Bài 3. Tích cực tham gia hoạt động cộng đồng

Câu1

Trả lời câu hỏi 1 trang 20 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em hãy cho biết hoạt động cộng đồng nào được thể hiện qua mỗi hình ảnh dưới đây và ý nghǐa của mỗi hoạt động đó là gì?

Lời giải chi tiết:

Hình 1: Hoạt động cộng đồng: Phát quà từ thiện cho trẻ em trong Tháng Nhân Đạo.

Ý nghĩa: Hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, lan tỏa tinh thần nhân đạo và chia sẻ trong cộng đồng.

Hình 2: Hoạt động cộng đồng: Dọn dẹp, giữ gìn vệ sinh tại khu di tích, công trình văn hóa.

Ý nghĩa: Bảo vệ di sản văn hóa, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và trách nhiệm cộng đồng trong việc gìn giữ các giá trị lịch sử.

Hình 3: Hoạt động cộng đồng: Chương trình Tết vì người nghèo Xuân Quý Mão 2023" do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức.

Ý nghĩa: Hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, chia sẻ niềm vui Tết và lan tỏa tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng.

Hình 4: Hoạt động cộng đồng: Lễ khởi công xây dựng nhà tình nghĩa cho cựu Thanh niên xung phong có hoàn cảnh khó khăn.

Ý nghĩa: Hành động thể hiện sự tri ân, lòng biết ơn của xã hội đối với những người đã cống hiến cho đất nước, đồng thời thể hiện tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn.

Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 20 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

A. Hoạt động cộng đồng là hoạt động mang tính chất bắt buộc.

B. Hoạt động cộng đồng là hoạt động nhằm mục tiêu mang lại lợi ích chung cho cộng đồng.

C. Hoạt động cộng đồng là những hoạt động đòi hỏi kinh phí rất lớn nên chỉ có các tổ chức mới thực hiện được.

D. Hoạt động cộng đồng là hoạt động được tổ chức bởi các cá nhân, tập thể.

Lời giải chi tiết:

Em đồng tình với ý kiến B vì hoạt động cộng đồng nhằm mục tiêu mang lại lợi ích chung cho cộng đồng, giúp cải thiện cuộc sống và đóng góp vào sự phát triển bền vững của xã hội. Những hoạt động này thường mang tính tự nguyện và đem lại giá trị tích cực cho nhiều người.

Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 21 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Theo em, mỗi trường hợp dưới đây đề cập đến hoạt động cộng đồng nào? Em hãy cho biết ý nghĩa của mỗi hoạt động đó.

a. Hằng năm, trường của H thường tổ chức cho học sinh tham gia tôn tạo di tích lịch sử ở địa phương.

b. Câu lạc bộ T thường tổ chức các chương trình quyên góp, tặng quà Tết cho các hộ gia đình nghèo trên địa bàn xã.

c. Lớp của K cùng thực hiện dự án thu gom rác thải và tuyên truyền về bảo vệ môi trường ở địa phương.

Lời giải chi tiết:

a. Trường hợp a đề cập đến hoạt động tôn tạo di tích lịch sử.

Ý nghĩa: Hoạt động này giúp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử của địa phương, giáo dục lòng tự hào dân tộc và nâng cao ý thức bảo vệ di sản cho học sinh.

b. Trường hợp b là hoạt động quyên góp, tặng quà Tết cho các hộ gia đình nghèo.

Ý nghĩa: Hoạt động này mang lại niềm vui và sự ấm áp cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, thể hiện tinh thần tương thân tương ái, sẻ chia trong cộng đồng.

c. Trường hợp c là hoạt động thu gom rác thải và tuyên truyền bảo vệ môi trường.

Ý nghĩa: Hoạt động này góp phần giữ gìn môi trường sạch đẹp, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người dân và xây dựng lối sống xanh, bền vững.

Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 trang 21 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em hãy liệt kê các hoạt động cộng đồng mà em đã tham gia và nêu ý nghĩa của hoạt động đó.

