Bài 4. Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây nhãn trang 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35

Câu hỏi tr27 KĐ

Trả lời câu hỏi Khởi động trang 27 SGK Công nghệ 9 Kết nối tri thức

Quan sát Hình 4.1 và mô tả một số đặc điểm thực vật học của cây nhẵn. Em có biết, quả nhãn được thu hoạch vào tháng nào trong năm?

Phương pháp giải:

Quan sát hình và dựa vào kiến thức thực tế của em để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

* Đặc điểm thực vật học của cây nhãn:

- Bộ rễ: rễ cọc, ăn sâu và rộng.

- Thân, cành: cây thân gỗ, nhiều cành, tán rộng.

- Lá: lá kép lông chim, mọc sole, lá xanh quanh năm.

- Quả: Hình tròn, vỏ nhẵn, có màu vàng tươi đến xám.

* Quả nhãn được thu hoạch vào tháng 7 đến tháng 9 trong năm

Câu hỏi tr28 KP

Trả lời câu hỏi Khám phá trang 28 SGK Công nghệ 9 Kết nối tri thức

 Quan sát hình 4.2 và nêu đặc điểm thực vật học của cây nhãn tương ứng với các ảnh trong hình.

Phương pháp giải:

Em đọc nội dung phần 1 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

- Hoa nhãn: Hoa nhãn mọc thành chùm, có nhiều nhánh, kích thước nhỏ, màu vàng nhạc. Có ba loại hoa: hoa đực, hoa cái và hoa lưỡng tính. 

- Lá nhãn: thuộc loại lá kép, mọc sole nhau với từ 6 đến 10 lá, xanh quanh năm.

- Quả nhãn: hình tròn, vỏ mỏng, dai, màu sắc thay đổi từ xanh vàng lúc non đến vàng nâu khi chín. 

Câu hỏi tr29 KN

Trả lời câu hỏi Kết nối năng lực trang 29 SGK Công nghệ 9 Kết nối tri thức

Sử dụng internet, sách, báo…kể tên một số vùng trồng nhãn chính của Việt Nam.

Phương pháp giải:

Em tìm kiếm thông tin trên internet để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Một số vùng trồng nhãn chính ở miền Bắc Việt Nam: Sơn La (xã như Chiềng Khương, Mường Hung, Chiềng Cang, Chiềng Khoong, Nà Nghịu), Hưng Yên (thành phố Hưng Yên, huyện Khoái Châu, Kim Động và Tiên Lữ), Bắc Giang (Yên Thế, Lục Ngạn…), ... 

Câu hỏi tr30 KP

Trả lời câu hỏi Khám phá trang 30 SGK Công nghệ 9 Kết nối tri thức

Nêu thời vụ trồng nhãn thích hợp ở một số địa phương mà em biết.

Phương pháp giải:

Em tìm kiếm thông tin trên internet để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Thời vụ trồng nhãn ở một số địa phương:

- Vùng đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên: trồng từ tháng 6 đến tháng 7.

- Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ: trồng từ tháng 8 đến tháng 9.

- Miền Bắc: trồng vụ xuân (tháng 2 đến tháng 4) và vụ thu (tháng 8 đến tháng 10).

Câu hỏi tr32 KP

Trả lời câu hỏi Khám phá trang 32 SGK Công nghệ 9 Kết nối tri thức

Vì sao bón phân cho nhãn lại bón xung quanh gốc cây theo hình chiếu của tán?

Phương pháp giải:

Em tìm kiếm thông tin trên internet để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Khi bón phân cho nhãn, ta bón xung quanh gốc cây theo hình chiếu của tán vì bóng cây chiếu tới đâu thì lớp rễ con của cây lan ra đến đó. Vì vậy phải bón theo hình chiếu của tán cây để cây hút chất dinh dưỡng từ phân bón nhanh hơn và đầy đủ hơn. 

Câu hỏi tr34 KP

Trả lời câu hỏi Khám phá trang 34 SGK Công nghệ 9 Kết nối tri thức

Giải thích vai trò của việc cắt tỉa sau khi thu hoạch nhãn.

Phương pháp giải:

Em tìm kiếm thông tin trên internet để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Sau khi thu hoạch, cần cắt tỉa cành nhãn nhằm:

- Giúp cây phát triển các hệ cành và nuôi trái.

- Giúp tạo độ thông thoáng cho khu vườn, nhất là các vườn lớn.

Câu hỏi tr35 LT1

Trả lời câu hỏi Luyện tập trang 35 SGK Công nghệ 9 Kết nối tri thức

Phân tích đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây nhãn.

Phương pháp giải:

 Em tìm kiếm thông tin trên internet để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

* Đặc điểm thực vật học:

- Rễ: rễ cọc, ăn rất sâu và rộng.

- Thân, cành: Thân gỗ, có nhiều cành và các hệ cành.

- Lá: kép, mọc sole. Lá non màu đỏ tím hay đỏ nâu, chuyển sang màu xanh khi trưởng thành.

- Hoa: nhỏ, màu vàng lục, mọc từng chùm ở đầu cành hay nách lá. Hoa nhãn có ba loại: hoa đực, hoa cái, hoa lưỡng tính.

