Bài 5: Em bảo vệ cái đúng, cái tốt
Bài 1
Trả lời bài 1 trang 31 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy quan sát tranh và trả lời các câu hỏi dưới đây:
a. Theo em cái đúng cái tốt nào cần bảo vệ qua lời nói, việc làm của các bạn trong những tranh dưới đây?
b. Em hãy kể thêm những cái đúng, cái tốt khác cần được bảo vệ.
Lời giải chi tiết:
a. Theo em cái đúng cái tốt cần được bảo vệ qua lời nói và việc làm của các bạn trong những bức tranh kia như là:
- Việc bạn nữ nhắc các bạn nam không mất trật tự trong giờ chào cờ
- Các bạn nhỏ dắt bà cụ qua đường
- Hai bạn nhỏ cứu bạn khỏi đuối nước
- Hai bạn nữ quay lại để trả lại tiền thừa
b. Những cái đúng, cái tốt khác cần được bảo vệ như:
- Nhặt được của rơi trả lại người mất
- Báo cáo chú công an khi phát hiện ra tên trộm
- Giúp đỡ người đi đường khi xảy ra va chạm
Bài 2
Trả lời bài 2 trang 32 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy đọc câu chuyện Chú cảnh sát đáng mến trong sách giáo khoa Đạo đức 5 (bộ Cánh Diều) trang 27, 28 và trả lời các câu hỏi dưới đây:
a. Em có nhận xét gì về việc làm của chú cảnh sát trong câu chuyện trên
b. Theo em, vì sao phải bảo vệ cái đúng, cái tốt?
Lời giải chi tiết:
a. Em thấy chú cảnh sát trong chuyện trên đã làm đúng với nhiệm vụ và quyền hạn của mình. Mặc dù là xe của thủ tướng nhưng vi phạm luật giao thông thì đều bị xử phạt nghiêm túc
b. Theo em cần bảo vệ cái đúng cái tốt vì:
- Để cái đúng, cái tốt, không bị cái xấu, cái sai lấn át
- Để cái đúng, cái tốt được phát huy, được nhân rộng
- Để cuộc sống thêm an toàn, lành mạnh và tốt đẹp
Bài 3
Trả lời bài 3 trang 32 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy quan sát tranh và trả lời các câu hỏi dưới đây:
a. Nêu các cách để bảo vệ cái đúng, cái tốt trong những tranh dưới đây.
b. Hãy kể thêm các cách để bảo vệ cái đúng, cái tốt khác mà em biết.
Lời giải chi tiết:
a. Theo em cách để bảo vệ cái đúng cái tốt trong các tranh gồm:
- Hình 1: Việc các bạn bảo vệ bạn Hiền khi bạn Hiền nói với cô là không được vứt rác không đúng nơi quy định
- Hình 2: Việc các bạn cùng tưới cây để cây tươi tốt và phát triển hơn
- Hình 3: Việc can ngăn bạn không nên hái trộm xoài vì đó là một việc làm sai
- Hình 4: Việc các bạn khen ngợi và ủng hộ khi bạn được tuyên dương vì làm việc tốt
b. Các cách khác để bảo vệ cái đúng, cái tốt
- Ủng hộ bạn khi bạn nhặt được đồ đánh rơi và trả lại cho người làm mất
- Khuyên bạn không nên đi học muộn
- Bảo vệ bạn khi bạn bị bắt nạt
Bài 4
Trả lời bài 4 trang 33 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy đánh dấu X vào ô trống đồng tình hoặc không đồng tình với các ý kiến dưới đây và giải thích vì sao.
a. Những việc làm sai trái mà không liên quan đến mình thì không cần lên tiếng, bảo vệ.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì: …………………………………………………………………………………...
b. Đấu tranh, bảo vệ cái đúng, cái tốt sẽ được mọi người yêu quý và kính trọng.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì: …………………………………………………………………………………...
c. Bảo vệ cái đúng, cái tốt làm cho xã hội tiến bộ và văn minh hơn.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì: …………………………………………………………………………………...
d. Sự thờ ơ, vô cảm tạo điều kiện cho cái xấu, cái ác lây lan trong xã hội.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì: …………………………………………………………………………………...
e. Bảo vệ cái đúng, cái tốt chỉ là việc làm của người lớn.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì: …………………………………………………………………………………...
g. Đấu tranh, bảo vệ cái đúng, cái tốt giúp rèn luyện đức tính dũng cảm, sống có trách nhiệm.
|
|
Đồng tình |
|
Không đồng tình |
Vì: …………………………………………………………………………………...