Lời giải chi tiết:

Câu 5

Trả lời câu hỏi 5 trang 21 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Phương pháp giải:

Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

A. Hoạt động cộng đồng là hoạt động không bắt buộc nên không cần thiết phải tham gia.

B. Chỉ cần tham gia hoạt động cộng đồng ở nơi mình cư trú, không quan tâm đến hoạt động cộng đồng của vùng miền, địa phương khác.

C. Tham gia hoạt động cộng đồng giúp chúng ta rèn luyện các kĩ năng sống và mở rộng quan hệ xã hội.

D. Tham gia hoạt động cộng đồng có thể giải quyết được những khó khăn, thách thức mà cộng đồng đang phải đối mặt.

Lời giải chi tiết:

Em đồng tình với ý kiến C: Tham gia hoạt động cộng đồng giúp chúng ta rèn luyện các kỹ năng sống và mở rộng quan hệ xã hội.

Lý do: Hoạt động cộng đồng giúp phát triển kỹ năng như giao tiếp và làm việc nhóm, đồng thời tạo cơ hội kết nối với người khác, từ đó nâng cao khả năng xã hội của mình. Em cũng đồng tình với ý kiến D vì hoạt động cộng đồng giúp giải quyết các vấn đề mà cộng đồng đang gặp phải.

Câu 6

Trả lời câu hỏi 6 trang 22 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Đất nước ta đang trên con đường phát triển mạnh mẽ nhưng bên cạnh đó cũng đối mặt với nhiều khó khǎn,thách thức, tình trạng nghèo đói thảm hoạ, thiên tai vẫn liên tục diễn ra do biến đổi khí hậu,…Trong bối cảnh đó, hoạt động tình nguyện như quyên góp tiền để xây dựng trường học cho trẻ em, dự án tình nguyện viên giúp đỡ dạy tiếng Anh, dạy kī nǎng cho trẻ em vùng núi, hoạt động bảo vệ môi trường... có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển đất nước, giúp tăng cường tính đoàn kết, nhân đạo con người. Các chiến dịch thanh niên tình nguyện đã góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, thành thị, nâng cao đời sống kinh tế, xã hội, văn hoá của nhiều địa phương, khai phá và phát triển nhiều vùng đồi núi, các xã vùng biên giới, đảo tiền tiêu, góp phần bảo vệ vững chắc an ninh, chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia. Đồng thời, các hoạt động an ninh, chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia. Đồng thời, các hoạt động tình nguyện còn là môi trường tốt để thanh niên Việt Nam rèn luyện, công hiến, hội nhập và trưởng thành.

(Theo Nguyễn Hữu Long, Bảo vệ môi trưòng trong các hoạt động tình nguyện của thanh niên, Tạp chí Tâm lí học Việt Nam, số 3, trang 91 - 100, năm 2021)

Từ thông tin trên, em hãy làm rõ ý nghĩa của việc tham gia hoạt động cộng đồng đối với sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội và môi trường của đất nuớc.

Lời giải chi tiết:

Việc tham gia hoạt động cộng đồng có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của đất nước như sau:

- Nâng cao trình độ giáo dục và kỹ năng cho thế hệ trẻ, tạo cơ hội việc làm và khuyến khích khởi nghiệp.

- Tăng cường đoàn kết và nhân đạo, xây dựng các giá trị văn hóa tốt đẹp, cải thiện đời sống văn hóa cộng đồng.

- Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, giảm thiểu thiệt hại từ thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các hoạt động bảo vệ môi trường.

- Cung cấp môi trường phát triển kỹ năng sống, giao tiếp và lãnh đạo cho thanh niên, giúp họ hội nhập và trưởng thành.

Câu 7

Câu 7 trang 22 sách bài tập GDCD 9:

Ngày 03/12/2022, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức “Ngày hội Tình nguyện Quốc gia” và “Lễ trao giải thưởng Tình nguyện Quốc gia năm 2022”. Tại chương trình, 9 tập thể và 10 cá nhân có cống hiến và thành tích xuất sắc tiêu biểu trong công tác tình nguyện vì cộng đồng, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã được vinh danh.

