Bài 4. Entropy và biến thiên năng lượng tự do Gibbs - Chuyên đề học tập Hóa 10 Kết nối tri thức

Mở đầu

Dựa vào đại lượng nào để dự đoán phản ứng hóa học có thể xảy ra được hay không?

Lời giải chi tiết:

- Khi xét quá trình hóa học có tự xảy ra hay không phải xét đồng thời cả biến thiên enthalpy và biến thiên entropy, thông qua biến thiên năng lượng Gibbs (∆G) (ở nhiệt độ và áp suất không đổi)

+ ∆_rG^o_T < 0 phản ứng sẽ tự xảy ra, giá trị ∆_rG^o_Tcàng âm, phản ứng càng dễ xảy ra

+ ∆_rG^o_T = 0 phản ứng đạt trạng thái cân bằng

+ ∆_rG^o_T > 0 phản ứng không tự xảy ra

CH mục I CH1

1. Dãy nào dưới đây các chất sắp xếp theo chiều tăng giá trị entropy chuẩn?

A. CO₂(s) < CO₂(l) < CO₂(g).

B. CO₂(g) < CO₂(l) < CO₂(s).

C. CO₂(s) < CO₂(g) < CO₂(l).

D. CO₂(g) < CO₂(s) < CO₂(l).

Phương pháp giải:

Đối với một chất, entropy ở thể khí lớn hơn ở thể lỏng, ở thể lỏng lớn hơn ở thể rắn

Lời giải chi tiết:

Đối với một chất, entropy ở thể khí lớn hơn ở thể lỏng, ở thể lỏng lớn hơn ở thể rắn

=> CO₂(s) < CO₂(l) < CO₂(g).

Đáp án A

CH mục I CH2

Phản ứng nào dưới đây xảy ra kèm theo sự giảm entropy?

A. N₂(g) + O₂(g) → 2NO(g).

B. N₂O₄ (g) → 2NO₂(g)

C. 2CO(g) → C(s) + CO₂(g)

D. 2HCl(aq) + Fe(s) → FeCl₂(aq) + H₂(g)

Phương pháp giải:

Phản ứng xảy ra có kèm theo sự giảm entropy => Có sự giảm số mol khí sau phản ứng

Lời giải chi tiết:

A. Trước phản ứng có 2 mol khí, sau phản ứng có 2 mol khí

B. Trước phản ứng có 1 mol khí, sau phản ứng có 2 mol khí

C. Trước phản ứng có 2 mol khí CO, sau phản ứng có 1 mol khí CO₂ => Giảm số mol khí

D. Trước phản ứng không có khí, sau phản ứng có 1 mol khí

Đáp án C

CH mục I CH3

Biến thiên entropy chuẩn của phản ứng nào dưới đây có giá trị dương?

A. Ag⁺(aq) + Br^-(aq) → AgBr(s)

B. 2C₂H₆(g) + 3O₂(g) → 4CO₂(g) + 6H₂O(l)

C. N₂(g) + 2H₂(g) → N₂H₄(g)

D. 2H₂O₂(l) → 2H₂O(l) + O₂(g).

Phương pháp giải:

Phản ứng nào có sự tăng số mol khí sau phản ứng => Biến thiên entropy chuẩn của phản ứng dương

Lời giải chi tiết:

A. Ag⁺(aq) + Br^-(aq) → AgBr(s): Chuyển các ion Ag⁺(aq), Br^-(aq) từ trạng thái chuyển động tự do sang cố định trong tinh thể làm tăng tính trật tự của hệ => ∆S^o < 0

B. 2C₂H₆(g) + 3O₂(g) → 4CO₂(g) + 6H₂O(l): Làm giảm mol khí (từ 5 mol => 4 mol) => ∆S^o < 0

C. N₂(g) + 2H₂(g) → N₂H₄(g): Làm giảm mol khí (từ 5 mol => 4 mol) => ∆S^o < 0

D. 2H₂O₂(l) → 2H₂O(l) + O₂(g): Làm tăng số mol khí (ban đầu không có khí => 1 mol khí O₂) => ∆S^o > 0

Đáp án D

CH mục I CH4

Dựa vào dữ liệu ở Bảng 4.1, tính biến thiên entropy chuẩn của các phản ứng:

a) 4Fe(s) + 3O₂(g) → 2Fe₂O₃(s)

b) SO₂(g) + ½ O₂(g) → SO₃(g)

Phương pháp giải:

