Bài 3. Sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa Tây Âu
? mục 1
Trả lời câu hỏi mục 1 trang 17 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Nêu những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu trung đại. Đọc tư liệu 3.2 và quan sát hình 3.1 để có thêm thông tin cho câu trả lời của em.
Phương pháp giải:
Đọc lại nội dung mục 1 trang 17 SGK Lịch sử 7 CTST
Lời giải chi tiết:
Những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu:
- Nhờ vơ vét của cải và cướp bóc thuộc địa, các quý tộc và thương nhân Tây Âu càng giàu lên một cách nhanh chóng, tích lũy được một số vốn ban đầu.
- Tầng lớp thương nhân, chủ xưởng, ngân hàng ngày càng giàu lên, chi phối toàn bộ xã hội. Họ có quyền công dân, giàu có và xa hoa.
- Dân thành thị, thợ thủ công, người làm thuê đến người ăn xin hay nông dân mất đất, không có quyền công dân, nghèo đói và bị bần cùng hóa.
? mục 2
Trả lời câu hỏi mục 2 trang 18 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Em hãy nêu những biểu hiện về sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản trong lòng xã hội phong kiến ở Tây Âu.
Phương pháp giải:
Đọc lại nội dung mục 2 trang 18, 19 SGK
Lời giải chi tiết:
Biểu hiện về sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản trong lòng xã hội phong kiến ở Tây Âu:
- Từ thế kỉ XVI, , tại các công trường thủ công, nơi tập trung đông đảo những người lao động làm thuê. Họ bán sức lao động cho chủ xưởng.
- Một số bộ phận lớn chủ đất ở nông thôn lập các đồn điền trang trại lớn, thuê mướn nhân công, dần trở thành tư sản nông nghiệp.
- Nông dân mất đất, phải làm thuê trong các đồn điền, trang trại, bán sức lao động, trở thành công nhân nông nghiệp.
- Các công ty thương mại ra đời vào thế kỉ XVII, thúc đẩy buôn bán giữa các quốc gia, đem quyền lợi kinh tế và chính trị cho giai cấp tư sản.
=> Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đã nảy sinh trong lòng xã hội phong kiến Tây Âu, với sự hình thành các giai cấp mới- tư sản và vô sản.
Luyện tập
Trả lời câu hỏi Luyện tập trang 19 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Hãy kể tên những giai cấp mới trong xã hội Tây Âu. Địa vị của các giai cấp này trong xã hội như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc lại nội dung mục 2 SGK
Lời giải chi tiết:
Những giai cấp mới trong xã hội Tây Âu là tư sản và vô sản.
Giai cấp tư sản: là những người nắm trong tay tư liệu sản xuất, có địa vị, tiền bạc trong xã hội.
Giai cấp vô sản: là những người làm thuê, bán sức lao động. Họ không có địa vị trong xã hội.
Vận dụng
Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 19 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Em hãy tìm hiểu thêm về sự thay đổi của xã hội Tây Âu sau phát kiến địa lí.
Phương pháp giải:
Tìm hiểu qua thông tin internet, sách báo
Lời giải chi tiết:
Những thay đổi trong xã hội Tây Âu sau phát kiến địa lí:
+ Trong xã hội xuất hiện một giai cấp mới là giai cấp tư sản (một số thương nhân giàu có, một số chủ đất, một bộ phận thị dân giàu có). Quan hệ xã hội đã có sự thay đổi. Hình thức bóc lột lao động làm thuê thay cho hình thức bóc lột có tính chất cưỡng bức người nông nô. Công thức là chủ xuất vốn, thợ xuất sức.
+ Bên cạnh những mâu thuẫn cũ trong xã hội, xuất hiện thêm những mâu thuẫn mới: Tư sản và phong kiến, tư sản và vô sản. Trong đó mâu thuẫn tư sản và vô sản mới nảy sinh, chưa sâu sắc. Còn mâu thuẫn giữa tư sản và phong kiến mới là mâu thuẫn cơ bản, chủ yếu ở thời hậu kì. Do đó, đấu tranh của tư sản chống phong kiến là động lực thúc đẩy xã hội phong kiến Tây Âu hậu kì, làm cho xã hội phong kiến tan rã nhanh hơn, mở đường cho sức sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển.