Bài 3: Nay em mười tuổi trang 53 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Chân trời sáng tạo

Khởi động

Trả lời câu hỏi Khởi động trang 53 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo

Nói về một niềm vui của em trong ngày sinh nhật hoặc một dịp đặc biệt.

Phương pháp giải:

Em nhớ lại niềm vui của em trong ngày sinh nhật hoặc một dịp đặc biệt và chia sẻ.

Gợi ý:

- Đó là dịp nào?

- Niềm vui của em ra sao?

- Tại sao em lại có cảm xúc đó?

Lời giải chi tiết:

Em vẫn nhớ như in kỉ niệm sinh năm 10 tuổi của mình, vì khi ấy em được gia đình dành tặng cho một món quà thật bất ngờ. Bố mẹ em đã về nhà từ sớm để dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị cho sinh nhật của em. Buổi sinh nhật diễn ra trong không khí vô cùng ấm cúng với những bạn bè, họ hàng thân quen. Mọi người đều rất vui vẻ, ai nấy đều dành cho em những lời chúc tốt đẹp nhất. Nhưng có lẽ bất ngờ nhất chính là món quà từ người chị của em. Mấy hôm trước khi sinh nhật, chị có nói là do đợt này chị bận học nên không về quê sinh nhật em được. Nhưng trong ngày hôm ấy, chị đã về, em vô cùng xúc động và bất ngờ sau mấy tháng trời mới được gặp lại. Bất ngờ hơn là món quà mà chị tặng cho em. Đó là một thùng quà thật to, em tò mò không biết trong đó có gì. Thật bất ngờ, đó là một con gấu bông màu nâu rất to và dễ thương. Em đã thích con gấu này từ rất lâu rồi nhưng vì khá đắt nên không dám mua. Em vô cùng sung sướng và thích thú với món quà ấy. Em ôm lấy chị, xúc động vì món quà, xúc động hơn vì chị đã về chúc mừng sinh nhật em. Đó quả thực là kỉ niệm mà em nhớ mãi.

Nội dung bài đọc

Bài thơ ca ngợi niềm vui hồn nhiên, trong trẻo của tuổi thơ vào sinh nhật mười tuổi của bạn nhỏ.

Bài đọc 1

Trả lời câu hỏi 1 Bài đọc trang 53,54 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo

Đọc bài thơ:

Nay em mười tuổi

Nắng hồi hộp thức suốt đêm

Đợi ban mai tới mừng em lên mười

Trống trường vang tiếng nói cười

Thu đi học cõng khoảng trời dễ thương.

Trăng khuya lóng lánh ven đường

Cỏ xanh hớn hở đính sương làm quà

Chú gà dậy sớm nhất nhà

Ó o gọi cả bao la rực hồng.

Lúa phơi bông khắp cánh đồng

Gió thơm bay giữa mênh mông thảm vàng

Để trang cổ tích mơ màng

Căng tròn trái thị dịu dàng toả hương.

Ngắm bầy chim liệng thân thương

Ríu ran bỗng thấy bốn phương reo mời

Sáng vui đón tuổi lên mười

Ngỡ như đất nước đẹp tươi lớn cùng.

Hoài Khánh

1. Mỗi món quà thiên nhiên tặng bạn nhỏ vào tuổi lên mười được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ khổ thơ thứ 1 và thứ 2 của bài thơ để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Mỗi món quà thiên nhiên tặng bạn nhỏ vào tuổi lên mười được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh:

- Nắng hồi hộp thức suốt đêm

Đợi ban mai tới mừng em lên mười

- Cỏ xanh hớn hở đính sương làm quà

Bài đọc 2

Trả lời câu hỏi 2 Bài đọc trang 54 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo

Nắng và cỏ được nhân hoá bằng cách nào? Cách nhân hoá đó có gì hay?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ khổ thơ thứ 1 và thứ 2 của bài thơ để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

- Nắng và cỏ được nhân hóa bằng cách: Dùng từ ngữ gọi người để gọi vật, dùng từ chỉ quan hệ, chỉ đặc điểm, hoạt động của người.