Những tấm gương tiêu biểu nhất về lòng nhân ái, sự sẻ chia, về tinh thần cống hiến và trách nhiệm đối với đất nước và cộng đồng như nữ võ sư đến từ Thành phố Hồ Chí Minh dành hơn 20 năm để dạy võ, dạy học cho những trẻ em khuyết tật; người cha nhận nuôi hơn 130 người con ở tỉnh Gia Lai; cô giáo ở tỉnh Đồng Tháp dù bị mất một chân sau tai nạn, với nghi lực mạnh mẽ, cô đã nhanh chóng bắt nhịp với cuộc sống bình thường và say mê công tác từ thiện và truyền cảm hứng tích cực đến cộng đồng; các bạn thanh niên tuổi đời rất trẻ nhưng đã cống hiến tuổi thanh xuân tươi đẹp để đồng hành, trợ giúp những người khó khăn, truyền cảm hứng lan tỏa trong xã hội,... Các hoạt động cộng đồng do các tổ chức, đơn vị, câu lạc bộ, đội, nhóm tình nguyện, đặc biệt là các lực lượng tình nguyện viên, thanh niên tình nguyện với tinh thần chia sẻ, đoàn kết, tương thân tương ái đã góp phần chung tay phát triển kinh tế - xã hội đất nước, bảo vệ an ninh quốc phòng, đảm bảo an sinh xã hội và chăm lo, đồng hành với cuộc sống của người dân khó khăn để không ai bị bỏ lại đằng sau.

(Theo 9 tập thể và 10 cá nhân nhận giải thưởng tình nguyện quốc gia nǎm 2022, Trang thông tin điện tử Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng Sản Hồ Chí Minh, ngày 03/12/2022)

Trả lời câu hỏi a) trang 22 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em hãy cho biết những hoạt động nào được nhắc đến ở thông tin trên. Theo em, các hoạt động đó có điểm gì chung?

Lời giải chi tiết:

a) Những hoạt động được nhắc đến

Trong thông tin trên, những hoạt động cộng đồng được nhắc đến bao gồm:

- Dạy võ và dạy học cho trẻ em khuyết tật.

- Nhận nuôi và chăm sóc trẻ mồ côi (130 trẻ em).

- Tham gia công tác từ thiện của cô giáo bị mất một chân.

- Các bạn thanh niên cống hiến tuổi thanh xuân để giúp đỡ những người khó khăn.

Tất cả các hoạt động này đều thể hiện lòng nhân ái, sự sẻ chia, và tinh thần cống hiến vì cộng đồng. Chúng hướng đến việc giúp đỡ và nâng cao đời sống cho những người có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời góp phần xây dựng một xã hội đoàn kết, tương thân tương ái.

Câu 7

Câu 7 trang 22 sách bài tập GDCD 9:

Ngày 03/12/2022, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức “Ngày hội Tình nguyện Quốc gia” và “Lễ trao giải thưởng Tình nguyện Quốc gia năm 2022”. Tại chương trình, 9 tập thể và 10 cá nhân có cống hiến và thành tích xuất sắc tiêu biểu trong công tác tình nguyện vì cộng đồng, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã được vinh danh.

Những tấm gương tiêu biểu nhất về lòng nhân ái, sự sẻ chia, về tinh thần cống hiến và trách nhiệm đối với đất nước và cộng đồng như nữ võ sư đến từ Thành phố Hồ Chí Minh dành hơn 20 năm để dạy võ, dạy học cho những trẻ em khuyết tật; người cha nhận nuôi hơn 130 người con ở tỉnh Gia Lai; cô giáo ở tỉnh Đồng Tháp dù bị mất một chân sau tai nạn, với nghi lực mạnh mẽ, cô đã nhanh chóng bắt nhịp với cuộc sống bình thường và say mê công tác từ thiện và truyền cảm hứng tích cực đến cộng đồng; các bạn thanh niên tuổi đời rất trẻ nhưng đã cống hiến tuổi thanh xuân tươi đẹp để đồng hành, trợ giúp những người khó khăn, truyền cảm hứng lan tỏa trong xã hội,... Các hoạt động cộng đồng do các tổ chức, đơn vị, câu lạc bộ, đội, nhóm tình nguyện, đặc biệt là các lực lượng tình nguyện viên, thanh niên tình nguyện với tinh thần chia sẻ, đoàn kết, tương thân tương ái đã góp phần chung tay phát triển kinh tế - xã hội đất nước, bảo vệ an ninh quốc phòng, đảm bảo an sinh xã hội và chăm lo, đồng hành với cuộc sống của người dân khó khăn để không ai bị bỏ lại đằng sau.

