Bài 5: Cộng đồng ASEAN: Từ tưởng đến hiện thực

? mục 1 a

Nêu những nét chính về ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ phần 1a. Ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN (SGK trang 29) 

- Chỉ ra những nét chính về ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Lời giải chi tiết:

- Ngay khi ra Tuyên bố ASEAN (năm 1967), ASEAN đã mong muốn: "xây dựng một cộng đồng thịnh vượng và hòa bình ở Đông Nam Á".

- Tháng 12 - 1997, văn kiện Tầm nhìn ASEAN 2020 xác định mục tiêu đưa ASEAN trở thành một nhóm hài hòa các dân tộc Đông Nam Á gắn bó trong một cộng đồng các xã hội đùm bọc lẫn nhau.

- Tháng 10 - 2003, ASEAN kí Tuyên bốvề sự Hoà hợp ASEAN II (Tuyên bố Ba-li II), đặt nền móng cho sự hình thành Cộng đồng ASEAN với ba trụ cột: Cộng đồng An ninh, Cộng đồng Kinh tế và Cộng đồng Văn hóa - Xã hội.

- Tháng 01 - 2007, ASEAN đã quyết định đẩy nhanh tiến trình liên kết nội khối dựa trên cơ sở pháp lí là Hiến chương ASEAN, thống nhất mục tiêu hình thành Cộng đồng ASEAN vào năm 2015.

? mục 1 b

Nêu mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ phần 1b. Mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN (SGK trang 29) 

- Chỉ ra mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Lời giải chi tiết:

- Mục tiêu tổng quát của Cộng đồng ASEAN là xây dựng hiệp hội thành một tổ chức hợp tác liên Chính phủ liên kết sâu rộng hơn và ràng buộc hơn trên cơ sở pháp lí là Hiến chương ASEAN. Cộng đồng ASEAN trở thành một cộng đồng gắn kết về chính trị, liên kết về kinh tế, có trách nhiệm về xã hội và hợp tác rộng mở với bên ngoài; hoạt động theo luật lệ và hướng tới người dân.

- Cộng đồng ASEAN cũng hướng tới mục tiêu làm sâu sắc hơn quan hệ với các đối tác, giữ vai trò trung tâm ở khu vực thông qua nhiều khuôn khổ và được lồng ghép vào hoạt động của từng trụ cột của Cộng đồng ASEAN.

? mục 1 c

Nêu những nét chính về kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ phần 1c. Kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN (SGK trang 29) 

- Chỉ ra những nét chính về kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Lời giải chi tiết:

- Tháng 02 - 2009, ASEAN thông qua Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN trong giai đoạn từ 2009 - 2015, kèm theo kế hoạch tổng thể xây dựng ba trụ cột: Cộng đồng Chính trị- An ninh ASEAN (APSC), Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN (ASCC).

- Ngày 09 -4 - 2010, ASEAN thống nhất chủ đề: "Hướng tới Cộng đồng ASEAN: Từ tầm nhìn đến hành động", tập trung triển khai các hoạt động xây dựng Cộng đồng ASEAN vào cuối năm 2015.

- Ngày 21 - 11 - 2015, ASEAN ra Tuyên bố Cu-a-la-Lăm-pơ về việc thành lập Cộng đồng ASEAN với ba trụ cột: APSC, AEC và ASCC. Sau đó, ASEAN quyết định chọn ngày 31 - 12 - 2015 làm mốc thành lập Cộng đồng ASEAN.

? mục 2 a

Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN phát triển dựa trên những nội dung nào?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ phần 2a. Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN(APSC) (SGK trang 30) 

- Chỉ ra được cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN phát triển dựa trên những nội dung nào.

Lời giải chi tiết:

- Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN nỗ lực tạo dựng môi trường hòa bình và an ninh ở khu vực thông qua việc nâng hợp tác chính trị - an ninh ASEAN lên tầm cao mới để các quốc gia trong khu vực sống hòa bình với nhau và với thế giới trong một môi trường bình đẳng, dân chủ, hòa hợp.

- Nội dung chính của APSC bao gồm: hoạt động giữa các thành viên dựa trên các giá trị, chuẩn mực chung; gắn kết, hòa bình và tự cường, có trách nhiệm chung bảo đảm an ninh toàn diện; xây dựng một khu vực năng động, quan hệ rộng mở với bên ngoài.

? mục 2 b

Cộng đồng Kinh tế ASEAN phát triển dựa trên những nội dung nào?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ phần 2b. Cộng đồng Kinh tế ASEAN(APSC) (SGK trang 30) 

- Chỉ ra được cộng đồng Kinh tế ASEAN phát triển dựa trên những nội dung nào.

