Bài 33. Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ môi trường ở Đông Nam Bộ

Câu 1

Trả lời câu hỏi Câu 1 trang 108 SBT Địa Lí 12 Chân trời sáng tạo

Đọc đoạn thông tin dưới đây, tìm hiểu thêm nguồn tài liệu tham khảo và thực hiện các yêu cầu.

Trong nhiều năm qua, các cấp chính quyền các tỉnh, thành phố trong vùng Đông Nam Bộ đã chủ trương thu hút đầu tư có chọn lọc. Nhà đầu tư phải mang lại hiệu quả kinh tế, đồng thời đảm bảo các quy định về bảo vệ môi trường. Các tỉnh, thành phố trong vùng Đông Nam Bộ phải chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai, giảm phát thải khí nhà kính và có bước chuyển biến cơ bản trong khai thác, sử dụng tài nguyên theo hướng hợp lí, hiệu quả, bền vững. Ngoài ra, vùng tập trung kiểm soát mức độ gia tăng ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học nhằm bảo đảm chất lượng môi trường sống, duy trì cân bằng sinh thái, hướng tới nền kinh tế xanh, thân thiện với môi trường.

 (Nguồn: Isvn.vn, 2017)

1. Cho biết các tỉnh, thành phố trong vùng Đông Nam Bộ đã có chính sách như thế nào để vừa phát triển kinh tế vừa bảo vệ môi trường.

2. Tìm hiểu và nêu những ngành, lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư gắn với bảo vệ môi trường ở một tỉnh, thành phố của vùng Đông Nam Bộ.

3. Tìm hiểu và trình bày một số yêu cầu về bảo vệ môi trường khi thu hút nhà đầu tư ở một tỉnh, thành phố của vùng Đông Nam Bộ.

Lời giải chi tiết:

1. Dựa trên đoạn thông tin cung cấp và kết hợp với các nghiên cứu gần đây, có thể thấy các tỉnh, thành phố trong vùng Đông Nam Bộ đã và đang triển khai nhiều chính sách nhằm cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, bao gồm:

- Ưu tiên các dự án có công nghệ sạch, hiệu quả năng lượng cao, ít gây ô nhiễm môi trường.

- Áp dụng các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt, giám sát chặt chẽ hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp.

- Xây dựng các công trình xanh, sử dụng năng lượng tái tạo, tăng cường diện tích cây xanh.

- Tuyên truyền, giáo dục người dân về ý thức bảo vệ môi trường.

- Tìm kiếm nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển để chuyển đổi mô hình tăng trưởng xanh.

2. Ngành, lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư gắn với bảo vệ môi trường ở một tỉnh, thành phố Đông Nam Bộ

Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh đã xác định một số ngành, lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư gắn với bảo vệ môi trường như:

- Công nghiệp công nghệ cao: Sản xuất các sản phẩm công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường.

- Năng lượng tái tạo: Đầu tư vào các dự án năng lượng mặt trời, gió, địa nhiệt.

- Xử lý chất thải: Xây dựng các nhà máy xử lý rác thải hiện đại, tái chế vật liệu.

- Nông nghiệp công nghệ cao: Phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp đô thị, sử dụng phân bón hữu cơ.

- Du lịch sinh thái: Phát triển các sản phẩm du lịch gắn với bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học.

3. Yêu cầu về bảo vệ môi trường khi thu hút nhà đầu tư ở một tỉnh, thành phố Đông Nam Bộ

Tỉnh Bình Dương

Khi thu hút nhà đầu tư, tỉnh Bình Dương đặt ra một số yêu cầu về bảo vệ môi trường như:

- Đảm bảo tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn về môi trường: Nhà đầu tư phải cam kết thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.

- Áp dụng công nghệ sạch: Ưu tiên các công nghệ sản xuất ít gây ô nhiễm, tiết kiệm năng lượng.

- Xử lý chất thải hiệu quả: Xây dựng hệ thống xử lý nước thải, chất thải rắn đạt tiêu chuẩn.

- Báo cáo đánh giá tác động môi trường: Nhà đầu tư phải thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường và có các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực.

- Tham gia các chương trình bảo vệ môi trường: Khuyến khích nhà đầu tư tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường của địa phương.

Câu 2

Trả lời câu hỏi Câu 2 trang 109 SBT Địa Lí 12 Chân trời sáng tạo

Đọc đoạn thông tin dưới đây và thực hiện các yêu cầu.