=> Cách nhân hóa đó giúp nắng và cỏ trở nên sinh động, cũng có cảm xúc như con người.

Bài đọc 3

Trả lời câu hỏi 3 Bài đọc trang 54 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo

Mỗi âm thanh được tả trong bài gợi cho em cảm xúc gì?

Phương pháp giải:

Mỗi âm thanh được tả trong bài gợi cho em cảm xúc vui vẻ, tươi tắn.

Bài đọc 4

Trả lời câu hỏi 4 Bài đọc trang 54 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo

Vì sao tác giả nói "Sáng vui đón tuổi lên mười/ Ngỡ như đất nước đẹp tươi lớn cùng."?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ bài thơ, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Tác giả nói "Sáng vui đón tuổi lên mười/ Ngỡ như đất nước đẹp tươi lớn cùng." Vì khi em sang tuổi mới, ai ai cũng vui vẻ, em chào đón những điều tốt đẹp hơn tưởng như đất nước cũng lớn cùng em thêm một tuổi.

Đọc mở rộng

Trả lời câu hỏi Đọc mở rộng trang 54 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo

Chủ điểm Chủ nhân tương lai

(a) Tìm đọc bài thơ hoặc lời bài hát:

Gợi ý:

(b) Ghi chép và trang trí Nhật kí đọc sách.

c. Cùng bạn chia sẻ:

– Bài thơ hoặc lời bài hát đã đọc.

– Nhật kí đọc sách.

– Hình ảnh em thích và giải thích lí do.

– Những điều học được sau khi đọc bài thơ hoặc lời bài hát.

- ?

d. Ghi chép những hình ảnh đẹp trong một bài thơ hoặc lời bài hát được bạn chia sẻ.

(e) Tìm đọc bài thơ hoặc lời bài hát dựa vào thông tin đã ghi chép.

Phương pháp giải:

Em tìm đọc bài thơ hoặc bài hát, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

a.

Em tìm đọc bài thơ hoặc bài hát: Bài thơ, bài hát Hạt gạo hàng ta – Nguyễn Khoa Điềm, bài hát Kim Đồng - Phong Nhã, Bài thơ Lượm - Tố Hữu, Bài thơ Lên rẫy - Đỗ Toàn Diện, Bài thơ Đôi bàn tay bé - Nguyễn Lam Thắng,..

b.

- Tên bài thơ: Lượm

- Tác giả: Tố Hữu

- Từ dùng hay: loắt choắt, thoăn thoắt, nghênh nghênh...

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh

- Hình ảnh đẹp:

Ca-lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng...

c.

– Bài thơ hoặc lời bài hát đã đọc: Bài thơ Lượm - Tố Hữu

– Nhật kí đọc sách.

– Hình ảnh em thích và giải thích lí do:

Em thích hình ảnh:

Ca-lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích

Nhà thơ Tố Hữu đã sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh và ẩn dụ qua câu "Mồm huýt sáo vang, như con chim chích" để ví hành động huýt sáo của Lượm như chú chim chích. Câu thơ àm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt và làm nổi bật hình ảnh ngây thơ, hồn nhiên, lạc quan, yêu đời của Lượm. Qua đó em không chỉ cảm nhận được tình cảm yêu thương, cảm phục, kính mến mà tác giả dành cho Lượm mà còn thấy được tinh thần lạc quan của thiếu niên nhi đồng nói riêng và người Việt Nam nói chung cuộc cách mạng trường chinh giành độc lập dân tộc.

– Những điều học được sau khi đọc bài thơ hoặc lời bài hát.

d. Em ghi chép những hình ảnh đẹp trong một bài thơ hoặc lời bài hát được bạn chia sẻ

e. Em tìm đọc các bài thơ hoặc lời bài hát dựa vào thông tin đã ghi chép.