Bài 4: Em biết vượt qua khó khăn
Bài 1
Trả lời bài 1 trang 24 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy nêu cách các bạn trong tranh đã làm gì để vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống.
Lời giải chi tiết:
- Hình 1: Bạn nam đã vượt qua khó khăn bằng cách cố gắng chăm chỉ làm việc để kiếm thêm thu nhập hộ gia đình vào kì nghỉ hè
- Hình 2: Bạn nữ đã vượt qua được việc hỏng xe giữa đường khi nhờ bạn đi cùng đường sửa giúp
- Hình 3: Bạn nữ khi không thể sử dụng chiếc cuốc của mình do bị gãy thì bạn đã chọn cách khác đó là cùng tham gia trồng cây với các bạn
- Hình 4: Bạn nam cảm thấy buồn ngủ khi đang học bài và bạn chọn cách sẽ đi rửa mặt để vượt qua cơn buồn ngủ đó.
Bài 2
Trả lời bài 2 trang 25 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy kể thêm một số khó khăn trong học tập hoặc cuộc sống và cách vượt qua khó khăn đó.
|
Khó khăn |
Cách vượt qua |
|
|
|
Lời giải chi tiết:
|
Khó khăn |
Cách vượt qua |
|
+ Chưa tìm ra phương pháp học hiệu quả. + Khó hòa đồng với các bạn. + Khó kiểm soát cảm xúc khi xảy ra sự cố. + Trí nhớ kém. + Thường gặp vấn đề về sức khỏe. + Khó cân bằng thời gian cho việc học và sinh hoạt hàng ngày. |
+ Xác định được khó khăn mình đang gặp phải: hiểu rõ được mình đang thiếu gì để tìm ra hướng xử lí phù hợp. + Liệt kê cách thức vượt qua khó khăn của từng vấn đề: biết mình sẽ cần phải làm những công việc cụ thể nào. + Rút ra bài học sau mỗi trải nghiệm: tự nhận thức được vấn đề và sửa chữa để tránh mắc sai lầm. |
Bài 3
Trả lời bài 3 trang 25 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy đọc câu chuyện về anh Níc Vu-gic (Nick Vujicic), thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký trong sách giáo khoa Đạo đức 5 (bộ Cánh Diều) trang 22, 23 và trả lời các câu hỏi sau:
a. Anh Níc Vu-gic và thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký đã vượt qua những khó khăn của bản thân như thế nào?
b. Nêu suy nghĩ của em về những tấm gương vượt khó kể trên.
Lời giải chi tiết:
a.
- Anh Nic Vu-gic đã chấp nhận chung sống với sự thiếu sót trên cơ thể mình. Anh học cách dùng chân và một cái cán để viết chữ, đánh bàn phím máy vi tính, tự sinh hoạt cá nhân, chăm sóc bản thân. Anh đã vượt qua khó khăn, biến bản thân mình thành điều kì diệu trong cuộc sống.
- Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký đã luôn kiên trì với việc tập viết bằng chân mặc dù có nhiều lần bị chuột rút đến co quắp nhưng thầy không bỏ cuộc và chữ viết của thầy đã ngày càng đều và đẹp hơn
b. Em cảm thấy rất nể phục tinh thần vượt khó của anh Nic Vu-gic cũng như thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, ở hai người đều có cùng một hoàn cảnh về khiếm khuyết cơ thể. Nhưng ở cả 2 người cũng có cùng một ý chí quyết tâm, nghị lực sống to lớn để vượt qua được những khó khăn và không chịu thua trước nghịch cảnh
Bài 4
Trả lời bài 4 trang 25 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy đánh dấu X vào ô trống đồng tình hoặc không đồng tình với mỗi ý kiến dưới đây và giải thích vì sao.
a. Khi quá mệt mỏi trước khó khăn, Dung tạm thời nghỉ ngơi để lấy sức và tiếp tục nghĩ cách vượt khó.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì:………………………………………………………………………
b. Mỗi khi gặp khó khăn, Trang liền tìm ngay người thân để nhờ giúp đỡ.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì:………………………………………………………………………
c. Lúc bắt tay làm việc gì, Phong cũng đều dự kiến những khó khăn có thể xảy ra để chủ động xử lí.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì:……………………………………………………………………….