(Theo 9 tập thể và 10 cá nhân nhận giải thưởng tình nguyện quốc gia nǎm 2022, Trang thông tin điện tử Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng Sản Hồ Chí Minh, ngày 03/12/2022)

Trả lời câu hỏi b) trang 22 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em rút ra bài học gì cho bản thân từ thông tin trên?

Lời giải chi tiết:

Từ thông tin trên, em rút ra bài học rằng:

- Luôn mở lòng và sẵn sàng giúp đỡ những người xung quanh, đặc biệt là những người gặp khó khăn.

- Không ngại khó khăn, luôn nỗ lực cống hiến cho cộng đồng, bất kể tuổi tác hay hoàn cảnh của mình.

- Mỗi cá nhân đều có thể đóng góp vào sự phát triển của đất nước, và hành động nhỏ của mình có thể mang lại những thay đổi lớn trong cuộc sống của người khác.

- Câu chuyện của những cá nhân dũng cảm, như cô giáo mất chân, cho thấy rằng mỗi người đều có thể vượt qua khó khăn để sống có ý nghĩa và giúp đỡ người khác.

Câu 8

Trả lời câu hỏi 8 trang 23 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Từ hiểu biết của bản thân về sự cần thiết của việc tham gia các hoạt động cộng đồng, em hãy làm rõ ý nghĩa của mỗi hoạt động dưới đây:

a. Hằng năm, nhóm tình nguyện của trường học X thường tổ chức hoạt động đổi giấy lấy quà.

b. Cứ mỗi dịp hè, câu lạc bộ văn hoá ở địa phương của bạn M lại tổ chức lớp học để bồi dưỡng kiến thức cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khǎn trên địa bàn xã.

c. Hội Phụ nữ xã T thực hiện dự án cho nông dân nghèo vay vốn ưu đãi.

d. Các ban trong lớp của H tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa ở địa phương.

Lời giải chi tiết:

a. Hoạt động đổi giấy lấy quà: Khuyến khích tái chế, bảo vệ môi trường và nâng cao ý thức về việc giảm thiểu rác thải trong học sinh.

b. Lớp học bồi dưỡng kiến thức cho học sinh khó khăn: Giúp nâng cao trình độ học vấn cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tạo cơ hội phát triển và giảm bớt khoảng cách giáo dục.

c. Dự án cho nông dân nghèo vay vốn ưu đãi: Cung cấp điều kiện tiếp cận vốn cho nông dân, giúp cải thiện đời sống và thu nhập, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

d. Tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa: Thể hiện lòng tri ân đối với những người hy sinh vì đất nước, giáo dục ý thức trách nhiệm và lòng biết ơn trong cộng đồng.

Câu 9

Câu 9 trang 23 sách bài tập GDCD 9: 

Hưởng ứng phong trào ủng hộ xây trường học cho học sinh ở vùng cao, trường X đã tổ chức giải chạy. Với mỗi học sinh tham gia cuộc thi, nhà trường sẽ đóng góp 20 nghìn đồng để ủng hộ cho phong trào. Thông đồng được nhà trường tài trợ từ 500 học sinh tham gia giải chạy và 20 đều cảm thấy việc làm của mình thật ý nghǐa, góp phần phát huy sức mạnh của cộng đồng.

Trả lời câu hỏi a) trang 23 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em hãy cho biết hoạt động cộng đồng nào được thể hiện trong trường hợp trên. Hoạt động đó do chủ thể nào thực hiện?

Lời giải chi tiết:

Hoạt động cộng đồng: Giải chạy ủng hộ xây dựng trường học cho học sinh ở vùng cao.

Chủ thể thực hiện: Trường học X tổ chức hoạt động này với sự tham gia của 500 học sinh.