Lời giải chi tiết:
a. Không đồng tình, khi mình thấy có những việc làm sai trái của bạn bè hoặc những người xung quanh mình, mình cần phải góp ý và chỉ ra cho bạn thấy điều đó là không tốt, khuyên bạn không nên tiếp tục làm như vậy
b. Đồng ý. Vì khi đấu tranh bảo vệ cái đúng cái tốt sẽ đẩy lùi đi những cái xấu cái sai
c. Đồng tình. Khi những việc làm đúng, việc làm tốt được nêu cao, thì sẽ làm giảm đi những việc làm xấu, xã hội sẽ bớt đi những tệ nạn và an toàn xã hộ sẽ được nâng cao
d. Đồng tình. Khi chúng ta không lên án và đấu tranh chống lại những việc làm sai trái thì những việc đó sẽ xảy ra ngày càng nhiều và làm mất an toàn xã hội
e. Không đồng tình. Việc đấu tranh bảo vệ cái đúng cái tốt là việc làm của tất cả mọi người, trẻ em có thể bảo vệ những cái tốt phù hợp với lứa tuổi của mình và người lớn cũng vậy
d. Đồng tình. Việc bảo vệ cái đúng cái tốt cũng là rèn cho mình một ý chí quyết tâm tốt và sự dũng cảm
Bài 5
Trả lời bài 5 trang 34 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:
Tình huống 1. Trên đường đi học về, Nam và Hà phát hiện một nhóm người đang lấy cắp nhiều đoạn rào chắn bằng sắt. Nam rất bất bình, nhưng Hà nói: “Thôi kệ đi, việc này không liên quan đến mình!”.
- Nếu là Nam, em sẽ làm gì?
Tình huống 2. Trong tiết sinh hoạt lớp, Lan nói với Hiền: “Tuần này, lớp mình có một số thành viên vi phạm nội quy. Mình muốn có ý kiến, nhưng lại sợ các bạn không vui và ghét mình”.
- Nếu là Hiền, em sẽ khuyên Lan điều gì? Vì sao?
Tình huống 3. Hoa bị khuyết tật ở chân nên gặp khó khăn khi đi lại. Huyền đã tình nguyện đèo Hoa tới trường mỗi ngày, dù trời nắng hay mưa. Biết hành động cao đẹp của Huyền, Nga băn khoăn không biết mình nên làm gì để lan toả câu chuyện đẹp của Huyền đến mọi người.
- Nếu là Nga, em sẽ làm gì? Vì sao?
Tình huống 4. Trong giờ thảo luận nhóm, Ân không làm các nhiệm vụ được phân công mà ngồi làm việc riêng. Kết thúc thảo luận, cô giáo đề nghị đánh giá mức độ tham gia của các thành viên. Thuỳ nói: “Hôm nay, Ân không tích cực thực hiện nhiệm vụ”. Ân phản ứng và cho rằng Thuỳ không thích mình nên đánh giá như vậy.
- Nếu là thành viên của nhóm, em sẽ làm gì? Vì sao?