d. Khi gặp khó khăn, Trung không làm gì cả và hi vọng khó khăn sẽ qua đi.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì:………………………………………………………………………
e. Mỗi khi thất bại trước khó khăn, Hùng lại tìm hiểu nguyên nhân và cố gắng vượt qua.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì:………………………………………………………………………
g. Để vượt qua khó khăn, Mai luôn rèn luyện cho mình thói quen làm việc nhẫn nại, tìm cách giải quyết.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì:………………………………………………………………………
Lời giải chi tiết:
a. Đồng tình, vì khi bản thân cảm thấy bế tắc và chưa có hướng giải quyết phù hợp cho vấn đề mình đang gặp phải thì bản thân nên nghỉ ngơi thư giãn đầu óc và tiếp tục lại công việc sau
b. Không đồng tình. Vì nếu Trang cứ lặp đi lặp lại việc tìm người khác giúp đỡ như vậy thì bạn sẽ bị ỉ lại vào người khác và không bao giờ biết cách đối mặt với khó khăn
c. Đồng tình. Đó là một cách làm hiệu quả của Phong, vì khi chúng ta bắt đầu làm một việc gì đó ắt hẳn cũng sẽ có những khó khăn tiềm ẩn, vậy nên việc dự kiến những rủi ro có thể xảy ra để kịp thời xử lí là vô cùng chính xác
d. Không đồng tình, nếu như Trung không dám đối mặt và xử lý những khó khăn đang xảy ra thì những khó khăn đó sẽ không qua đi
e. Đồng tình, vì mỗi khó khăn xảy ra đều có nguyên nhân của nó, khi mình tìm được nguyên nhân và khắc phục nó thì đồng nghĩa với việc mình cũng đã khắc phục được khó khăn
g. Đồng tình. Rèn cho mình một ý chí quyết tâm tốt sẽ giúp bản thân không bỏ cuộc
Bài 5
Trả lời bài 5 trang 27 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy sắp xếp các bước giải quyết khó khăn dưới đây theo thứ tự đúng.
|
Các bước giải quyết khó khăn |
Thứ tự đúng |
|
a. Tìm kiếm các phương án vượt qua khó khăn. |
|
|
b. Lựa chọn phương án tối ưu và thực hiện. |
|
|
c. Xác định các khó khăn gặp phải. |
|
|
d. Tìm kiếm các sự hỗ trợ để vượt qua khó khăn. |
|
|
e. Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới khó khăn. |
|
Lời giải chi tiết:
|
Các bước giải quyết khó khăn |
Thứ tự đúng |
|
a. Tìm kiếm các phương án vượt qua khó khăn. |
3 |
|
b. Lựa chọn phương án tối ưu và thực hiện. |
5 |
|
c. Xác định các khó khăn gặp phải. |
1 |
|
d. Tìm kiếm các sự hỗ trợ để vượt qua khó khăn. |
4 |
|
e. Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới khó khăn. |
2 |
Bài 6
Trả lời bài 6 trang 27 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Trả lời bài 6 trang 27 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy đưa ra lời khuyên để giúp các bạn vượt qua khó khăn trong các trường hợp sau:
Trường hợp 1. Để chuẩn bị hội trại, Huỳnh xung phong đảm nhận phần trang trí bằng các bức tranh. Nhưng vì khối lượng công việc nhiều hơn so với dự định nên sắp đến ngày dựng trại mà Huỳnh vẫn chưa vẽ xong.
- Lời khuyên của em:
Trường hợp 2. Kết quả học tập học kì này của Thắng giảm sút do ham mê trò chơi điện tử. Thắng tự hứa với bản thân sẽ không chơi nữa, nhưng bạn rất khó khăn để vượt qua sức hấp dẫn của trò chơi.
- Lời khuyên của em:
Trường hợp 3. Năm nay, Tuấn được bầu làm lớp trưởng. Tuấn thấy nề nếp của lớp chưa tốt, một số bạn còn đi học muộn và nói chuyện riêng trong giờ học. Tuấn chưa biết phải quản lí lớp như thế nào cho hiệu quả.
- Lời khuyên của em:
Lời giải chi tiết:
- Trường hợp 1: Em sẽ khuyên Huỳnh nói lại với cô giáo vì khối lượng công việc quá lớn nên Huỳnh không thể làm kịp và nhờ các bạn giúp đỡ để hoàn thành kịp tiến độ
- Trường hợp 2: Em sẽ khuyên Thắng là phải chú tâm vào việc học hành, không suy nghĩ đến những trò chơi điện tử bên ngoài nữa
- Trường hợp 3: Em sẽ khuyên Tuấn đưa ra các hình phạt hợp lí cho mỗi lỗi mà các bạn vi phạm phải
Bài 7
Trả lời bài 7 trang 28 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:
Tình huống 1. Tối nay có một trận bóng đá mà Tiến rất yêu thích. Trận bóng sắp bắt đầu, nhưng Tiến chưa ôn bài xong. Tiến rất phân vân.
- Nếu là Tiến, em sẽ làm gì?
Tình huống 2. Hoa xin bố mẹ đi học đàn ghi-ta (guitar) vì rất thích bộ môn này. Tuy nhiên, sau một thời gian luyện tập, cảm thấy không tiến bộ, các ngón tay bị đau nhức, nên Hoa rất chán nản và muốn bỏ học.
- Nếu là Hoa, em sẽ vượt qua khó khăn trên như thế nào?