Câu 9

Câu 9 trang 23 sách bài tập GDCD 9:

Hưởng ứng phong trào ủng hộ xây trường học cho học sinh ở vùng cao, trường X đã tổ chức giải chạy. Với mỗi học sinh tham gia cuộc thi, nhà trường sẽ đóng góp 20 nghìn đồng để ủng hộ cho phong trào. Thông đồng được nhà trường tài trợ từ 500 học sinh tham gia giải chạy và 20 đều cảm thấy việc làm của mình thật ý nghǐa, góp phần phát huy sức mạnh của cộng đồng.

Trả lời câu hỏi b) trang 23 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em hãy cho biết ý nghĩa của hoạt động cộng đồng đó đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Theo em, các chủ thể tham gia hoạt động cộng đồng trên sẽ mang đến điều gì cho cộng đồng?

Lời giải chi tiết:

Ý nghĩa đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước:

- Việc xây dựng trường học giúp nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh ở vùng cao, tạo cơ hội học tập bình đẳng.

- Giáo dục là yếu tố quan trọng trong phát triển kinh tế, giúp đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cho đất nước.

- Hoạt động này khuyến khích sự sẻ chia, tương trợ trong cộng đồng, thúc đẩy tinh thần đoàn kết và trách nhiệm xã hội.

Điều mà các chủ thể tham gia hoạt động cộng đồng mang đến cho cộng đồng:

- Tạo ra nhận thức về vai trò của mỗi cá nhân trong việc đóng góp cho sự phát triển chung của xã hội.

- Số tiền đóng góp từ nhà trường giúp hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng giáo dục, cải thiện điều kiện học tập cho học sinh vùng cao.

- Học sinh cảm thấy tự hào và có trách nhiệm với cộng đồng, từ đó khuyến khích học sinh tham gia nhiều hơn vào các hoạt động tình nguyện trong tương lai.

Câu 10

Câu 10 trang 24 sách bài tập GDCD 9: 

Bích là thành viên tích cực tham gia hoạt động cộng đồng ở trường học. Ngoài thời gian học tập trên lớp, Bích thường cùng với thầy cô và bạn bè tham gia các dự án thiện nguyện, quyên góp, ủng hộ sách vở, đồ dùng học tập cho các bạn học sinh khó khăn trên khắp mọi miền của đất nước. Khi tham gia vào các dự án vì cộng đồng, Bích và các bạn luôn cố gắng hết mình, tôn trọng, lắng nghe và sẵn sàng giúp đỡ khi cần thiết. Bích luôn tâm niệm rằng cho đi là còn mãi, chia sẻ yêu thương với những người có hoàn cảnh khó khăn là đang ươm mầm hạnh phúc. Khi thấy Bích dành nhiều tâm huyết tham gia hoạt động cộng đồng, bạn thân của Bích khuyên Bích không nên tham gia hoạt động này để tránh ảnh hưởng đến việc học tập trên lớp.

Trả lời câu hỏi a) trang 24 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em có đồng tình với việc làm của Bích không? Vì sao?

Lời giải chi tiết:

Em đồng tình với việc làm của Bích.

Lý do:

- Bích thể hiện lòng nhân ái và giúp đỡ học sinh khó khăn, góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp.

- Tham gia hoạt động cộng đồng giúp Bích phát triển kỹ năng sống như lãnh đạo và giao tiếp.

- Củng cố mối quan hệ với bạn bè và thầy cô.

Câu 10

Câu 10 trang 24 sách bài tập GDCD 9: 

Bích là thành viên tích cực tham gia hoạt động cộng đồng ở trường học. Ngoài thời gian học tập trên lớp, Bích thường cùng với thầy cô và bạn bè tham gia các dự án thiện nguyện, quyên góp, ủng hộ sách vở, đồ dùng học tập cho các bạn học sinh khó khăn trên khắp mọi miền của đất nước. Khi tham gia vào các dự án vì cộng đồng, Bích và các bạn luôn cố gắng hết mình, tôn trọng, lắng nghe và sẵn sàng giúp đỡ khi cần thiết. Bích luôn tâm niệm rằng cho đi là còn mãi, chia sẻ yêu thương với những người có hoàn cảnh khó khăn là đang ươm mầm hạnh phúc. Khi thấy Bích dành nhiều tâm huyết tham gia hoạt động cộng đồng, bạn thân của Bích khuyên Bích không nên tham gia hoạt động này để tránh ảnh hưởng đến việc học tập trên lớp.

