Bài 41: Biểu diễn lực

Lý thuyết Biểu diễn lực KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

BIỂU DIỄN LỰC

I. Các đặc trưng của lực

1. Độ lớn của lực

- Độ mạnh hay yếu của một lực được gọi là độ lớn của lực.

- Độ lớn của một số lực:

+ Lực của ngón tay tác dụng vào nút bấm bút bi khoảng 1 N

+ Lực của lực sĩ tác dụng lên tạ có thể lên tới 2400 N

+ Lực của động cơ xe tải có thể lên tới 10000 N.

2. Đơn vị của lực và dụng cụ đo lực

- Trong hệ đơn vị đo lường hợp pháp của nước ta, đơn vị lực là niutơn, kí hiệu là N.

- Dụng cụ đo lực là lực kế.

- Cách đo lực bằng lực kế:

+ Ước lượng độ lớn của lực

+ Chọn lực kế thích hợp

+ Điều chỉnh lực kế về số 0

+ Móc vật vào lực kế, kéo hoặc giữ lực kế theo phương của lực cần đo

+ Đọc và ghi kết quả đo.

3. Phương của lực

4. Chiều của lực

Kết luận:

Mỗi lực đều có 4 đặc trưng cơ bản (còn gọi là 4 yếu tố của lực) là: điểm đặt, phương, chiều và độ lớn.

II. Biểu diễn lực

- Người ta biểu diễn lực bằng một mũi tên có:

+ Gốc của mũi tên có điểm đặt vào vật chịu tác dụng lực

+ Hướng của mũi tên theo hướng kéo hoặc đẩy (Phương và chiều của mũi tên là phương và chiều của lực)

+ Độ lớn của lực được biểu diễn qua độ dài mũi tên hoặc ghi bằng số bên cạnh mũi tên.

- Ví dụ:

=> Vật chịu tác dụng của lực theo phương nằm ngang, hướng từ trái sang phải, có độ lớn là 30 N.

Sơ đồ tư duy về biểu diễn lực - KHTN 6 - Kết nối tri thức với cuộc sống

Trả lời Câu hỏi mở đầu trang 147 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Khi đặt một hộp bút lên tay, ta dễ dàng cảm thấy có lực tác dụng. Tuy nhiên, ta lại không thể nhìn thấy lực. Vậy theo em, làm thế nào để biểu diễn (vẽ) lực?

Lời giải chi tiết

Để biểu diễn lực ta dùng một mũi tên để biểu diễn các đặc trưng của lực: phương, chiều và độ lớn.

trithuchub.com

Trả lời Câu hỏi 1 mục I trang 147 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Theo em lực nào trong hình 41.1 là mạnh nhất, yếu nhất? Hãy sắp xếp các lực này theo thứ tự độ lớn tăng dần.

Lời giải chi tiết

- Trong hình 41.1 lực của người đẩy xe ô tô chết máy là mạnh nhất; lực của em bé ấn nút chuông điện là yếu nhất.

- Sắp xếp các lực theo độ lớn tăng dần là:

1. Lực của em bé ấn nút chuông điện

2. Lực của người mẹ kéo cửa phòng

3. Lực của người bảo vệ đẩy cánh cửa sắt của công viên

4. Lực của người đẩy xe ô tô chết máy.

trithuchub.com

Trả lời Câu hỏi 2 mục I trang 147 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hãy so sánh độ lớn lực kéo của hai đội kéo co trong Hình 41.2a và 41.2b.

Lời giải chi tiết

- Trong hình 41.2a: độ lớn lực kéo của 2 đội là bằng nhau vì băng đỏ buộc giữa sợi dây đứng yên.

- Trong hình 41.2b: độ lớn lực kéo của đội bên phải lớn hơn độ lớn lực kéo của đội bên trái vì băng đỏ buộc giữa bị kéo lệch về bên phải.

Trả lời Câu hỏi 3 mục I trang 147 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hãy tìm hai lực trong đời sống có độ lớn khác nhau.

Lời giải chi tiết

Hai lực trong đời sống có độ lớn khác nhau là:

+ Độ lớn lực của người kéo tủ

+ Độ lớn lực của tay người khi kéo dây cung.

Trả lời Câu hỏi 4 mục I trang 147 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hãy mô tả bằng lời phương và chiều của các lực trong hình 41.5.

Lời giải chi tiết

a) Lực của dây câu tác dụng lên con cá có phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên.

b) Lực của tay người bắn cung có phương nằm ngang, chiều từ phải qua trái.

c) Lực của vận động viên tác dụng lên ván nhảy có phương thẳng đứmg, chiều từ trên xuống dưới.

trithuchub.com

Trả lời hoạt động 1 mục II trang 149 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hãy nêu các đặc trưng của các lực vẽ trong mặt phẳng đứng dưới đây theo tỉ xích 1 cm ứng với 1N.

Lời giải chi tiết

	Gốc	Phương	Chiều	Độ lớn
Hình a	Điểm vật chịu lực tác dụng	Nằm ngang	Từ trái qua phải	2 N
Hình b	Điểm vật chịu lực tác dụng	Thẳng đứng	Từ trên xuống dưới	2 N
Hình c	Điểm vật chịu lực tác dụng	Xiên, tạo với mặt phẳng ngang góc 450	Từ dưới lên trên	1,5 N

trithuchub.com

Trả lời hoạt động 2 mục II trang 149 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hãy vẽ các mũi tên biểu diễn các lực ở hình dưới, biết:

a) Lực của nam châm tác dụng lên kẹp giấy (0,5 N).

b) Lực của lực sĩ tác dụng lên quả tạ (50 N).

c) Lực của dây cao su tác dụng lên viên đạn đất (mỗi giây 6 N).

(Với mỗi trường hợp phải nêu rõ tỉ xích đã chọn cho độ lớn của lực).

Lời giải chi tiết

a) Tỉ lệ xích 1 cm ứng 0,5 N

b) Tỉ lệ xích 1 cm ứng 10 N

c) Tỉ lệ xích 1 cm ứng 2 N

trithuchub.com