Bài 37. Hệ hô hấp ở người trang 161, 162, 163 SGK Khoa học tự nhiên 8 - Chân trời sáng tạo

CH tr 161 MĐ

Trả lời câu hỏi Mở đầu trang 161 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Tại sao nói: “Nếu chỉ cần ngừng hô hấp 3 – 5 phút thì máu qua phổi sẽ không có khí oxygen để nhận?”

Phương pháp giải:

Khi ngừng thở, không khí trong phổi ngừng lưu thông

Lời giải chi tiết:

Nếu chỉ cần ngừng hô hấp 3 – 5 phút thì máu qua phổi sẽ không có khí oxygen để nhận vì: Trong 3 – 5 phút ngừng thở, không khí trong phổi sẽ ngừng lưu thông. Trong khi đó, máu không ngừng lưu thông qua các mao mạch ở phổi để thực hiên trao đổi khí ở phổi. Điều này khiến nồng độ oxygen trong không khí ở phổi liên tục giảm thấp. Kết quả dẫn đến nồng độ oxygen trong không khí ở phổi không đủ áp lực để khuếch tán vào máu.

CH tr 161 CH

Trả lời câu hỏi trang 161 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Hệ hô hấp có chức năng gì trong cơ thể?

Phương pháp giải:

Chức năng của hệ hô hấp.

Lời giải chi tiết:

Chức năng của hệ hô hấp trong cơ thể là thực hiện trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường.

CH tr 162 CH 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 162 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Đọc thông tin và quan sát Hình 37.2, thực hiện các yêu cầu sau:

- Chỉ trên hình vị trí, nêu tên và chức năng của các cơ quan chính thuộc đường hô hấp và phổi của hệ hô hấp ở người.

- Điều gì xảy ra khi một trong các cơ quan dẫn khí hoặc trao đổi khí của hệ hô hấp ở người bị tổn thương? Cho ví dụ.

Đọc thông tin và quan sát Hình 37.2, thực hiện các yêu cầu sau

Phương pháp giải:

Đọc thông tin và quan sát Hình 37.2.

Lời giải chi tiết:

- Vị trí, tên và chức năng của các cơ quan chính thuộc đường hô hấp và phổi của hệ hô hấp ở người:

Tên	Chức năng
1. Mũi	Chứa và dẫn không khí; khi đi qua mũi, các dị vật sẽ được giữ lại, đồng thời không khí được sưởi ấm và làm ẩm trước khi đi vào các cơ quan khác của đường dẫn khí.
2. Hầu	Dẫn khí; chứa tế bào lympho tại các hạch amidan, tạo kháng thể bảo vệ.
3. Thanh quản	Có chức năng chính là phát âm, dẫn và sưởi ấm không khí.
4. Khí quản	Dẫn không khí, điều hòa lưu lượng khí vào phổi.
5. Phế quản	Dẫn khí vào đến các phế nang và ngược lại.
6,7. Phổi	Là nơi diễn ra quá trình trao đổi khí giữa mao mạch và phế nang.
8. Phế nang

- Khi một trong các cơ quan dẫn khí hoặc trao đổi khí của hệ hô hấp ở người bị tổn thương thì cũng sẽ ảnh hưởng đến chức năng trao đổi khí của hệ hô hấp. Ví dụ: Khi bị viêm xoang, cơ thể có các triệu chứng như ngứa mũi, chảy dịch nhầy, đau hốc mũi. Điều này dẫn đến khả năng hít thở bằng mũi giảm, dẫn đến khó thở, giảm khả năng cung cấp oxygen cho cơ thể; hoặc người bệnh có thể phải hít thở bằng miệng khiến không khí chưa được làm ấm, làm ẩm trước khi vào phổi gây viêm họng, viêm phổi.

CH tr 162 CH 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 162 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Ho có đờm lẫn máu là một trong số những biểu hiện thường gặp của bệnh nào sau đây?

A. Lao phổi.

B. Viêm phổi.

C. Tiêu chảy.

D. Viêm mũi.

Phương pháp giải:

Ho có đờm lẫn máu là một trong số biểu hiện thường gặp của bệnh lao phổi. Bệnh lao phổi còn xuất hiện một số triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, khó thở, sốt kéo dài, sút cân,…

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

CH tr 163 CH 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 163 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Nêu nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hầu hết các bệnh viêm đường hô hấp.

