Bài 23. Thiên nhiên châu Nam Cực
? mục 1 a
Trả lời câu hỏi mục 1a trang 177 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Dựa vào hình 23.1, hình 23.2 và thông tin trong bài, em hãy cho biết đặc điểm nổi bật của địa hình bề mặt châu Nam Cực.
Phương pháp giải:
Quan sát hình 23.1 và 23.2 để đưa ra nhận xét
Lời giải chi tiết:
Địa hình châu lục giống một cao nguyên băng khổng lồ cao ở trung tâm, thấp dần ra ngoài rìa lục địa. Ngoài ra còn có các băng thềm lục địa.
? mục 1 b
Trả lời câu hỏi mục 1b trang 177 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Dựa vào hình 23.3, hình 23.4 và thông tin trong bài, em hãy:
- Nhận xét lượng mưa hằng năm và sự phân bố lượng mua ở châu Nam Cực.
- Nhận xét nhiệt độ trung bình năm tại các trạm. Cho biết sự chênh lệch nhiệt độ giữa các tháng trong năm như thể nào.
Phương pháp giải:
Quan sát hình 23.3 và 23.4 để đưa ra nhận xét
Lời giải chi tiết:
- Nhận xét lượng mưa hàng năm và sự phân bố lượng mưa ở châu Nam Cực: Lượng mưa hàng năm rất thấp, phân bố không đều: Mưa chủ yếu ở vùng ven biển, các đảo, vùng nội địa gần như không mưa. Phần lớn mưa dưới dạng tuyết rơi.
- Nhiệt độ trung bình năm tại các trạm rất thấp (trạm Bai-đơ: -27,9ºC, trạm Mai-xơn: -11,9ºC).
- Sự chênh lệch nhiệt độ giữa các tháng trong năm khá lớn:
+ Trạm Bai-đơ tháng cao nhất: 12 (-14,4ºC), tháng thấp nhất: 9 (-36,6ºC) chênh lệch -22,2ºC.
+ Trạm Mai-xơn tháng cao nhất: 01 (-0,7ºC), tháng thấp nhất: 9 (-16,2ºC) chênh lệch -15,5ºC.
? mục 1 c
Trả lời câu hỏi mục 1c trang 179 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Dựa vào hình 23.5 và thông tin trong bài, em hãy:
- Kể tên một số loài sinh vật chính ở châu Nam Cực.
- Cho biết tại sao các sinh vật tồn tại được trong điều kiện môi trường khắc nghiệt ở châu Nam Cực.
Phương pháp giải:
Dựa vào thông tin mục mục 1c và hình ảnh 23.5 để thực hiện yêu cầu
Lời giải chi tiết:
- Một số loài sinh vật chính ở châu Nam Cực: Rêu, địa y, tảo, nấm, chim cánh cụt, thú chân vịt, chim biển, cá voi xanh.
- Các sinh vật tồn tại được trong điều kiện môi trường khắc nghiệt ở châu Nam Cực: Thực vật bậc thấp, chịu được giá lạnh. Động vật có lớp mỡ dày, lớp lông dày không thấm nước giúp giữ ấm cơ thể.
? mục 1 d
Trả lời câu hỏi mục 1d trang 179 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Dựa vào hình 23.1 và thông tin trong bài, em hãy:
- Kể tên các loại khoáng sản ở châu Nam Cực.
– Cho biết dầu mỏ và khí tự nhiên phân bố chủ yếu ở đâu.
Phương pháp giải:
Quan sát hình 23.1 và đọc thêm thông tin mục 1d để thực hiện yêu cầu
Lời giải chi tiết:
- Các loại khoáng sản ở châu Nam Cực: Dầu mỏ, khí tự nhiên, than đá, sắt.
- Dầu mỏ và khí tự nhiên phân bố chủ yếu ở vùng thềm lục địa khu vực biển Rôt.
