thể có ý thức và ý chí.

? mục III Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 120 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Hãy đọc những thông tin dưới đây và đánh dấu X vào cột tương ứng.

Lời giải chi tiết:

? mục III Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 trang 120 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Vì sao phải tự giác thực hiện các quy định pháp luật?

Lời giải chi tiết:

- Pháp luật có tính bắt buộc chung: mọi tổ chức, cá nhân đều phải thực hiện pháp luật, nếu vi phạm pháp luật sẽ bị xử lí nghiêm minh. Do đó chúng ta cần phải tự giác thực hiện các quy định của pháp luật.

? mục IV Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 121 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Hãy lựa chọn một quy phạm pháp luật và thiết kế đồ hoạ thông tin nhằm tuyên truyền quy phạm đó.

Lời giải chi tiết:

(*) Tham khảo: Infographic về: mức phạt lỗi uống rượu, bia khi lái xe

? mục IV Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 121 Bài 18 SBT Kinh tế pháp luật 10 Chân trời sáng tạo

Hãy tìm hiểu trên mạng xã hội một câu chuyện về cá nhân có thẩm quyền, sai phạm trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tóm tắt câu chuyện đó không quá 100 chữ.

Lời giải chi tiết:

(*) Tham khảo:

Mấy năm trước, Bộ Giao thông- Vận tải ban hành Thông tư số 58 quy định phải đổi giấy phép lái xe loại giấy sang vật liệu mới bằng vật liệt PET theo lộ trình với mức giá khác cao, đặc biệt, quy định nếu sau 6 tháng người không chuyển đổi sẽ phải sát hạch lại lý thuyết để được cấp lại giấy phép lái xe. Cùng với đó, một số thông tư của các Bộ, ngành khác bị Bộ Tư pháp tuýt còi. Đây là một loại sai phạm của các cơ quan công quyền trong quá trình thi hành nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Vấn đề cơ bản và quan trọng ở đây là mình phải tìm ra được nguyên nhân và xử lý nghiêm nội dung sai, lẫn người ban hành văn bản có nội dung sai theo đúng yêu cầu. Bởi, theo đúng bản chất, đây là sai phạm liên quan tinh thần trách nhiệm, cố ý làm trái, thậm chí đây có thể coi là hành vi tham nhũng, mà ở đây là tham nhũng về thể chế.