Phương pháp giải:

Lý thuyết nguyên nhân gây các bệnh đường hô hấp

Lời giải chi tiết:

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hầu hết các bệnh viêm đường hô hấp là do sức đề kháng suy giảm, nhiễm virus, vi khuẩn hay lây từ người bệnh

CH tr 163 LT 1

Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 trang 163 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Mô tả biểu hiện của một bệnh về đường hô hấp mà em hoặc người thân trong gia đình đã mắc phải.

Phương pháp giải:

Học sinh tự nêu biểu hiện của em.

Lời giải chi tiết:

Biểu hiện của một bệnh về đường hô hấp mà em hoặc người thân trong gia đình đã mắc phải:

- Bệnh viêm họng: ngứa họng, đau họng, sốt.

- Bệnh viêm phế quản: ho, thở khò khè, tiết đờm, sốt.

CH tr 163 CH 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 163 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Đề xuất một số biện pháp phòng, chống các bệnh về phổi và các bệnh liên quan đường hô hấp.

Phương pháp giải:

Học sinh tự đề xuất.

Lời giải chi tiết:

Đề xuất một số biện pháp phòng, chống các bệnh về phổi và các bệnh liên quan đến đường hô hấp:

- Tiêm vaccine phòng bệnh; tăng cường chế độ dinh dưỡng để tăng sức đề kháng.

- Rửa tay sát khuẩn thường xuyên để diệt trừ vi khuẩn.

- Bảo vệ đường hô hấp bằng cách vệ sinh răng miệng; thường xuyên súc miệng, rửa mũi bằng nước muối sinh lí.

- Hạn chế tiếp xúc với người bị bệnh, cần đảm bảo nguyên tắc an toàn khi tiếp xúc.

- Tránh xa nguồn không khí ô nhiễm như khói bụi, khói thuốc lá.

- Đeo khẩu trang khi ra ngoài.

- Giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển sang mùa lạnh.

CH tr 163 CH 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 163 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Tại sao cần giữ ấm và làm sạch khoang mũi hằng ngày?

Phương pháp giải:

Dựa vào chức năng của mũi.

Lời giải chi tiết:

Cần giữ ấm và làm sạch khoang mũi hằng ngày vì: Mũi là cơ quan tiếp xúc trực tiếp với không khí bên ngoài; có chức năng chứa, dẫn không khí đồng thời làm sạch, làm ấm và làm ẩm không khí trước khi đi vào đường dẫn khí. Do đó, cần giữ ấm và làm sạch khoang mũi hằng ngày nhằm giúp loại bỏ bụi bẩn và chất dịch nhầy, hạn chế nguy cơ mắc các bệnh viêm mũi, viêm xoang; từ đó, hạn chế bệnh, tật khác liên quan đến đường hô hấp và nâng cao sức khỏe.

CH tr 163 LT 2

Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 163 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Hãy đưa ra một số ví dụ về việc vận dụng hiểu biết về đường hô hấp và phổi để bảo vệ bản thân, gia đình.

Phương pháp giải:

Học sinh tự đưa ra ví dụ

Lời giải chi tiết:

Một số ví dụ về việc vận dụng hiểu biết về đường hô hấp và phổi để bảo vệ bản thân, gia đình:

- Đường dẫn khí tiếp xúc với không khí bị ô nhiễm, có chứa vi sinh vật hoặc chất gây hại dẫn đến các bệnh như viêm đường hô hấp, viêm mũi, viêm họng,… → Cần tránh xa nguồn ô nhiễm; đeo khẩu trang; thường xuyên xúc miệng, rửa mũi bằng nước muối sinh lí; hạn chế tiếp xúc với người bệnh;…

- Trời lạnh cơ thể dễ mắc các bệnh về đường hô hấp → Cần giữ ấm và làm sạch khoang mũi; giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển sang mùa lạnh;…

- Một trong những nguyên nhân chính gây nên bệnh về đường hô hấp và phổi là do sức đề kháng suy giảm → Cần tiêm vaccine phòng bệnh; tăng cường chế độ dinh dưỡng để tăng sức đề kháng cho cơ thể.