Trả lời câu hỏi b) trang 24 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Nếu là Bích, em sẽ giải thích như thế nào để bạn thân của mình hiểu được trách nhiệm của học sinh khi tham gia hoạt động cộng đồng?

Lời giải chi tiết:

Nếu là Bích, em sẽ nói với bạn:

Tham gia hoạt động cộng đồng là trách nhiệm của học sinh, vì:

- Em biết cách sắp xếp thời gian giữa học và hoạt động, không ảnh hưởng đến việc học.

- Giúp đỡ người khác là một phần nghĩa vụ của chúng ta.

- Rèn luyện kỹ năng mềm, tăng cường tự tin.

- Mang lại niềm vui cho cả người cho và người nhận.

Câu 11

Câu 11 trang 24 sách bài tập GDCD 9: 

Biết cụ T ở gần trường thuộc diện hộ nghèo có hoàn cảnh neo đơn, H thường xuyên rủ một số bạn trong lớp đến thăm hỏi, tặng nhu yếu phẩm cho cụ. Các bạn trong lớp H còn tích cực tham gia quyên góp đồ dùng học tập, quần áo để gửi đến đồng bào, học sinh vùng bị thiên tai, ủng hộ quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”.

Trả lời câu hỏi a) trang 24 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Theo em, hoạt động cộng đồng nào đã được thể hiện trong trường hợp trên?

Lời giải chi tiết:

Hoạt động cộng đồng được thể hiện trong trường hợp trên là thăm hỏi, giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn (cụ T thuộc diện hộ nghèo) và quyên góp đồ dùng học tập, quần áo để giúp đỡ đồng bào, học sinh vùng thiên tai, cũng như ủng hộ quỹ "Đền ơn đáp nghĩa".

Câu 11

Câu 11 trang 24 sách bài tập GDCD 9: 

Biết cụ T ở gần trường thuộc diện hộ nghèo có hoàn cảnh neo đơn, H thường xuyên rủ một số bạn trong lớp đến thăm hỏi, tặng nhu yếu phẩm cho cụ. Các bạn trong lớp H còn tích cực tham gia quyên góp đồ dùng học tập, quần áo để gửi đến đồng bào, học sinh vùng bị thiên tai, ủng hộ quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”.

Trả lời câu hỏi b) trang 24 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em hãy cho biết ý nghĩa của hoạt động đó.

Lời giải chi tiết:

Thể hiện tinh thần tương thân tương ái, sẻ chia với những người có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời giáo dục lòng nhân ái, trách nhiệm xã hội và tình yêu thương trong cộng đồng. Những hành động này còn góp phần nâng cao ý thức về trách nhiệm xã hội của thanh niên, giúp đỡ người khác và tri ân những người đã cống hiến cho đất nước.

Câu 12

Câu 12 trang 25 sách bài tập GDCD 9: 

Khi biết tình hình môi trường ở địa phương ngày càng ô nhiễm, K mong muốn có thể tham gia phong trào tuyên truyền về bảo vệ môi trường. K rủ bạn thân là B cùng tham gia một số hoạt động như thành lập câu lạc bộ để tuyên truyền ý thức cho người dân về bảo vệ môi trường, nhưng B không đồng ý tham gia, vì cho rằng những việc làm đó là trách nhiệm của chính quyền địa phương, không phải của học sinh nên không cần thiết phải tham gia.

Trả lời câu hỏi a) trang 25 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em hãy nhận xét trách nhiệm tham gia hoạt động cộng đồng của bạn K và B.

Lời giải chi tiết:

Nhận xét:

- K có ý thức trách nhiệm cao, muốn tham gia bảo vệ môi trường.

- B thì cho rằng đó là việc của chính quyền, thể hiện sự thiếu trách nhiệm và chưa nhận ra vai trò của cá nhân.