$Δ_{r} S_{298}^{0} = \sum S_{298}^{0} (s p) - \sum S_{298}^{0} (c d)$

Lời giải chi tiết:

a) $Δ_{r} S_{298}^{0} = \sum S_{298}^{0} (s p) - \sum S_{298}^{0} (c d)$

$= 2 S_{298, F e_{2} O_{3} (g)}^{0} - (4 S_{298, F e (s)}^{0} + 3 S_{298, O_{2} (g)}^{0})$

$= 2.87, 4 - (4.27, 3 + 3.205, 0) = 549, 0$ (J/K)

b) $Δ_{r} S_{298}^{0} = \sum S_{298}^{0} (s p) - \sum S_{298}^{0} (c d)$

$= 2 S_{298, S O_{3} (g)}^{0} - (S_{298, S O_{2} (g)}^{0} + \frac{1}{2} S_{298, O_{2} (g)}^{0})$

$= 256, 7 - (248, 1 + \frac{1}{2} 205, 0) = - 93, 90$ (J/K)

CH mục II CH5

Phản ứng phân hủy của potassium chlorate:

KClO₃(s) → KCl(s) + 3/2 O₂(g)

Dựa vào các giá trị của $Δ_{f} H_{298}^{0}, S_{298}^{0}$ ở Bảng 4.1 để tính toán và cho biết ở điều kiện chuẩn phản ứng có khả năng tự xảy ra không?

Phương pháp giải:

$\begin{array}{l} Δ_{r} H_{298}^{0} = \sum H_{298}^{0} (s p) - \sum H_{298}^{0} (c d) \\ Δ_{r} S_{298}^{0} = \sum S_{298}^{0} (s p) - \sum S_{298}^{0} (c d) \\ Δ_{r} G_{298}^{0} = Δ_{r} H_{298}^{0} - T Δ_{r} S_{298}^{0} \end{array}$

Lời giải chi tiết:

Ta có:

$Δ_{r} H_{298}^{0} = \sum H_{298}^{0} (s p) - \sum H_{298}^{0} (c d)$

$= 436, 7 + \frac{3}{2} .0 - (- 397, 7) = 39 k J$

$Δ_{r} S_{298}^{0} = \sum S_{298}^{0} (s p) - \sum S_{298}^{0} (c d)$

$= (82, 6 + \frac{3}{2} .205) - (143, 1) = 247 (J / K)$

$Δ_{r} G_{298}^{0} = Δ_{r} H_{298}^{0} - T Δ_{r} S_{298}^{0}$

$\begin{array}{l} = - 39 - 298. ({247.10}^{- 3}) \\ = - 112, 6 (k J) < 0 \end{array}$

=> phản ứng tự xảy ra

CH mục II CH6

Dựa vào các giá trị của $Δ_{f} H_{298}^{0}, S_{298}^{0}$ ở Bảng 4.1, hãy cho biết có thể dùng C (graphite) để khử Fe₂O₃ thành Fe ở điều kiện chuẩn theo phương trình sau có được không?

3C (graphite) + 2Fe₂O₃(s) → 4Fe(s) + 3CO₂(g)

Phương pháp giải:

$\begin{array}{l} Δ_{r} H_{298}^{0} = \sum H_{298}^{0} (s p) - \sum H_{298}^{0} (c d) \\ Δ_{r} S_{298}^{0} = \sum S_{298}^{0} (s p) - \sum S_{298}^{0} (c d) \\ Δ_{r} G_{298}^{0} = Δ_{r} H_{298}^{0} - T Δ_{r} S_{298}^{0} \end{array}$

Lời giải chi tiết:

$Δ_{r} H_{298}^{0} = \sum H_{298}^{0} (s p) - \sum H_{298}^{0} (c d)$

$\begin{array}{l} = (4.0 + 3 (- 393, 5)) - (3.0 + 2 (- 825, 5)) \\ = 470, 5 (k J) \end{array}$

$Δ_{r} S_{298}^{0} = \sum S_{298}^{0} (s p) - \sum S_{298}^{0} (c d)$

$\begin{array}{l} = (27, 3.4 + 3.213, 7) - (5, 7.3 + 87, 4.2) \\ = 558, 4 (J / K) \end{array}$

$Δ_{r} G_{298}^{0} = Δ_{r} H_{298}^{0} - T Δ_{r} S_{298}^{0}$

$\begin{array}{l} = 470, 5 - 298. (558, {4.10}^{- 3}) \\ = 304, 1 (k J) > 0 \end{array}$