Bài 2. Lựa chọn biểu diễn tranh, bảng thống kê trong biểu diễn và phân tích dữ liệu - Toán 8

Lý thuyết Lựa chọn biểu đồ tranh, bảng thống kê trong biểu diễn và phân tích dữ liệu SGK Toán 8 - Cùng khám phá

Để biểu diễn một dãy dữ liệu, ta có thể chuyển từ biểu đồ tranh vẽ về bảng hay ngược lại.

Khi lựa chọn giữa bảng và biểu đồ tranh, ta phải căn cứ vào đặc điểm của dãy dữ liệu. Nếu dữ liệu gồm những số có giá trị lớn, đặc biệt là khi các số đó không có ước chung k > 1 thì biểu đồ tranh không thuận lợi cho việc biểu diễn và phân tích dữ liệu.

Ta cũng cần căn cứ giữa câu hỏi cần trả lời (hay mục đích phân tích dữ liệu) để lựa chọn giữa bảng và biểu đồ tranh.

Ví dụ:

Bảng thống kê:

 

Biểu đồ tranh:

Giải câu hỏi trang 84, 85, 86, 87 SGK Toán 8 - Cùng khám phá

Giải bài 7.4 trang 88 SGK Toán 8 - Cùng khám phá

Đề bài

Trong suốt $5$ năm, trường mẫu giáo M thống kê số bé nhập học lớp “mầm” (dành cho trẻ $3$ tuổi). Số liệu thu được là: Năm $2013$ có $20$ bé trai, bé gái; năm có bé trai, bé gái; năm có bé trai, bé gái; năm có bé trai, bé gái; năm có bé trau, bé gái.

a) Vẽ biểu đồ tranh biểu diễn số bé học lớp mầm của trường trong mỗi năm, từ đến

b) Lập bảng thống kê biểu diễn số liệu đã cho.

c) Em hãy cho biết, tại trường mẫu giáo M:

- Năm nào có số lượng bé nhập học lớp “mầm” ít nhất? nhiều nhất?

- Năm nào số bé trai nhập học lớp “mầm” nhiều hơn số bé gái?

Đối với mỗi câu hỏi trên, em đã dùng bảng thống kê hay biểu đồ tranh để trả lời?

Giải thích sự lựa chọn của em.

Lời giải chi tiết

a) Biểu đồ tranh:

 

b) Bảng thống kê số liệu:

 

c) Năm có số lượng bé nhập học lớp mầm ít nhất là: 2013

Năm có số lượng bé nhập học lớp mầm nhiều nhất là: 2015

Năm có số bé trai nhập học lớp mầm nhiều hơn số bé gái là: 2014,2015,2016,2017.

Đối với câu hỏi: “Năm nào có số lượng bé nhập học lớp “mầm” ít nhất? nhiều nhất?”. Em lựa chọn biểu đồ tranh để trả lời, vì thông qua nhìn những hình ảnh sẽ giúp dễ xác định nhiều và ít hơn.

Đối với câu hỏi: “Năm nào số bé trai nhập học lớp “mầm” nhiều hơn số bé gái?”. Em lựa chọn bảng thống kê để trả lời, vì tại bảng thống kê có ghi rõ số liệu để tiện xác định số bé trai và số bé gái.

Giải bài 7.5 trang 88 SGK Toán 8 - Cùng khám phá

Đề bài

Lan đã điều tra một số học sinh lớp về số sách mà mỗi bạn đọc trong tháng vừa qua. Thông tin Lan thu được là:

- bạn nam và bạn nữ không đọc quyển nào;

- bạn nam và bạn nữ đọc từ đến quyển;

- bạn nam và bạn nữ đọc từ đến quyển;

- bạn nam và bạn nữ đọc trên quyển.

Lan muốn chọn cách biểu diễn dữ liệu thuận tiện cho việc trả lời những câu hỏi sau:

- Bao nhiêu bạn nữ đã đọc từ đến quyển sách?

- Bao nhiêu bạn nam đọc nhiều hơn quyển sách?

- Số bạn đọc từ đến quyển sách chiếm bao nhiêu phần trăm tổng số bạn được điều tra?

a) Theo em, Lan nên chọn bảng thống kê hay biểu đồ tranh? Vì sao?

b) Biểu diễn dữ liệu theo sự lựa chọn của em và dựa vào đó để trả lời những câu hỏi trên.

Lời giải chi tiết

a) Trong trường hợp này Lan nên chọn bảng thống kê thì sẽ thuận tiện hơn cho việc các câu hỏi trên vì dữ liệu này ta có nhiều hơn một đặc tính của dữ liệu.

b) Bảng thống kê:

1. Số bạn nữ đã đọc từ 1 đến 5 quyển sách: 24 bạn

2. Số bạn nam đã đọc nhiều hơn 8 quyển sách: 5 bạn

3. Số bạn đọc từ 1 đến 5 chiếm số phần trăm tổng số bạn được điều tra:

Giải bài 7.6 trang 88 SGK Toán 8 - Cùng khám phá

Đề bài

Hai lớp 8E1 và 8E2 của một trường trung học cơ sở có học sinh bán trú, trong đó học sinh thuộc lớp 8E2. Số học sinh không bán trú của hai lớp này lần lượt là và

a) Em hãy lập một bảng thống kê cho biết tổng số học sinh và số học sinh bán trú, không bán trú của mỗi lớp.

b) Trong trường hợp này, có nên dùng biểu đồ tranh để biểu diễn dữ liệu không? Vì sao?

Lời giải chi tiết

a) Bảng thống kê:

b) Trong trường hợp này không nên dùng biểu đồ tranh để biểu diễn dữ liệu vì trong trường hợp này phải phân tích nhiều đặc tính của dữ liệu, ta cần lập bảng có nhiều hơn 2 dòng và nhiều hơn 2 cột.