Để vùng Đông Nam Bộ phát triển đột phá, xứng tầm với tiềm năng, thế mạnh, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ rõ các thách thức, cụ thể: cơ chế, chính sách còn hạn hẹp; kết nối hạ tầng chưa đầy đủ, toàn diện; nguồn lực chủ yếu dựa vào nhà nước; khoa học – công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao chưa ngang tầm vai trò, vị trí và lợi thế của vùng;... Trong đó, thách thức lớn nhất của vùng là phát triển chưa bền vững, tắc nghẽn giao thông, ô nhiễm môi trường, phân hoá giàu nghèo và vấn đề an sinh xã hội.

    Vì vậy, quy hoạch vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2021 – 2030 đã nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, ưu tiên phát triển một số ngành công nghiệp, dịch vụ hiện đại trở thành các động lực tăng trưởng mới như công nghiệp bán dẫn, sản xuất chíp, dịch vụ tài chính; hình thành và phát triển các mô hình kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn nhằm góp phần giải quyết cơ bản tình trạng ô nhiễm môi trường, tắc nghẽn giao thông và ngập úng.

(Nguồn: baochinhphuvn, 2023)

1. Nêu những vấn đề cần quan tâm giải quyết trong phát triển vùng Đông Nam Bộ.

2. Cho biết mô hình tăng trưởng kinh tế ở Đông Nam Bộ được đề cập trong đoạn thông tin.

3. Chọn một mô hình tăng trưởng, thu thập thông tin và giải thích tại sao mô hình tăng trưởng đó góp phần giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường ở vùng Đông Nam Bộ.

Lời giải chi tiết:

1. Những vấn đề cần quan tâm giải quyết trong phát triển vùng Đông Nam Bộ: cơ chế, chính sách còn hạn hẹp; kết nối hạ tầng chưa đầy đủ, toàn diện; nguồn lực chủ yếu dựa vào nhà nước; khoa học – công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao chưa ngang tầm vai trò, vị trí và lợi thế của vùng; phát triển chưa bền vững, tắc nghẽn giao thông, ô nhiễm môi trường, phân hoá giàu nghèo và vấn đề an sinh xã hội.

2. Mô hình tăng trưởng kinh tế ở Đông Nam Bộ được đề cập trong đoạn thông tin là kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn.

3. Mô hình tăng trưởng kinh tế xanh là một giải pháp toàn diện để giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường ở vùng Đông Nam Bộ. Bằng cách kết hợp phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, mô hình này không chỉ giúp cải thiện chất lượng môi trường sống mà còn tạo ra các cơ hội phát triển mới, bền vững cho khu vực:

- Thay đổi mô hình sản xuất: Kinh tế xanh khuyến khích sử dụng các công nghệ sản xuất tiên tiến, ít gây ô nhiễm, tiết kiệm năng lượng và nguyên liệu; Mô hình này hướng tới tái sử dụng, tái chế tối đa các nguồn tài nguyên, giảm thiểu lượng chất thải thải ra môi trường.

- Phát triển các ngành công nghiệp xanh: Năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, gió, thủy điện, giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và giảm phát thải khí nhà kính; Phát triển các ngành công nghiệp sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường, như sản phẩm công nghệ xanh, vật liệu xanh.

- Quản lý chất thải hiệu quả: Đầu tư vào các hệ thống xử lý nước thải, chất thải rắn hiện đại, giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước và đất; Khuyến khích tái chế các vật liệu như giấy, nhựa, kim loại, giảm lượng chất thải đưa ra bãi chôn lấp.

- Phát triển hạ tầng xanh: Tăng cường diện tích cây xanh đô thị, tạo không gian xanh, cải thiện chất lượng không khí; Phát triển hệ thống giao thông công cộng hiện đại, giảm ùn tắc giao thông, giảm lượng khí thải từ phương tiện cá nhân.

- Nâng cao nhận thức cộng đồng: Tăng cường giáo dục về bảo vệ môi trường, khuyến khích người dân thay đổi hành vi tiêu dùng; Khuyến khích người dân tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, như phân loại rác, trồng cây xanh.

- Giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu: Xây dựng các công trình chống chịu với biến đổi khí hậu, như đê biển, hệ thống thoát nước; Thực hiện các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính, góp phần hạn chế tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu.