Bài 3: Thực hành: Tìm hiểu vấn đề việc làm ở địa phương và phân hoá thu nhập theo vùng
Đề bài
- Sưu tầm tài liệu và dựa vào thông tin dưới đây, hãy tìm hiểu và viết báo cáo phân tích vấn đề việc làm ở địa phương. Có thể lựa chọn cấp tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương hoặc cấp huyện/quận/thị xã/thành phố trực thuộc cấp tỉnh.
- Dựa vào bảng số liệu sau, hãy nhận xét sự phân hoá thu nhập theo vùng ở nước ta.
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Ý I: Hướng dẫn viết báo cáo phân tích vấn đề việc làm ở địa phương
Bước 1: Lựa chọn và xác định phạm vi địa phương:
- Em hãy chọn một tỉnh/thành phố nơi em sinh sống.
- Ví dụ: Thành phố Hà Nội, Tỉnh Bắc Giang,…
Bước 2: Sưu tầm tài liệu từ các nguồn thông tin chính thống.
- Cổng Thông tin điện tử của Địa phương: Tìm kiếm các báo cáo kinh tế - xã hội hằng năm, báo cáo của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.
- Tổng cục Thống kê (GSO): Truy cập website gso.gov.vn để tìm số liệu về lực lượng lao động, tỷ lệ thất nghiệp, cơ cấu lao động theo ngành, thu nhập bình quân,... được phân theo tỉnh.
- Các báo, tạp chí uy tín: Báo Lao Động,... thường có các bài phân tích chuyên sâu về thị trường lao động các địa phương.
Bước 3: Cấu trúc một báo cáo mẫu
BÁO CÁO PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ VIỆC LÀM TẠI [TÊN ĐỊA PHƯƠNG NƠI EM SINH SỐNG]
I. Mở đầu
- Giới thiệu khái quát về địa phương (vị trí, quy mô dân số, đặc điểm kinh tế nổi bật).
- Lý do và mục tiêu của báo cáo.
II. Thực trạng việc làm của người lao động
- Quy mô lực lượng lao động.
- Tỷ lệ thất nghiệp.
- Tỷ lệ thiếu việc làm.
- Cơ cấu lao động theo ngành kinh tế.
III. Phân tích những vấn đề tồn tại về lao động trong vấn đề giải quyết việc làm
- Chất lượng việc làm của người lao động.
- Nguồn cung - cầu lao động hiện nay.
IV. Một số giải pháp đề xuất
- Về phía Nhà nước
- Về phía người lao động.
- Về phía Nhà trường và cơ sở đào tạo.
V. Kết luận
Khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết vấn đề việc làm đối với sự phát triển của địa phương.
Ý II: Nhận xét sự phân hoá thu nhập theo vùng ở nước ta.
(*) Gợi ý:
- Thu nhập của các vùng thay đổi như thế nào?
- Vùng nào có thu nhập cao?
- Vùng nào có thu nhập thấp?
.....
Lời giải chi tiết
Ý 1:
BÁO CÁO PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ VIỆC LÀM TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
I. Mở đầu
Hà Nội là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của cả nước, với dân số đông và lực lượng lao động dồi dào, có trình độ. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh và cơ cấu kinh tế chuyển dịch cũng đặt ra nhiều thách thức về vấn đề việc làm. Báo cáo trình bày những vấn đề nhức nhối về việc làm tại thành phố Hà Nội hiện nay.
II. Thực trạng việc làm và nguồn lao động tại Hà Nội
- Quy mô lực lượng lao động lớn và chất lượng cao:
+ Hà Nội là nơi tập trung nguồn lao động đông.
+ Chất lượng nguồn lao động đã qua đào tạo cao.
- Cơ cấu lao động trong các lĩnh vực:
+ Lao động có xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ từ ngành nông, lâm, ngư nghiệp sang ngành công nghiệp xây dựng và dịch vụ.
+ Hiện nay, lao động là việc trong lĩnh vực nông nghiệp còn rất nhỏ, lao động làm việc trong ngành dịch vụ chiếm tỉ trọng cao nhất.
- Vấn đề việc làm:
+ Theo Sở Lao động – Thương binh và Xã hội Thành phố Hà Nội, trong tháng 7/2023, thành phố đã ra quyết định hưởng trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp cho hơn 48.000 nghìn người với số tiền hỗ trợ trên 1.300 tỷ đồng.
+ Số lao động hưởng chính sách bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn tăng là thực tế của thị trường lao động
+ Mỗi năm lao động ở thành phố Hà Nội ngày càng tăng, do quá trình đô thị hóa, lao động tập trung ngày một đông. Tỉ lệ thất nghiệp trong các khu vực nội thành thường cao mức trung bình của toàn quốc (năm 2021).
+ Vì vậy, vấn đề việc làm đang là một trong những vấn đề cần được giải quyết kịp thời.
III. Những vấn đề tồn tại vấn về đề việc làm
- Thừa lao động phổ thông, thiếu lao động có tay nghề cao.
- Kỹ năng ngoại ngữ và kỹ năng mềm còn hạn chế.
- Áp lực trong vấn đề giải quyết việc làm cho người lao động.
....
IV. Một số giải pháp giải quyết vấn đề việc làm
- Về phía thành phố:
+ Có chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động.
+ Thu hút đầu tư, phát triển các ngành công nghệ cao.
- Về phía người lao động:
+ Chủ động học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, kĩ năng,...
+ Linh hoạt thích ứng với sự thay đổi của thị trường
- Về phía Nhà trường và cơ sở đào tạo:
+ Gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với thực tiễn.
+ Tăng cường đào tạo theo nhiều hình thức khác nhau.
V. Kết luận
Vấn đề việc làm đang là vấn đề ngày càng được quan tâm, đặc biệt trong thời đại phát triển. Thành phố Hà Nội nói riêng, cũng như cả nước nói chung cần có những giải pháp giải quyết việc làm bằng nhiều cách khác nhau. Góp phần thúc đẩy phát triển nền kinh tế trong kỉ nguyên vươn mình.
Ý 2:
Dựa trên Bảng số liệu, dưới đây là nhận xét về sự phân hóa thu nhập:
*Nhận xét chung:
- Thu nhập của tất cả các vùng đều tăng lên sau 11 năm (2010 - 2021).
- Tuy nhiên có sự phân hóa rất rõ rệt về thu nhập giữa các vùng trong cả hai năm 2010 và 2021.
*So sánh giữa các vùng:
- Vùng có thu nhập cao nhất: Cả năm 2010 và 2021, Đông Nam Bộ luôn là vùng dẫn đầu với thu nhập bình quân cao vượt trội (2304 nghìn đồng năm 2010 và 5794 nghìn đồng năm 2021).
- Vùng có thu nhập thấp nhất:
+ Năm 2010: Trung du và miền núi Bắc Bộ (905 nghìn đồng).
+ Năm 2021: Vẫn là Trung du và miền núi Bắc Bộ (2.838 nghìn đồng), mặc dù thu nhập đã tăng lên.
*Phân nhóm các vùng:
- Nhóm thu nhập cao: Đông Nam Bộ (luôn dẫn đầu) và Đồng bằng sông Hồng.
- Nhóm thu nhập trung bình: Đồng bằng sông Cửu Long, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung.
- Nhóm thu nhập thấp: Tây Nguyên và Trung du và miền núi Bắc Bộ (thấp nhất).
=> Kết luận: Sự phân hóa thu nhập theo vùng ở nước ta là rất rõ nét, phản ánh sự phát triển kinh tế không đồng đều giữa các vùng lãnh thổ.