Bài 26. Ethyl alcohol Vở thực hành Khoa học tự nhiên 9

26.1

Dựa vào mô hình nguyên tử ethylic alcohol (Hình 26.1), hãy viết công thức phân tử, công thức cấu tạo thu gọn của ethylic alcohol (ethanol) và so sánh với alkane cùng số nguyên tử carbon về thành phần nguyên tố, nhóm nguyên tử liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon.

Phương pháp giải:

Dựa vào hình 26.1

Lời giải chi tiết:

Công thức phân tử: C₂H₆O

Công thức cấu tạo thu gọn: CH₃ – CH₂ – OH

So sánh với alkane cùng số carbon là C₂H₆:

- Thành phần nguyên tố của ethanol có thêm nguyên tố O

- Nhóm nguyên tử OH liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon.

26.2

Quan sát các sản phẩm trong đời sống có chứa ethylic alcohol (rượu, gạo, cồn y tế, nước rửa tay sát khuẩn,…), em hãy nhận xét trạng thái màu sắc, mùi, tính tan của ethylic alcohol

Phương pháp giải:

Dựa vào các sản phẩm có chứa ethylic alcohol

Lời giải chi tiết:

Đặc điểm của ethylic alcohol là: không màu, có mùi, tan tốt trong nước

26.3

Trên nhãn các chai bia, rượu vang, rượu whisky,.. có ghi các giá trị như 4% vol, 14% vol, 40% vol,…, các giá trị này có ý nghĩa như thế nào?

Phương pháp giải:

Dựa vào khái niệm độ cồn

Lời giải chi tiết:

Các giá trị có ý nghĩa: số ml ethylic alcohol nguyên chất có trong 100ml dung dịch ở 20^oC.

26.4

Tiến hành thí nghiệm: Tìm hiểu về phản ứng cháy của ethylic alcohol ( trang 119, SGK KHTN 9); Thực hiện yêu cầu và trả lời các câu hỏi sau:

1. Nhận xét về màu sắc ngọn lửa. Dựa vào dấu hiệu nào để nhận biết phản ứng đốt cháy ethylic alcohol là phản ứng tỏa nhiệt

2. Khi đốt cháy, ethylic alcohol đã phản ứng với chất nào trong không khí? Dự đoạn sản phẩm tạo thành và viết phương trình hóa học của phản ứng

Phương pháp giải:

Dựa vào tính chất hóa học của ethylic alcohol

Lời giải chi tiết:

1. Màu sắc của ngon lửa: màu xanh lam. Dựa vào nhiệt độ xung quanh ngọn lửa để nhận biết đốt cháy ethylic alcohol là phản ứng tỏa nhiệt.

2. Khi đốt cháy, ethylic alcohol đã phản ứng với oxygen trong không khí. Sản phẩm tạo thành có thể là CO₂ và H₂O.

26.5

Ethylic alcohol dễ cháy nên cần lưu ý gì khi sử dụng ethylic alcohol?

Phương pháp giải:

Dựa vào các biện pháp sử dụng an toàn và hiệu quả ethylic alcohol

Lời giải chi tiết:

Khi sử dụng ethylic alcohol không được sử dụng diêm, bật lửa để đốt trực tiếp ethylic alcohol.

26.6

Ethylic alcohol được dùng làm nhiên liệu trong đèn cồn,… hoặc phối trộn với xăng làm nhiên liệu cho động cơ đốt trong (xe máy, ô tô,…) Ứng dụng này dựa vào tính chất nào của ethylic alcohol.

Phương pháp giải:

Dựa vào tính chất của ethylic acid

Lời giải chi tiết:

Dựa vào tính chất dễ tan trong nước và dễ cháy của ethylic alcohol.

26.7

Tiến hành thí nghiệm: phản ứng giữa natri và ethylic aclohol (trang 120, SGK KHTN 9), thực hiện yêu cầu sau:

Quan sát và mô tả hiện tượng xảy ra. Viết phương trình hóa học để giải thích, biết rằng nguyên tử hydrogen trong nhóm – OH của phân tử ethylic alcohol được thay thế bằng nguyên tử natri.

Phương pháp giải:

Dựa vào tính chất hóa học của ethylic alcohol

Lời giải chi tiết:

Hiện tượng: mẩu natri tan dần và xuất hiện khí trong ống nghiệm

PTHH: C₂H₅OH + Na C₂H₅ONa + ½ H₂

26.8

Trong số các chất sau: CH₃ – CH₃; CH₂=CH₂; CH₃ – OH; CH₃ – CH₂ – OH; chất nào tác dụng được với Na? Viết phương trình hóa học của phản ứng

Phương pháp giải:

Các chất có nhóm –OH tác dụng được với Na

Lời giải chi tiết:

CH₃ – OH; CH₃ – CH₂ – OH tác dụng được với Na

PTHH:

26.9

Tại sao khi ủ các loại quả chín có chứa đường glucose như nho, táo, mơ, mận,… ở điều kiện thích hợp, sau một thời gian thì thu được nước quả có mùi đặc trưng của ethylic alcohol?

Phương pháp giải:

Dựa vào cách điều chế ethylic alcohol

Lời giải chi tiết:

Vì trong các loại của chín có chứa đường glucose, khi ủ các loại quả xảy ra quá trình lên men tạo ethylic alcohol.

26.10

Em hãy tìm hiểu các nguồn nguyên liệu ở địa phương có thể sử dụng để sản xuất ethylic alcohol.

Phương pháp giải:

Dựa vào cách điều chế ethylic alcohol

Lời giải chi tiết:

Nguồn nguyên liệu: tinh bột (gạo) có thể sản xuất được ethylic alcohol.

26.11

Dựa vào sơ đồ Hình 26.5 (trang 121, SGK KHTN 9) và tìm hiểu thông tin trên sách, báo, internet, em hãy trình bày các ứng dụng của ethylic alcohol và cho biết các ứng dụng đó dựa vào tính chất gì của ethylic alcohol.

Phương pháp giải:

Dựa vào hình 26.5

Lời giải chi tiết:

Ethylic alcohol dùng để sản xuất dung dịch sát khuẩn dựa vào khả năng hòa tan trong nước

Ethylic alcohol dùng để sản xuất nhiên liệu sinh học dựa vào khả năng dễ cháy.

Ethylic alcohol dùng để làm dùng môi trong mĩ phẩm, dược phẩm, vecni, sơn dựa vào khả năng hòa tan các chất

26.12

Em hãy tìm hiểu thông tin trên sách, báo, internet và trình bày về tác hại của việc lạm dụng rượu, bia theo dàn ý sau:

1. Kể tên một số loại bệnh có nguyên nhân từ việc lạm dụng rượu bia, đồ uống có cồn

2. Học sinh có được sử dụng rượu, bia, đồ uống có cồn không? Tại sao?

3. Viết một câu thông điệp vận động mọi người trong cộng đồng không sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông.

Phương pháp giải:

Dựa vào tính chất của ethylic alcohol

Lời giải chi tiết:

1. Một số loại bệnh có nguyên nhân từ làm dụng rượu bia, đồ uống có cồn: ung thư dạ dày, men gan tăng cao, một số bệnh liên quan đến thần kinh,….

2. Học sinh không được sử dụng rượu, bia, đồ uống có cồn. Vì các đồ uống có cồn gây ra ảnh hưởng về thần kinh, không kiểm soát được hành vi của bản thân.

3. “ Đã uống rượu, bia thì không tham gia giao thông ”

26.13

Để sản xuất ethylic aclohol dùng làm rượu, bia, đồ uống có cồn, theo em nên sử dụng Phương pháp sinh học (lên men tinh bột) hay Phương pháp hóa học (tổng hợp từ ethylene).

Phương pháp giải:

Dựa vào phản ứng điều chế ethylene.

Lời giải chi tiết:

Theo em, nên sử dụng Phương pháp sinh học (lên men tinh bột) vì quá trình lên men không tạo ra chất gây độc cho cơ thể, nguyên liệu ban đầu cũng an toàn, dễ tìm kiếm, dễ thực hiện và hiệu suất cao hơn Phương pháp hóa học.

26.14

Một đèn cồn chứa 100ml cồn 90^o. Tính nhiệt lượng tỏa ra khi đốt cháy lượng cồn này. Biết khối lượng riêng của ethylic alcohol là 0,789 g/ml và nhiệt lượng sinh ra khi đốt cháy 1 mol ethylic alcohol là 1360 KJ.

Phương pháp giải:

Dựa vào công thức tính độ cồn.

Lời giải chi tiết:

Số ml ethylic alcohol nguyên chất có trong 100ml là: 100.90% = 90ml

Khối lượng ethylic aclohol nguyên chất là: 90.0,789 = 71,01g

Số mol ethylic alcohol = 71,01 : 46 = 1,544 mol

Nhiệt lượng tỏa ra khi đốt cháy hết 100ml cồn này là: 1,544.1360 = 2099,43 KJ.