Bài 49: Năng lượng hao phí

Lý thuyết Năng lượng hao phí KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

NĂNG LƯỢNG HAO PHÍ

I. Năng lượng hữu ích

Khi sử dụng năng lượng vào một mục đích nào đó thì luôn có một phần năng lượng là hữu ích, phần còn lại là hao phí.

Ví dụ: Khi sạc pin điện thoại thì năng lượng hữu ích là điện năng cung cấp cho điện thoại; năng lượng hao phí là nhiệt năng tỏa ra làm điện thoại nóng lên.

II. Năng lượng hao phí

- Năng lượng hao phí xuất hiện trong quá trình chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác; từ vật này sang vật khác.

- Năng lượng hao phí thường xuất hiện dưới dạng nhiệt năng (đôi khi có cả âm thanh hoặc ánh sáng).

- Ví dụ: Điện năng chuyển hóa thành quang năng và nhiệt năng làm bóng đèn sáng => Phần năng lượng có ích là quang năng, phần năng lượng hao phí là nhiệt năng làm nóng bóng đèn.

*Mở rộng:

Để hiển thị lượng năng lượng được truyền bởi một thiết bị, người ta có thể dùng một sơ đồ như hình vẽ:

Ví dụ: một bóng đèn LED được cung cấp 100 J năng lượng điện, nó chuyển hóa 20 J thành năng lượng nhiệt và 80 J thành năng lượng ánh sáng. Độ rộng của mũi tên đầu ra của sơ đồ cho thấy các tỉ lệ này.

Sơ đồ tư duy về năng lượng hao phí - KHTN 6 - Kết nối tri thức với cuộc sống

Trả lời Câu hỏi mở đầu trang 171 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Trong ba cách đun nước ở hình bên, cách đun nào ít hao phí năng lượng nhất? Tại sao?

Lời giải chi tiết

Cách đun nước bằng cách dùng ấm điện ít hao phí năng lượng nhất. Vì gần như toàn bộ năng lượng cung cấp cho ấm sẽ làm nóng nước. Còn ở hai cách đun còn lại có nhiều năng lượng bị tổn thất ra bên ngoài môi trường.

trithuchub.com

Trả lời Câu hỏi mục I trang 171 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Trong việc đun sôi nước như hình trên, năng lượng nào là hữu ích, năng lượng nào là hao phí.

Lời giải chi tiết

- Năng lượng hữu ích là năng lượng làm nóng nước.

- Năng lượng hao phí là năng lượng tổn thất ra bên ngoài môi trường.

Trả lời Câu hỏi 1 mục II trang 171 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

“Năng lượng hao phí thường xuất hiện dưới dạng nhiệt năng”

Hãy tìm ví dụ để minh họa cho nhận định trên.

Lời giải chi tiết

Ví dụ:

Khi thả quả bóng cao su từ trên cao xuống, sau nhiều lần nảy lên độ cao của nó giảm dần. Vì năng lượng của quả bóng bị hao phí một phần thành nhiệt năng khi quả bóng đập vào đất, một phần truyền cho không khí làm cho các phần tử không khí chuyển động.

Trả lời Câu hỏi 2 mục II trang 171 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Nêu tình huống (ở gia đình, ở lớp học) cho thấy luôn có năng lượng hao phí xuất hiện trong quá trình sử dụng năng lượng. Xác định nguyên nhân gây ra sự hao phí đó.

Lời giải chi tiết

- Khi dùng quạt điện sau một thời gian quạt nóng lên.

- Dùng bóng đèn để phát sáng, sau một thời gian bóng đèn nóng lên.

- Nguyên nhân gây ra sự hao phí: do tỏa nhiệt, ma sát 

Trả lời hoạt động 1 mục II trang 171 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Năng lượng hao phí khi đi xe đạp

a) Dự đoán xem ở bộ phận nào của xe đạp có thể xảy ra sự hao phí năng lượng nhiều nhất?

b) Dạng năng lượng nào là hữu ích, là hao phí đối với người và xe.

Lời giải chi tiết

a) Bánh xe có thể là bộ phận xảy ra hao phí năng lượng nhiều nhất.

b) Động năng giúp người và xe chuyển động là có ích, nhiệt năng khi bánh xe tiếp xúc với mặt đường là hao phí.

trithuchub.com

Trả lời hoạt động 2 mục II trang 172 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Năng lượng hao phí khi ôtô chạy

Nêu tên các dạng năng lượng có thể xuất hiện khi ô tô chuyển động trên đường.

Những hao phí này ảnh hưởng ra sao đến môi trường?

Lời giải chi tiết

- Các dạng năng lượng có thể xuất hiện khi ô tô chuyển động trên đường là: Động năng, thế năng, nhiệt năng, năng lượng âm, năng lượng ánh sáng.

- Những hao phí này thải khí ra môi trường làm ô nhiễm môi trường, làm nóng môi trường.