Lời giải chi tiết:
- Tình huống 1: Nếu em là Nam em sẽ khuyên Hà rằng nếu chúng ta bỏ qua thì sẽ có rất nhiều đoạn rào chắn bị mất và những người xấu sẽ vẫn tiếp tục làm như vậy, sau đó sẽ báo cáo lên cơ quan công an
- Tình huống 2: Nếu em là Hiền, em khuyên Lan nên báo cáo với cô để cô có những hình phạt đúng với các lỗi vi phạm của các bạn. Nếu không báo cáo vối cô các ạn sẽ không biết sai để sửa và tiếp tục vi phạm
- Tình huống 3: Nếu em là Nga em sẽ viết bài nêu lên tấm gương của Huyền và bỏ vào hòm thư góp ý hoặc nộp lên cho cô tổng phụ trách để thứ 2 đầu tuần có thể tuyên dương bạn trước toàn trường
- Tình huống 4: Nếu là thành viên của nhóm, em sẽ tán thành với ý kiến của bạn Thuỳ và nói với Ân rằng công việc bạn được nhóm giao cho nhưng bạn không hoàn thành nó nên bạn phải nhận đánh giá không tốt
Bài 6
Trả lời bài 6 trang 36 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy đọc nhận định sau và xây dựng bài thuyết trình theo nhóm về cách bảo vệ cái đúng, cái tốt.
Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa vì những hành động và lời nói của người xấu mà còn cả vì sự im lặng đáng sợ của người tốt.
Mác-tin Lu-dơ Kinh (Martin Luther King)
Lời giải chi tiết:
“Kẻ xấu” mà tác giả muốn nói đến là những người như thế nào? Đó là những con người có tâm địa xấu xa, gây ảnh hưởng đến mọi người và môi trường xung quanh, đến cộng đồng. Vì thế “lời nói và hành động” của kẻ xấu chính là những lời dối trá, giễu cợt, gièm pha, khích bác…là những hành động côn đồ, lưu manh, làm tổn hại đến tinh thần và cả thể chất của người khác, đến lợi ích chung của cộng đồng. Vậy còn “người tốt” thì sao? Đó là những người có lối sống đúng đắn, tâm hồn nhân hậu, trong sáng, hiểu biết đúng sai, phải trái ở đời. Nhưng “im lặng” ở đây lại là sự không hành động, không phản ứng, thờ ơ hoặc hèn nhát, quay lưng với mọi chuyện diễn ra xung quanh. “Sự im lặng của người tốt” chính là thái độ thờ ơ, thiếu trách nhiệm với cộng đồng của những người vốn có bản tính tốt đẹp. Vậy chúng ta cần làm gì? Chúng ta hãy biết dũng cảm đứng lên đấu tranh với cái xấu, cái ác, tuyên truyền, cổ động những người xung quanh mình để tạo nên một cộng đồng tốt đẹp và dũng cảm.
Câu 7
Trả lời bài 7 trang 36 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy cùng các bạn thiết kế góc học tập của lớp với chủ đề “Vườn hoa nghìn việc tốt” để tuyên dương những việc làm đúng, việc làm tốt của các bạn trong lớp.
Lời giải chi tiết:
-Tuyên dương những việc làm tốt như
+ Giữ gìn vệ sinh chung trong lớp
+ Giúp đỡ bạn trong học tập
+ Nhặt được của rơi trả người đánh mất
+ Bảo vệ bạn khi bị bắt nạt
….
Bài 8
Trả lời bài 8 trang 37 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy chia sẻ với bạn về việc mạnh dạn bảo vệ cái đúng, cái tốt của bản thân hoặc của người khác mà em đã chứng kiến.
Lời giải chi tiết:
Có một lần trên đường đi học về chúng em có gặp các bạn đang hái trộm xoài của nhà bác Nga. Bạn Huyền có đến gần và nhắc các bạn không nên làm như vậy, nhưng các bạn không nghe và còn nói rằng không phải việc của bọn em nên đừng xen vào. Em với các bạn đi cùng thấy vậy, đã cùng Huyền nhắc nhở các bạn nam đó về việc các bạn đang làm là không đúng. Sau đó các bạn đã dừng hái trộm xoài và ra về.
Bài 9
Trả lời bài 9 trang 37 VBT Đạo đức 5 Cánh diều
Em hãy cùng bạn xây dựng một tiểu phẩm về chủ đề “Bảo vệ cái đúng, cái tốt” và đóng vai trước lớp.
Lời giải chi tiết:
- Em và các bạn trong lớp cùng nhau lên ý tưởng xây dựng tiểu phẩm và đóng vai trước lớp.