Tình huống 3. Để chuẩn bị ngày hội thể thao của trường, thấy A Lử có năng khiếu thể thao nên cô giáo đề xuất em tham gia môn chạy. Tuy nhiên, A Lử lại thích tham gia môn nhảy cao hơn. Bạn muốn bày tỏ nguyện vọng của mình, nhưng lại ngại ngùng mỗi khi giao tiếp với cô.
- Nếu là A Lử, em sẽ vượt qua khó khăn trên như thế nào?
Lời giải chi tiết:
- Tình huống 1: Nếu là Tiến, em sẽ tranh thủ các thời gian rảnh vào buổi chiều hoặc trước khi có trận bóng để hoàn thành bài tập và sau đó sẽ theo dõi trận bóng sau.
- Tình huống 2: Nếu là Hoa, em sẽ không bỏ cuộc, và sẽ cố gắng kiên trì vì việc học đàn ghi-ta là đam mê mà Hoa đã theo đuổi.
- Tình huống 3: Nếu em là A Lử, em sẽ nói với cô rằng em có năng khiếu về môn nhảy cao và có thể nhảy cao tốt hơn so với môn chạy.
Câu 8
Trả lời bài 8 trang 29 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy cùng bạn thử làm chuyên gia tư vấn để đưa ra cách vượt qua những khó khăn trong học tập và cuộc sống cho bạn bè trong lớp.
|
Khó khăn |
Cách vượt qua |
|
|
|
Lời giải chi tiết:
|
Khó khăn |
Cách vượt qua |
|
Bị nói lắp:
|
Em sẽ khuyên bạn nên chăm chỉ luyện tập lại cách nói, nói chậm và từ từ để tránh tình trạng bị nói lắp, và ủng hộ động viên bạn luyện tập trong thời gian dài để đạt được kết quả |
|
Tính tình hay nóng giận; |
Em sẽ khuyên bạn khi gặp phải chuyện gì cũng nên bình tĩnh giải quyết chứ không nên nóng giận, khi nóng giận chúng ta có thể nói ra những lời không hay hoặc làm ra những hành động thiếu văn minh nên cần phải kiểm soát bản thân bình tĩnh nhất |
|
Khó khăn về vừa chuyển đến nơi mới để sinh sống và học tập |
Em sẽ khuyên bạn rằng nên cần tích cực giao lưu, giao tiếp, tìm hiểu về khu vực mình sống và các tập tục văn hoá ở đó để có thể quen với nơi ở mới một cách nhanh nhất |
Bài 9
Trả lời bài 9 trang 30 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy viết ra điều mong muốn nhất của em lúc này, chỉ ra khó khăn và biện pháp vượt khó để đạt được mong muốn đó.
– Điều em mong muốn nhất lúc này:
– Khó khăn gặp phải:
– Biện pháp vượt khó:
Lời giải chi tiết:
Em muốn đạt được học sinh giỏi, nhưng em lại học không được tốt môn Tiếng Anh. Để có thể đạt được học sinh giỏi trong học kì này, em sẽ phải cố gắng hơn trong những giờ tiếng anh cũng như chăm chỉ học và viết lại những từ mới ngữ pháp mới để có thể nắm chắc hơn về bài học.
Bài 10
Trả lời bài 10 trang 30 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy sưu tầm và viết về một tấm gương vượt khó trong học tập và cuộc sống mà em quý trọng.
Lời giải chi tiết:
Câu chuyện về vị trạng nguyên trẻ nhất nước ta: Nguyễn Hiền
Nguyễn Hiền là vị trạng nguyên đầu tiên và nhỏ tuổi nhất trong lịch sử nước ta. Với những thành công như vậy, ông đã khiến người đời nể phục lòng hiếu học của ông. Cuộc sống thuở nhỏ của Nguyễn Hiền cũng rất khó khăn khi cha ông mất sớm và cùng với mẹ ở một ngôi chùa.
Vốn trời phú thông minh, Nguyễn Hiền học 1 thì lại biết 10 nên chẳng mấy chốc vượt xa kiến thức của các bạn cùng trang lứa và thậm chí còn giỏi hơn cả các đàn anh khóa trên. Cậu luôn yêu thích tìm tòi học hỏi và thường lân la ở các lớp học trong làng để có cơ hội tiếp xúc nhiều hơn với chữ nghĩa, sách vở. Chính vì vậy, cậu có hiểu biết kiến thức uyên bác, rộng lớn ai hỏi gì cũng đối đáp thông minh vượt xa với tuổi của ông khiến người đời kinh ngạc phải gọi ông là ‘’thần đồng’’. Năm 1247, khi vừa tròn 12 tuổi, Nguyễn Hiền đã thi đậu Trạng Nguyên, trở thành vị Trạng Nguyên trẻ nhất trong lịch sử Việt Nam.