Câu 12

Câu 12 trang 25 sách bài tập GDCD 9: 

Khi biết tình hình môi trường ở địa phương ngày càng ô nhiễm, K mong muốn có thể tham gia phong trào tuyên truyền về bảo vệ môi trường. K rủ bạn thân là B cùng tham gia một số hoạt động như thành lập câu lạc bộ để tuyên truyền ý thức cho người dân về bảo vệ môi trường, nhưng B không đồng ý tham gia, vì cho rằng những việc làm đó là trách nhiệm của chính quyền địa phương, không phải của học sinh nên không cần thiết phải tham gia.

Trả lời câu hỏi b) trang 25 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em đồng tình với suy nghĩ của B không? Vì sao?

Lời giải chi tiết:

Em không đồng tình với B vì bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mọi người, không chỉ của chính quyền. Mỗi cá nhân, dù là học sinh, đều có thể góp phần bằng những việc nhỏ.

Câu 13

Trả lời câu hỏi 13 trang 25 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em hãy chọn một câu ca dao, tục ngữ dưới đây để viết một đoạn ngắn về sự cần thiết và trách nhiệm tham gia hoạt động cộng đồng:

a. Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

b. Nhường cơm, sẻ áo.

c. Thấy ai đói rách thì thương

Rét thường cho mặc, đói thường cho ăn

Lời giải chi tiết:

Em chọn câu tục ngữ "Nhường cơm, sẻ áo" để nói về sự cần thiết và trách nhiệm tham gia hoạt động cộng đồng. Câu tục ngữ này thể hiện truyền thống nhân ái, đoàn kết của dân tộc ta, khuyến khích mọi người giúp đỡ lẫn nhau khi gặp khó khăn. Trong cuộc sống, không phải ai cũng may mắn có đầy đủ điều kiện, vì vậy, việc chia sẻ, giúp đỡ những người kém may mắn hơn là vô cùng quan trọng. Tham gia các hoạt động cộng đồng, như quyên góp, giúp đỡ người nghèo, hay tham gia các chương trình bảo vệ môi trường, không chỉ giúp xã hội phát triển bền vững mà còn làm cho mỗi cá nhân trở nên có ích và có ý nghĩa hơn. Đây chính là trách nhiệm mà mỗi người nên thực hiện để góp phần xây dựng một cộng đồng tốt đẹp, giàu lòng yêu thương.

Câu 14

Trả lời câu hỏi 14 trang 26 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Em hãy sưu tầm, tìm hiểu và kể lại một tấm gương học sinh tích cực tham gia hoạt động cộng đồng theo gợi ý:

- Thông tin cơ bản mà tấm gương em định kể, những hoạt động cộng đồng mà bạn học sinh đó tham gia.

- Chia sẻ ý nghĩa hoạt động đó.

- Điều em học được từ tấm gương đó.

Lời giải chi tiết:

Một tấm gương học sinh tích cực tham gia hoạt động cộng đồng mà em muốn kể là bạn Trần Văn Minh, học sinh lớp 10 tại trường THPT (...). Minh không chỉ học giỏi mà còn rất tích cực trong các phong trào thiện nguyện và bảo vệ môi trường.

Minh thường xuyên tham gia các hoạt động như dọn dẹp vệ sinh công cộng, thu gom rác thải nhựa tại bờ biển cùng các bạn trong câu lạc bộ môi trường của trường. Minh cũng đứng ra tổ chức các chương trình quyên góp sách vở, quần áo cũ để gửi tặng cho các em nhỏ vùng sâu vùng xa có hoàn cảnh khó khăn. Đặc biệt, trong đợt dịch COVID-19, Minh đã cùng với nhóm bạn tự nguyện phát khẩu trang và nước rửa tay miễn phí cho người dân trong khu vực.

Những việc làm của Minh đã đóng góp rất nhiều cho cộng đồng và giúp nâng cao nhận thức của mọi người về trách nhiệm bảo vệ môi trường, cũng như tinh thần đoàn kết, sẻ chia với những người có hoàn cảnh khó khăn. Từ tấm gương của Minh, em học được rằng mỗi người trẻ đều có thể góp phần nhỏ bé của mình để làm cho xã hội trở nên tốt đẹp hơn và rằng tham gia các hoạt động cộng đồng là cách thể hiện tình yêu thương và trách nhiệm với xã hội.