Lời giải chi tiết:

- Cộng đồng Kinh tế ASEAN hướng đến tạo dựng một khu vực kinh tế ASEAN ổn định, thịnh vượng và cạnh tranh cao, có sự di chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ và đầu tư, di chuyển tự do hơn của các luồng vốn, phát triển kinh tế đồng đều, giảm nghèo, thu hẹp khoảng cách về kinh tế - xã hội.

- Nội dung chính của AEC bao gồm: tạo ra một thị trường chung và cơ sở sản xuất thống nhất; xây dựng một khu vực có sức cạnh tranh, phát triển đồng đều; đưa Cộng đồng hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu.

? mục 2 c

Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN phát triển dựa trên những nội dung nào?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ phần 2c. Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN(APSC) (SGK trang 30) 

- Chỉ ra được cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN phát triển dựa trên những nội dung nào.

Lời giải chi tiết:

- Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN hướng đến xây dựng một cộng đồng lấy con người làm trung tâm; xây dựng tình đoàn kết và thống nhất bền lâu giữa các quốc gia và dân tộc. ASCC chú trọng gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của khu vực, thúc đẩy trao đổi văn hoa, để cao nguyên tắc thống nhất trong đa dạng.

- Nội dung chính của ASCC bao gồm: chú trọng phát triển con người; xây dựng cộng đồng các xã hội đùm bọc lẫn nhau, gắn kết xã hội của khu vực; đảm bảo môi trường bền vững; tăng cường nền tảng gắn kết xã hội của khu vực; tạo dựng bản sắc ASEAN.

? mục 3 a

Khai thác tư liệu, trình bày tầm nhìn của ASEAN sau năm 2015?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ phần 3a. Tầm nhìn của ASEAN sau năm 2015 (SGK trang 30) 

- Chỉ ra được tầm nhìn của ASEAN sau năm 2015.

Lời giải chi tiết:

- Ngày 21 - 11 - 2015, Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN 27 ở Cu-a-la Lăm-pơ (Ma-lai-xi-a), ASEAN thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025.

- Tháng 11 - 2020, tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 37 ở Hà Nội (Việt Nam), ASEAN triển khai soạn thảo Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN sau năm 2025 theo lộ trình đã đề ra.

? mục 3 b

Nêu thách thức và triển vọng của Cộng đồng ASEAN?

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ phần 3b. Thách thức và triển vọng của Cộng đồng ASEAN (SGK trang 31) 

- Chỉ ra được thách thức và triển vọng của Cộng đồng ASEAN.

Lời giải chi tiết:

- Những thách thức của Cộng đồng ASEAN: Vấn đề an ninh được xem là thách thức lớn nhất mà Cộng đồng ASEAN phải đối mặt. Đặc biệt là sự cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tại không gian chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trực tiếp là khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế, khoa học công nghệ giữa các quốc gia ASEAN gây khó khăn cho các nước trong quá trình hợp tác; việc thực hiện các mục tiêu mà Cộng đồng ASEAN để ra cũng trở nên khó khăn. Sự khác biệt trong hệ thống chính trị giữa các nước ASEAN cũng ảnh hưởng đến khả năng hợp tác hòa hợp cộng đồng. Những vấn đề an ninh phi truyền thống như: ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, tội phạm xuyên quốc gia, dịch bệnh,... gia tăng, ảnh hưởng đến sự ổn định để phát triển của các quốc gia Đông Nam Á.

- Những triển vọng của Cộng đồng ASEAN: Cộng đồng ASEAN là một tổ chức liên Chính phủ, tiếp tục phát huy đặc trưng "thống nhất trong đa dạng", tạo dựng sự đoàn kết, tự cường, thích ứng hiệu quả trước những biến động phức tạp của thế giới và khu vực, mở rộng quan hệ hợp tác ngoại khối. Quá trình hoàn thiện thể chế, chính sách và các cơ chế hợp tác của Cộng đồng tiếp tục được đẩy mạnh, thúc đẩy sự hợp tác và phát triển của các thành viên trong Cộng đồng, đưa khu vực Đông Nam Á trở thành một trong những khu vực phát triển năng động bậc nhất của thế giới. Trong hoạt động đối ngoại, Cộng đồng đồng ASEAN thông qua tổ chức ASEAN ngày càng mở rộng quan hệ với các đối tác bên ngoài, tham gia và đóng vai trò quan trọng tại nhiều cơ chế, diễn đàn hợp tác ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới.