Bài 18. Nhà Hồ và cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Minh (1400-1407)
? mục 1
Trả lời câu hỏi mục 1 trang 77 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Nhà Hồ được thành lập như thế nào?
Phương pháp giải:
B1: Nêu bối cảnh cuối thời Trần.
B2: Khi nói về sự thành lập nhà Hồ cần nêu được: niên đại, quốc hiệu
Lời giải chi tiết:
Nhà Hồ được thành lập:
- Cuối thế kỉ XIV nhà trần suy yếu, nhà Trần bước vào thời kì khủng hoảng suy yếu.
- Năm 1400, Hồ Quý Ly phế truất vua Trần.
- Nhà Hồ được thành lập, quốc hiệu là Đại Ngu.
? mục 2
Trả lời câu hỏi mục 2.a trang 78 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Nêu những nội dung chính trong cải cách của Hồ Quý Ly.
Phương pháp giải:
B1: Đọc lại nội dung sơ đồ 18.1 trang 78
B2: Kẻ bảng để liệt kê những nội dung chính trong cải cách của Hồ Quý Ly trên các lĩnh vực: Chính trị- Hành chính, Kinh tế-Tài chính, Quân sự- Quốc phòng, Văn hóa- Giáo dục.
Lời giải chi tiết:
|
Lĩnh vực |
Nội dung |
|
Chính trị- Hành chính |
- Thống nhất bộ máy hành chính từ trung ương đến địa phương. - Thông qua thi cử, tuyển chọn người đỗ đạt, bổ nhiệm làm quan. - Dời đô về thành Tây Đô. |
|
Kinh tế- Tài chính |
- Ban hành tiền giấy. - Ban hành chính sách hạn điền và hạn nô. - Ban hành chính sách thuế mới. |
|
Quân sự- Quân sự |
- Chỉnh lại quân đội, xây dựng tuyến phòng thủ. - Chế tạo nhiều vũ khí mới. |
|
Văn hóa- Giáo dục |
- Chấn chỉnh lại Phật giáo. - Dùng chữ Nôm chấn hưng văn hóa dân tộc. |
? mục 2.b
Trả lời câu hỏi mục 2.b trang 79 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Những cải cách của Hồ Quý Ly đã tác động thế nào đến xã hội đương thời? Tham khảo thêm tư liệu 18.4 cho câu trả lời của em.
Phương pháp giải:
Đọc lại nội dung mục 2.b trang 79 SGK.
Lời giải chi tiết:
Những cải cách của Hồ Quý Ly đã tác động đến xã hội đương thời:
- Loại bỏ bớt những quý tộc bất tài, bổ sung đội ngũ Nho sĩ mới, có thực tài vào bộ máy nhà nước.
- Hạn chế được nạn tập trung ruộng đất và tăng cường sức mạnh quân sự của đất nước.
- Văn hóa-giáo dục có nhiều điểm tiến bộ, mang tính dân tộc rõ nét.
? mục 3.a
Trả lời câu hỏi mục 3.a trang 79 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Mô tả những nét chính về cuộc kháng chiến của nhà Hồ chống quân xâm lược Minh.
Phương pháp giải:
Đọc lại nội dung mục 3.a SGK trang 79.
Lời giải chi tiết:
- Tháng 11-1406, lấy cớ “phù Trần, diệt Hồ”, hơn 20 vạn quân Minh tiến vào nước ta.
- Tháng 1-1470, nhiều trận chiến ác liệt giữa quân nhà Hồ và quân Minh ở thành Đa Bang, cuối cùng thành Đa Bang thất thủ. Đông Đô cũng bị chiếm.
- Tháng 6-1407, Hồ Quý Ly và các con bị bắt.
- Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Minh của nhà Hồ hoàn toàn thất bại.
? mục 3.b Câu 1
Trả lời câu hỏi mục 3.b trang 80 SGK Lịch sử và Địa lí
1. Vì sao cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược của nhà Hồ bị thất bại nhanh chóng?
Phương pháp giải:
Đọc lại nội dung mục 3.b trang 80 SGK
Lời giải chi tiết:
Cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược của nhà Hồ bị thất bại nhanh chóng vì:
- Do những chính sách của nhà Hồ không được nhân dân ủng hộ.
- Nhà Hồ không đề ra được đường lối kháng chiến đúng đắn, quá chú trọng xây dựng phòng tuyến quân sự và lực lượng quân đội chính quy.
? mục 3.b Câu 2
2. Em có suy nghĩ gì về câu nói của Hồ Nguyên Trừng: “Thần không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo”?
Phương pháp giải:
Hs nêu suy nghĩ của bản thân.
Lời giải chi tiết:
Lời Hồ Nguyên Trừng phản ánh điểm yếu chết người của nhà Hồ lúc đó là không được lòng dân, đã trở thành lời cảnh tỉnh bất hủ trong lịch sử về thái độ vương triều đối với dân. Sau này, sử thần Ngô Sĩ Liên khen rằng “Mệnh trời là ở lòng dân. Câu nói của Trừng hiểu được điều cốt yếu đó.”
Luyện tập Câu 1
Trả lời câu hỏi mục Luyện tập trang 80 SGK Lịch sử và Địa lí 7
1. Hoàn thành sơ đồ tư duy theo yêu cầu bên cạnh những cải cách của Hồ Quý Ly.
Phương pháp giải:
B1: Đọc lại mục đầu trang 78 SGK
B2: Dựa theo những cải cách của Hồ Quý Ly trên các lĩnh vực: Kinh tế, tài chính, Chính trị -hành chính, Văn hóa-giáo dục
Lời giải chi tiết:
Luyện tập Câu 2
2. Lập niên biểu những sự kiện tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống quân Minh của nhà Hồ.
Phương pháp giải:
Dựa vào nội dung mục 3.a SGK
Lời giải chi tiết:
Vận dụng
Trả lời câu hỏi mục Vận dụng trang 80 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Năm 2011, tổ chức UNESCO đã công nhận một công trình kiến trúc thời nhà Hồ là Di sản văn hóa Thế giới. Theo em, đó là công trình nào? Trong vai một hướng dẫn viên du lịch, em hãy viết một bài giới thiệu về công trình đó.
Phương pháp giải:
Tra cứu thông tin qua sách, báo, internet về di sản của thời nhà Hồ được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa Thế giới
Lời giải chi tiết:
Năm 2011, tổ chức UNESCO đã công nhận thành nhà Hồ là Di sản văn hóa Thế giới.
Thành nhà Hồ (còn gọi là thành Tây Đô) ở xã Vĩnh Long và Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, là một trong những công trình kiến trúc bằng đá độc đáo bậc nhất của Việt Nam và thế giới. Công trình được Hồ Quý Ly xây dựng vào năm 1397, từng được coi là kinh đô, trung tâm văn hóa chính trị xã hội của nước Đại Ngu dưới triều Hồ.