- Quả, hạt: hình tròn, vỏ nhẵn, có màu vàng tươi đến vàng xám, thịt quả trắng đục, hạt đen.

* Yêu cầu ngoại cảnh:

- Nhiệt độ: nhiệt độ thích hợp từ 21 – 27 độ C.

- Lượng mưa và độ ẩm: Lượng mưa khoảng từ 1200 – 1600ml/năm và độ ẩm không khí từ 70 – 90% 

- Ánh sáng: ưa sáng, ánh sáng chiếu được vào bên trong tán giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt.

- Đất trồng: đất thích hợp là đất cát, pha cát và phù sa ven sông, độ pH từ 5,5 đến 6,4.

- Gió: tốc độ vừa phải để giúp cây nhãn giao phấn, điều hòa độ ẩm, giảm sâu, bệnh hại…

Câu hỏi tr35 LT2

Trả lời câu hỏi Luyện tập trang 35 SGK Công nghệ 9 Kết nối tri thức

Trình bày kĩ thuật trồng, chăm sóc cây nhãn. Nêu một số biện pháp kĩ thuật kích thích cây nhãn ra hoa, đậu quả.

Phương pháp giải:

Em tìm kiếm thông tin trên internet để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

* Kĩ thuật trồng cây nhãn:

- Thời vụ:

+ Vùng đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên: trồng từ tháng 6 đến tháng 7.

+ Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ: trồng từ tháng 8 đến tháng 9.

+ Miền Bắc: trồng vụ xuân (tháng 2 đến tháng 4) và vụ thu (tháng 8 đến tháng 10).

- Mật độ, khoảng cách: cây cách cây và hàng cách hàng từ 6m đến 7m, mật độ khoảng 280 cây/ha.

- Chuẩn bị hố trồng: đào hố có đường kính 80 – 100cm, sâu 40cm. Trộn đều đất với phân bón lót (phân hữu cơ 20 – 50kg, phân lân 0,5 – 1kg, vôi bột 0,5kg) rồi lấp lại hố trồng.

- Trồng cây: Tạo một hố nhỏ chính giữa hố trồng, xé bỏ túi bầu và đặt cây xuống, lấp đất cao hơn mặt bầu từ 2 – 3 cm, nén chặt gốc cây. Vun đất mặt vào quanh gốc cây, cắm cọc vào quanh gốc và buộc cố định cho cây. Phủ gốc bằng xác thực vật khô và tưới đẫm nước xung quanh.

* Kĩ thuật chăm sóc cây nhãn:

- Làm cỏ, vun xới: 2 – 3 lần/năm trong phạm vi tán cây.

- Bón phân thúc:

+ Thời kì kiến thiết cơ bản: chia làm 4 đến 5 lần, bón vào tháng 2 đến tháng 8. Bón bằng cách rạch rãnh xung quanh tán cây, rải phân rồi lấp đất hoặc hòa loãng vào nước rồi tưới xung quanh gốc cây.

 + Thời kì kinh doanh: chia làm 4 lần (sau thu hoạch, khi cây bắt đầu ra hoa, khi cây đậu quả và sau lần 3 từ 1,5 đến 2 tháng). Bón bằng cách đào rãnh xung quanh cây theo hình chiếu của tán rộng, rải phân hữu cơ xuống trước, phân vô cơ sau, sau đó lấp đát và tưới nước, giữ ẩm.

- Tưới nước:

+ Thời kì kiến thiết cơ bản: thường xuyên đủ nước, tùy theo tuổi cây, mỗi lần tưới từ 10 lít đến 30 lít/cây.

+ Thời kì kinh doanh: giai đoạn phân hóa mầm hoa và giai đoạn quả thành thục và chín chỉ tưới nước khi có hiện tượng héo hoặc đất khô hạn kéo dài, các giai đoạn còn lại tưới định kì 15 ngày/lần, lượng nước từ 50 – 80 lít/cây.

* Một số biện pháp kĩ thuật điều khiển ra hoa, tạo quả:

- Thúc đẩy khả năng ra hoa:

+ Khoanh vỏ: thời gian khoanh là tháng 12, dùng dụng cụ chuyên dụng khoành một vòng khép kín tại cành cấp 1 hoặc cấp 2 ở độ cao từ 0,5 đến 1,5m so với mặt đất, độ rộng từ 0,3 – 0,5cm.

+ Chặn rễ: làm đứt bớt các rễ ở phần bề mặt nhằm ức chế sinh trưởng của cây.

+ Sử dụng hóa chất: tưới vào giai đoạn lộc thành thục.

- Tăng khả năng đậu quả: vào thời kì ra hoa, đậu quả bón bổ sung qua lá một số loại phân bón đa lượng (N, P, K…), vi lượng (Bo, Mn, Mo, Cu, Zn…) và chất điều hòa sinh trưởng (a-NAA, ,…).

Câu hỏi tr35 VD

Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 35 SGK Công nghệ 9 Kết nối tri thức

Vận dụng kiến thức để thực hiện việc trồng và chăm sóc cây nhãn ở địa phương em.

Phương pháp giải:

Tự thực hành

Lời giải chi tiết:

Học sinh tự thực hành