CH tr 163 LT 3

Trả lời câu hỏi Luyện tập 3 trang 163 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Hen suyễn là bệnh mãn tính do viêm phế quản lâu ngày dẫn đến đường thở bị hẹp lại. Tại sao người bị hen suyễn không nên tiếp xúc với các yếu tố gây dị ứng như khói, bụi ô nhiễm?

Phương pháp giải:

Hen suyễn là bệnh mãn tính do viêm phế quản lâu ngày dẫn đến đường thở bị hẹp lại.

Lời giải chi tiết:

Người bị hen suyễn không nên tiếp xúc với các yếu tố gây dị ứng như khói bụi, khói ô nhiễm vì: Người bị hen suyễn thường có đường thở hẹp và dễ bị kích thích phản ứng dị ứng. Khi có các tác nhân kích thích, đường thở xuất hiện tình trạng viêm nhiễm nặng hơn, sưng phù, tiết dịch nhầy và co thắt gây giảm lưu lượng không khí đi vào phổi. Điều này làm gây nên tình trạng hen xuyễn trở nên trầm trọng hơn, thậm chí gây nguy hiểm cho tính mạng của người bệnh.

CH tr 164 CH 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 164 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Xác định tác dụng của một số biện pháp phòng, chống ô nhiễm không khí cho đường hô hấp bằng cách hoàn thành bảng như mẫu bên.

Xác định tác dụng của một số biện pháp phòng, chống ô nhiễm không khí

Phương pháp giải:

Dựa vào bảng mẫu.

Lời giải chi tiết:

Biện pháp	Tác dụng
1. Trồng nhiều cây xanh nơi công cộng, đường phố.	Điều hòa không khí, chắn bụi, hấp thụ một số khí độc giúp hạn chế ô nhiễm không khí.
2. Đeo khẩu trang nơi có bụi bẩn và khi dọn vệ sinh.	Hạn chế bụi bẩn và mầm bệnh xâm nhập vào đường hô hấp.
3. Vệ sinh nơi ở thoáng mát, sạch sẽ.	Hạn chế các chất gây ô nhiễm; tiêu diệt và ngăn sự phát triển của mầm bệnh.
4. Hạn chế sử dụng các thiết bị thải khí độc, không hút thuốc lá và vận động người khác không hút thuốc lá.

CH tr 164 CH 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 164 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Hãy đưa ra quan điểm của em về việc nên hay không nên hút thuốc lá và kinh doanh thuốc lá.

Phương pháp giải:

Học sinh đưa ra quan điểm của mình.

Lời giải chi tiết:

Quan điểm của em về việc nên hay không nên hút thuốc lá và kinh doanh thuốc lá: Khói thuốc lá chứa hàng trăm hóa chất độc hại, chất gây nghiện (nicotine), chất gây ung thư, khí CO và các loại khí độc khác làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi, ung thư thanh quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đột quỵ, xuất huyết não, ung thư dạ dày,… Đặc biệt, khói thuốc lá không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người hút thuốc mà còn ảnh hưởng tới những người xung quanh. Bởi vậy, không nên hút thuốc và nếu kinh doanh thuốc lá cần tuân thủ nghiêm ngặt những quy định của pháp luật.

CH tr 164 VD

Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 164 SGK Khoa học tự nhiên 8 Chân trời sáng tạo

Đường dẫn khí có chức năng làm ẩm, sưởi ấm không khí và bảo vệ phổi, nhưng tại sao phổi vẫn có nguy cơ bị tổn thương?

Phương pháp giải:

Đường dẫn khí có chức năng làm ẩm, sưởi ấm không khí và bảo vệ phổi

Lời giải chi tiết:

Đường dẫn khí có chức năng làm ẩm, sưởi ấm không khí và bảo vệ phổi, nhưng phổi vẫn có nguy cơ bị tổn thương vì: Đường dẫn khí không thể ngăn hoàn toàn những tác nhân gây tổn thương cho phổi như khói bụi, các chất độc hại và các tác nhân gây bệnh như virus, vi khuẩn,… Hoặc khi đường dẫn khí bị tổn thương, chức năng làm ẩm và bảo vệ phổi suy giảm, dẫn đến các tác nhân này có thể xâm nhập vào phổi và gây nên những tổn thương.