Bài 2. Cách mạng công nghiệp

? mục 1 1

Trả lời câu hỏi mục 1 trang 16 SGK

- Nêu những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.

- Từ việc quan sát hình 2.1 và hình 2.2, em hãy thảo luận cùng các bạn: Máy kéo sợi Gien-ni (Jenny) đã có cải tiến quan trọng gì?

Phương pháp giải:

Đọc lại nội dung mục 1 trang 16, 17 SGK.

Lời giải chi tiết:

*Những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp

- Năm 1764, James Hargreaves đã chế tạo ra máy kéo sợi Jenny.

- Năm 1785, Edmund Cartwright chế tạo ra chiếc máy dệt đầu tiên, năng suất tăng 39 lần so với dệt máy.

- Năm 1769, Iames Watt đã chế tạo ra động cơ hơi nước.

- Kĩ thuật dùng than cốc luyện gang thành sắt của Henry Cort (1784).

- Phương pháp luyện sắt thành thép của Hansman năm 1790.

- Ở Mĩ, phát minh ra máy tỉa hạt bông (1793), máy gặt cơ khí, tự động cắt và bó ngũ cốc (1831). 

- Năm 1838, phát minh ra hệ thống điện tín sử dụng mã Morse.

*Máy kéo sợi Jenny đã có cải tiến quan trọng: từ kéo sợi bằng tay với 1 cọc suốt đã tăng lên kéo sợi với 16-18 cọc suốt làm tăng năng suất lao động, lượng sợi lên đến 18 lần.

? mục 2 2

Trả lời câu hỏi mục 2 trang 18 SGK 

Cách mạng công nghiệp đã tác động như thế nào đến hoạt động sản xuất và đời sống xã hội?

Phương pháp giải:

Đọc lại nội dung mục 2 trang 18, 19 SGK.

Lời giải chi tiết:

Cách mạng công nghiệp đã tác động như thế nào đến hoạt động sản xuất và đời sống xã hội:

- Hoạt động sản xuất: 

+ Việc sử dụng động cơ hơi nước đã làm thay đổi và thúc đẩy chuyển biến trong các ngành kinh tế, đặc biệt là giao thông vận tải, khai mỏ và nông nghiệp.

+ Cách mạng công nghiệp làm thay đổi cơ bản quá trình sản xuất => năng suất lao động được nâng cao => tạo ra nhiều của cải. 

- Đời sống xã hội: đời sống người dân và cấu trúc xã hội thay đổi. 

+ Giới chủ xưởng giàu lên nhanh chóng, trở thành giai cấp tư sản thống trị xã hội.

+ Người thợ làm thuê bị bóc lột, trở thành giai cấp vô sản, mâu thuẫn với giai cấp tư sản.

Luyện tập 1

Trả lời câu hỏi luyện tập trang 19 SGK

Lập bảng thống kê các thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp. Nếu chọn một thành tựu làm biểu tượng của cuộc cách mạng công nghiệp, em sẽ chọn thành tựu nào? Tại sao? 

Phương pháp giải:

Đọc lại nội dung mục 1 trang 17,18 SGK.

Lời giải chi tiết:

(*) Thành tựu tiêu biểu nhất của cách mạng công nghiệp

- Lựa chọn: Động cơ hơi nước.

- Giải thích:

+ Trước khi động cơ hơi nước ra đời: con người chủ yếu lao động dựa vào sức mạnh của cơ bắp (lao động thủ công); hoặc sử dụng một số loại máy móc chạy bằng năng lượng gió (cối xay gió…) và nước. Tuy vậy, do còn nhiều hạn chế, nên năng suất lao động của con người chưa cao; khối lượng sản phẩm sản xuất ra chưa nhiều và các loại năng lượng gió, nước ở thời điểm này vẫn chưa thể tạo ra sự chuyển biến căn bản trong đời sống sản xuất.

+ Năm 1784, Giêm Oát phát minh ra máy hơi nước có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, mọi địa điểm… sau đó, máy hơi nước nhanh chóng được ứng dụng trong nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác nhau, như: sản xuất công nghiệp, giao thông vận tải… Lúc này, các loại máy móc đã thay thế sức lao động chân tay của con người, giúp nền sản xuất có sự chuyển biến mạnh mẽ từ: sản xuất thủ công sang cơ khí hóa.

Vận dụng 1

Trả lời câu hỏi vận dụng trang 19 SGK 

Dưới tác động của cách mạng công nghiệp, lao động trẻ em trở nên phổ biến trong các đô thị ở châu Âu và Bắc Mỹ từ cuối thế kỉ XVIII. Quan sát lịch làm việc của bé trai 10 tuổi vào năm 1832 ở nước Anh, em hãy:

- Tính thời gian trẻ em phải làm việc trong một ngày.

- Lập thời gian biểu của em tương đương với thời gian trong ngày của hai bạn trong câu chuyện để thấy rõ hơn tác động của cách mạng công nghiệp lên xã hội đương thời.

Phương pháp giải:

Đọc thông tin đã cho và lần lượt trả lời các câu hỏi:

+ Lần lượt tính thời gian trẻ làm việc trong một ngày qua thông tin đã cho.

+ Lập thời gian biểu hằng ngày của em.

Lời giải chi tiết:

- Thời gian trẻ em phải làm việc một ngày là: 16 tiếng một ngày từ 5h sáng đến 9h tối với 40 phút ăn trưa.

- Lập thời gian biểu theo lịch sinh hoạt của em. Ví dụ:

+ 6h: Thức dậy, ăn sáng, chuẩn bị đi học

+ 7h – 11h: Học tập tại trường

+ 11h15 – 13h30: Nghỉ ngơi, ăn trưa

+ 14h – 16h30: Học tập tại trường

+ 17h – 21h: Ăn tối, nghỉ ngơi, làm bài tập

+ 21h: Đi ngủ 

Lý thuyết

>> Xem chi tiết: Lý thuyết Cách mạng công nghiệp - Lịch sử 8 Chân trời sáng tạo