Bài 4. Nét đặc trưng trong tranh sơn mài Việt Nam trang 18, 20, 21
CH tr 18
Quan sát một số tác phẩm tranh sơn mài Việt Nam và cho biết:
- Đề tài của mỗi bức tranh.
- Hòa sắc của bức tranh.
- Chất liệu và kỹ thuật tạo bức tranh.
Phương pháp giải:
Quan sát bức tranh để trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
- Đề tài của mỗi bức tranh:
+ Bức tranh 1: Đề tài của bức tranh là điệu múa cổ.
+ Bức tranh 2: Đề tài của bức tranh là hình ảnh các chiến sỹ trong buổi lễ Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ.
- Hòa sắc của bức tranh: những gam màu nóng được kết hợp với nhau.
- Chất liệu và kỹ thuật tạo bức tranh
+ Chất liệu tạo ra bức tranh: Tranh sơn mài sử dụng các vật liệu màu truyền thống của nghề sơn như sơn then, sơn cánh gián làm chất kết dính, cùng các loại son, bạc thếp, vàng thếp, vỏ trai,…vẽ trên nền vóc màu đen.
+ Kỹ thuật tạo nên bức tranh: Để tạo nên một bức tranh sơn mài, cần thực hiện các kỹ thuật sau: Phác thảo bố cục tranh, phóng lớn phác thảo bằng kích thước tranh thật, lên vóc - hay vẽ trên vóc, mài-vẽ, toát sơn và đánh bóng tranh.
CH tr 19
Quan sát và chỉ ra cách tạo bức tranh có hình, màu từ vỏ trứng.
Phương pháp giải:
Quan sát hình vẽ để trả lời
Lời giải chi tiết:
B1: Xác định bố cục và vẽ hình cần thể hiện.
B2: Bôi keo và gắn vỏ trứng để tạo màu cho các mảng hình.
B3: Vẽ màu cho các mảng hình khác.
B4: Vẽ màu nên, hoàn thiện sản phẩm.
CH tr 20
Xác định hình sẽ thể hiện trong tranh và thực hiện theo hướng dẫn.
Gợi ý cách gắn vỏ trứng.
Phương pháp giải:
Quan sát tranh, lựa chọn bức tranh yêu thích, làm theo hướng dẫn.
Lời giải chi tiết:
HS tham khảo bức tranh sau:
CH tr 21 PT
- Nêu cảm nhận và phân tích về:
+ Bức tranh em yêu thích.
+ Hình và hòa sắc trong tranh.
+ Kĩ thuật gắn vỏ trứng để tạo hình, màu và chất cảm.
+ Ý tưởng điều chỉnh để bức trang hoàn thiện hơn.
- Kể tên bức tranh sơn mà mà em biết.
Phương pháp giải:
Quan sát hình vẽ, nêu cảm nhận của cá nhân.
Lời giải chi tiết:
HS lựa chọn 1 bài vẽ ấn tượng. Ví dụ:
- Nêu cảm nhận và phân tích về:
+ Bức tranh em yêu thích: Là bức tranh 1
+ Hình và hòa sắc trong tranh:
- Hình trong tranh là hình ảnh hai cô gái mặc áo dài, đội nón lá.
- Màu sắc trong tranh: Hai màu trắng đen được kết hợp hài hòa, làm nổi bật được hình ảnh hai cô gái trong bức tranh.
+ Kĩ thuật gắn vỏ trứng để tạo hình, màu và chất cảm.
- B1: Bôi keo vào mảng hình cần dán vỏ trứng.
- B2: Đặt vỏ trứng lên mảng hình đã bôi keo.
- B3: Dùng ngón tay ấn nhẹ để vỏ trứng dính đều xuống mảng hình.
- B4: Dùng vỏ chai lăn đều lên phần hình đã gắn trứng.
+ Ý tưởng điều chỉnh để bức trang hoàn thiện hơn: Keo dính vỏ trứng cần chặt hơn, vỏ chai cần lăn đều hơn để tạo những đường nét hoàn thiện nhất.
- Kể tên bức tranh sơn mài mà mà em biết: Mường Mến yêu (1939), Ngưu Lang Chức Nữ (1943), Ông Nghè Quy Vinh (1944), Bức tranh Dọc mùng (1939)…
CH tr 21 VD
Quan sát hình, đọc thông tin để nhận biết thêm về tác phẩm và tác giả Nguyễn Gia Trí.
Phương pháp giải:
Đọc bài viết để biết thêm kiến thức
Lời giải chi tiết:
Hoa sĩ Nguyễn Gia Trí (1908 – 1993), quê tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội, tốt nghiệp Trường Mĩ thuật Đông Dương khoá VII (1931 - 1936). Ông là một trong những hoạ sĩ tiên phong, chuyển thể sơn ta thành chất liệu sáng tác trong hội hoạ và đặc biệt đã thành công trong việc sử dụng vỏ trứng để tạo màu, đậm nhạt, chất cảm trong tranh sơn mài.
Hoạ sĩ đã để lại một di sản giá trị cho nghệ thuật tạo hình hiện đại Việt Nam như: Thiếu nữ bên cây phủ dung, Vườn xuân Trung Nam Bắc,…