Bài 2: Quan sát, tìm ý cho bài văn tả phong cảnh trang 17 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Chân trời sáng tạo

Viết 1

Trả lời câu hỏi 1 phần Viết trang 17 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo

Đọc bài văn sau và thực hiện yêu cầu:

Trăng lên

Ngày chưa tắt hẳn, trăng đã lên rồi. Mặt trăng tròn, to và đỏ, từ từ lên ở chân trời, sau rặng tre đen của làng xa. Mấy sợi mây còn vắt ngang qua, mỗi lúc mảnh dần, rồi đứt hẳn. Trên quãng đồng rộng, cơn gió nhẹ hiu hiu đưa lại, thoang thoảng những hương thơm ngát.

Sau tiếng chuông của ngôi chùa cổ một lúc lâu, thật là sáng trăng hẳn: trời bây giờ trong vắt, thăm thẳm và cao, mặt trăng nhỏ lại, sáng vằng vặc ở trên không. Ánh trăng trong chảy khắp cành cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đường trắng xoá.

Bức tường hoa giữa vườn sáng trắng lên, lá lựu dày và nhỏ, lấp lánh như thuỷ tinh. Một cành cây cong xuống rồi vụt lên, lá rung động lấp lánh ánh trăng như ánh nước.

Theo Thạch Lam

a. Bài văn tả cảnh gì?

b. Khi mới lên và khi lên cao, trăng được tả như thế nào?

c. Dưới ánh trăng tác giả quan sát được những sự vật nào? Mỗi sự vật ấy được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?

d. Tác giả sử dụng những giác quan nào để quan sát?

e. Tìm hình ảnh so sánh trong bài văn và nêu tác dụng của những hình ảnh đó.

Phương pháp giải:

a. Em đọc câu văn đầu tiên của bài văn để tìm câu trả lời.

b. Em đọc đoạn văn thứ nhất và thứ 2 để tìm câu trả lời.

c. Em đọc đoạn văn thứ nhất và thứ 2 để tìm câu trả lời.

d. Em đọc kĩ bài văn, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

e. Em đọc đoạn văn cuối cùng của bài văn để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

a. Bài văn tả cảnh trăng lên.

b.

- Khi mới lên: Mặt trăng tròn, to và đỏ, từ từ lên ở chân trời, sau rặng tre đen của làng xa. Mấy sợi mây còn vắt ngang qua, mỗi lúc mảnh dần, rồi đứt hẳn.

- Khi lên cao: Mặt trăng nhỏ lại, sáng vằng vặc ở trên không. Ánh trăng trong chảy khắp cành cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đường trắng xoá.

c.

Khi mới lên	Trăng	Tròn, to, đỏ
	Sợi mây	Mảnh dần, rồi đứt hẳn
	Quãng đồng	Rộng, gió nhẹ hiu hiu, thoang thoảng hương thơm ngát.
Khi trăng lên cao	Trời	Trong vắt, thăm thẳm, cao
Khi trăng lên cao	Trăng	Nhỏ lại, sáng vằng vặc

d. Tác giả sử dụng các giác quan: thị giác, khứu giác, thính giác.

e. Hình ảnh so sánh:

- Bức tường hoa giữa vườn sáng trắng lên, lá lựu dày và nhỏ, lấp lánh như thuỷ tinh.

- Một cành cây cong xuống rồi vụt lên, lá rung động lấp lánh ánh trăng như ánh nước.

=> Tác dụng: miêu tả vẻ đẹp của cây cối.

Viết 2

Trả lời câu hỏi 2 phần Viết trang 18 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo

Nhớ lại một cảnh đẹp ở quê hương em hoặc nơi em ở và ghi lại những điều em đã quan sát được.

Gợi ý:

a. Em đã quan sát cảnh đẹp nào?

- Đường phố

- Công viên

- Dòng sông

- Cánh đồng

- ?

b. Em đã quan sát cảnh đẹp đó vào lúc nào?

– Một thời điểm trong ngày.

– Các thời điểm khác nhau.

- ?

c. Em đã quan sát theo trình tự nào?

– Từ xa đến gần.

– Từ ngoài vào trong.

– Từ trên xuống dưới.

- ?

d. Em đã sử dụng những giác quan nào để quan sát?

e. Ở mỗi vị trí hoặc thời điểm quan sát, cảnh vật có những đặc điểm gì nổi bật?

Phương pháp giải:

Em nhớ lại một cảnh đẹp ở quê hương em hoặc nơi em ở và ghi lại những điều em đã quan sát được dựa vào gợi ý.

Lời giải chi tiết:

a. Em đã quan sát cảnh đẹp: Cánh đồng ruộng bậc thang

b. Em đã quan sát cảnh đẹp đó vào các thời điểm khác nhau trong ngày.

c. Em đã quan sát theo trình tự:

- Từ xa đến gần.

- Từ ngoài vào trong.

- Từ trên xuống dưới.

d. Em đã sử dụng những giác quan: Thị giác, thính giác, khứu giác và xúc giác.

e. Ở mỗi vị trí hoặc thời điểm quan sát, cảnh vật có những đặc điểm gì nổi bật?

Nhìn từ trên cao xuống: Lúa phủ khắp sườn đồi rồi tràn xuống thung lũng, ôm lấy những bản làng và dòng suối thơ mộng...
Dạo bộ trên những con đường quanh co khắp bản làng, hít căng lồng ngực không khí trong trẻo và thu vào tầm mắt ngút ngàn ruộng bậc thang, nương ngô và khói lam chiều, mọi muộn phiền như biến tan, chỉ còn lại sự bình yên trong tâm trí.

Vận dụng

Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 17 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo

Nói 2 – 3 câu thể hiện tình cảm, cảm xúc của em về một nhân vật trong phim hoạt hình đã xem.

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ về một nhân vật trong phim hoạt hình đã xem và nêu tình cảm, cảm xúc.

Lời giải chi tiết:

Bộ phim hoạt hình về chú mèo máy Đô-rê-mon đã rất nổi tiếng. Trong phim, em rất yêu mến nhân vật Xu-ka. Một cô bé duyên dáng và dễ thương. Xu-ka là bạn cùng lớp của Nô-bi-ta. Cô bạn vừa học giỏi lại xinh xắn. Các bạn trong lớp đều yêu mến Xu-ka. Đặc biệt, Xu-ka còn yêu thích nấu ăn. Những món ăn của cô được bạn bè khen ngợi. Em đã học được nhiều tính cách tốt đẹp của Xu-ka.