? mục 2
Trả lời câu hỏi mục 2 trang 179 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Quan sát hình 23.6 và dựa vào thông tin trong bài, em hãy nêu kịch bản về sự thay đổi thiên nhiên châu Nam Cực khi có biến đổi khí hậu toàn cầu.
Phương pháp giải:
Quan sát và đọc kĩ thông tin
Lời giải chi tiết:
Kịch bản về sự thay đổi thiên nhiên châu Nam Cực khi có biến đổi khí hậu toàn cầu:
Nhiệt độ trung bình cuối thế kỉ XXI tăng 1,1ºC – 2,6ºC (dao động 2,6ºC- 4,8ºC) so với trung bình thời kỳ 1986 – 2005. Mực nước biển toàn cầu tăng, lượng mưa và các hiện tượng thời tiết cực đoan tăng. Nhiệt độ trái đất tăng, băng ở Nam Cực tan chảy, vỡ ra tạo ra các núi băng trôi gây nguy hiểm cho tàu thuyền qua lại. Môi trường sống của chim cánh cụt bị thu hẹp, làm giảm số lượng. Băng tan làm giảm độ mặn của nước biển, ảnh hưởng môi trường sống của sinh vật biển. Các loài tảo, rêu phát triển làm thay đổi cảnh quan môi trường. Thực vật hấp thụ ánh nắng làm nhiệt độ tăng lên khiến băng tan nhanh hơn.
Luyện tập 1
Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 trang 180 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Lập sơ đồ tóm tắt những đặc điểm chính của thiên nhiên châu Nam Cực.
Phương pháp giải:
Dựa vào các đặc điểm thiên nhiên đã học trong bài, vẽ sơ đồ thể hiện
Lời giải chi tiết:
Luyện tập 2
Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 180 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Giải thích vì sao châu Nam Cực được gọi là hoang mạc lạnh của thế giới.
Phương pháp giải:
Dựa vào khí hậu của châu Nam Cực để giải thích
Lời giải chi tiết:
Châu Nam Cực được gọi là hoang mạc lạnh của thế giới vì khí hậu giá lạnh, khắc nghiệt, nhiệt độ thấp nhất xuống tới -70ºC. Cả châu lục được bao phủ bởi lớp băng dày (trung bình dày 1720 m). Rất ít sinh vật có thể sinh sống được.
Vận dụng
Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 180 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Đặc điểm nào về tự nhiên của châu Nam Cực làm em ấn tượng nhất. Hãy thu thập thêm thông tin về điểm ấy.
Phương pháp giải:
Chọn một đặc điểm em ấn tượng và tìm kiếm thêm các thông tin liên quan trên internet
Lời giải chi tiết:
Gợi ý:
Đặc điểm em thích nhất của châu Nam Cực là lớp băng dày và lạnh nhất thế giới.
Một số thông tin thu thập thêm:
- Lớp băng phủ gần như toàn bộ lục địa, chiếm hơn 98% diện tích châu Nam Cực.
- Độ dày trung bình của băng khoảng 2.160 mét, chỗ dày nhất lên tới 4.800 mét.
- Chứa tới 70% lượng nước ngọt của toàn Trái Đất dưới dạng băng.
- Nhiệt độ cực kỳ lạnh giá, kỷ lục đo được là -89,2°C tại trạm Vostok (năm 1983).
- Băng Nam Cực giúp ổn định khí hậu toàn cầu bằng cách phản xạ ánh sáng mặt trời (hiệu ứng phản xạ Albedo).
- Nếu toàn bộ băng tan chảy, mực nước biển thế giới sẽ dâng thêm khoảng 58 mét.
- Dưới lớp băng còn tồn tại hồ nước ngầm như hồ Vostok, chứa hệ sinh thái bí ẩn.
- Băng Nam Cực được nghiên cứu để hiểu về lịch sử khí hậu hàng trăm nghìn năm của Trái Đất.