Câu 15

Trả lời câu hỏi 15 trang 26 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Nêu những việc em có thể làm để thực hiện trách nhiệm của bản thân với hoạt động chung của cộng đồng phù hợp với lứa tuổi do lớp, trường, địa phương tổ chức.

Lời giải chi tiết:

Để thực hiện trách nhiệm của bản thân với các hoạt động chung của cộng đồng, phù hợp với lứa tuổi, em có thể tham gia vào những việc sau:

- Em có thể cùng các bạn trong lớp tham gia các buổi dọn dẹp vệ sinh trường học, khu phố, hoặc các khu vực công cộng do trường hay địa phương tổ chức.

- Tham gia các chương trình trồng cây xanh, thu gom và phân loại rác thải, kêu gọi các bạn hạn chế sử dụng túi nhựa, góp phần bảo vệ môi trường sống.

- Quyên góp quần áo, sách vở cho các bạn học sinh nghèo hoặc tham gia các chương trình thiện nguyện giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn, như thăm hỏi người già neo đơn, người khuyết tật.

- Tham gia vào các câu lạc bộ hoặc hoạt động do nhà trường tổ chức để tuyên truyền về sức khỏe, an toàn giao thông, và các thói quen tốt trong sinh hoạt.

- Tham gia các chương trình văn nghệ, thể thao nhằm tạo không khí vui tươi, gắn kết tập thể và giúp mọi người có cơ hội giao lưu học hỏi lẫn nhau.

Câu 16

Trả lời câu hỏi 16 trang 26 sách bài tập GDCD 9 Cánh diều

Từ bảng gợi ý kế hoạch tham gia hoạt động cộng đồng dưới đây, em hãy xây dựng kế hoạch tham gia một hoạt động cộng đồng (ở lớp, trường, địa phương) mà em có thể thực hiện được. Em hãy xác định trách nhiệm của bản thân khi tham gia vào các hoạt động cộng đồng đó.

Lời giải chi tiết:

Kế hoạch tham gia hoạt động cộng đồng: "Ngày hội bảo vệ môi trường"

1. Mục tiêu

- Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường xanh - sạch - đẹp trong cộng đồng.

- Góp phần xây dựng nếp sống văn hóa tại khu dân cư.

2. Nội dung thực hiện

- Dọn dẹp đường làng, ngõ xóm, vỉa hè.

- Nhổ cỏ dại, cắt tỉa cây xanh, trồng thêm cây xanh.

- Thu gom rác thải, bao bì, túi ni lông, chai lọ, gạch đá.

3. Người tham gia

- Học sinh, thanh thiếu niên trong khu dân cư.

- Người dân sinh sống trên địa bàn.

4. Thời gian, địa điểm

- Thời gian: Từ 8h00 - 10h30 Chủ nhật hàng tuần.

- Địa điểm: Tại thôn/làng/tổ dân phố.

5. Công tác chuẩn bị

- Thông báo trước kế hoạch vào mỗi tối thứ Bảy hàng tuần.

- Chuẩn bị dụng cụ: chổi quét, túi đựng rác, găng tay, và các dụng cụ cần thiết khác.

6. Phân công trách nhiệm

- Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm (ví dụ: nhóm dọn dẹp, nhóm thu gom rác, nhóm cắt tỉa cây).

- Quy định trách nhiệm khi thực hiện nhiệm vụ được giao, hỗ trợ và động viên những người cùng tham gia.

7. Dự kiến kết quả

- Tăng cường ý thức của cộng đồng đối với bảo vệ môi trường.

- Hỗ trợ người thân và bạn bè hoàn thành nhiệm vụ được giao.

- Nhận diện và góp ý với những biểu hiện thờ ơ, thiếu trách nhiệm trong cộng đồng.

8. Trách nhiệm của bản thân

- Đến đúng giờ và thực hiện nhiệm vụ được giao một cách nhiệt tình.

- Hành động như một tấm gương cho các bạn khác, khuyến khích họ tham gia.

- Tích cực giao tiếp, động viên những người tham gia và tạo không khí vui vẻ, thân thiện.

- Cung cấp ý kiến và phản hồi sau mỗi hoạt động để cải thiện cho lần sau.