Bài 5: Luyện tập về cách nối các vế trong câu ghép trang 28
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 28 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo
Đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu:
Đồi cát trước nhà tôi là một rừng phi lao nhỏ. Vì cậu tôi mới trồng được vài năm nên những cây phi lao chỉ cao hơn đầu người một chút. Tuy ngọn cây chưa cao lắm nhưng lá kim đã ra xùm xoà. Mỗi khi có gió, cả rừng phi lao lại rì rào, rì rào.
Theo Phan Phùng Duy
a. Tìm câu ghép.
b. Xác định chủ ngữ – vị ngữ của từng câu ghép.
c. Các vế trong câu ghép được nối với nhau bằng cách nào?
d. Có thể tách mỗi vế câu trong từng câu ghép tìm được thành câu đơn không? Vì sao?
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ đoạn văn, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
a. Các câu ghép là:
- Vì cậu tôi mới trồng được vài năm nên những cây phi lao chỉ cao hơn đầu người một chút.
- Tuy ngọn cây chưa cao lắm nhưng lá kim đã ra xùm xoà.
b. - Vì cậu tôi mới trồng được vài năm nên những cây phi lao chỉ cao hơn đầu người một chút.
Chủ ngữ 1: Cậu tôi
Vị ngữ 1: mới trồng được vài năm
Chủ ngữ 2: Những cây phi lao
Vị ngữ 2: chỉ cao hơn đầu người một chút
- Tuy ngọn cây chưa cao lắm nhưng lá kim đã ra xùm xòa.
Chủ ngữ 1: Ngọn cây
Vị ngữ 1: chưa cao lắm
Chủ ngữ 2: lá kim
Vị ngữ 2: đã ra xùm xòa
c. Các vế trong từng câu ghép được nối với nhau bằng cặp kết từ: “Vì ... nên ..."; "Tuy ... nhưng...".
d. Không tách mỗi vế câu trong từng câu ghép tìm được thành câu đơn. Vì mối quan hệ giữa các vế câu chặt chẽ, nếu tách thì câu sẽ không trọn ý.
a. Các câu ghép là:
- Vì cậu tôi mới trồng được vài năm nên những cây phi lao chỉ cao hơn đầu người một chút.
- Tuy ngọn cây chưa cao lắm nhưng lá kim đã ra xùm xoà.
b. - Vì cậu tôi mới trồng được vài năm nên những cây phi lao chỉ cao hơn đầu người một chút.
Chủ ngữ 1: Cậu tôi
Vị ngữ 1: mới trồng được vài năm
Chủ ngữ 2: Những cây phi lao
Vị ngữ 2: chỉ cao hơn đầu người một chút
- Tuy ngọn cây chưa cao lắm nhưng lá kim đã ra xùm xòa.
Chủ ngữ 1: Ngọn cây
Vị ngữ 1: chưa cao lắm
Chủ ngữ 2: lá kim
Vị ngữ 2: đã ra xùm xòa
c. Các vế trong câu ghép được nối với nhau bằng cặp kết từ.
d. Không thể tách mỗi vế câu trong từng câu ghép tìm được thành câu đơn. Vì mỗi câu ghép thể hiện một ý có quan hệ chặt chẽ với ý những vế câu khác. Tách mỗi vế câu thành câu đơn sẽ tạo nên chuỗi câu rời rạc, không gắn kết về mặt ý nghĩa.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 28 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo
Thay □ trong mỗi trường hợp sau bằng một vế câu phù hợp để tạo thành câu ghép:
a. Mặc dù mưa rất lớn nhưng □.
b. Nhờ rừng nguyên sinh được bảo vệ nên □.
c. Tuy □ nhưng cành lá đã sum sê, xanh biếc.
d. Vì □ nên hàng cây bạch đàn lớn nhanh trông thấy.
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ các câu để viết thêm vế câu phù hợp.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
a. Mặc dù mưa rất lớn nhưng đoàn thuyền vẫn cập bến an toàn.
b. Nhờ rừng nguyên sinh được bảo vệ nên vùng này không bị lũ quét.
c. Tuy cây bàng này mới trồng năm ngoái nhưng cành lá đã sum sê, xanh biếc.
d. Vì đất vùng này rất màu mỡ nên hàng cây bạch đàn lớn nhanh trông thấy.
a. Mặc dù mưa rất lớn nhưng em vẫn quyết định đi học.
b. Nhờ rừng nguyên sinh được bảo vệ nên khí hậu trong khu vực trở nên ôn hòa hơn.
c. Tuy mùa xuân chưa đến nhưng cành lá đã sum sê, xanh biếc.
d. Vì được chăm sóc cẩn thận nên hàng cây bạch đàn lớn nhanh trông thấy.
Câu 3
Trả lời câu hỏi 3 trang 28 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo
Viết đoạn văn (từ 3 đến 4 câu) giới thiệu về một loài chim mà em thích, trong đó có ít nhất một câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng một cặp kết từ.
Phương pháp giải:
Em suy nghĩ và viết đoạn văn phù hợp.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Loài chim mà em yêu thích nhất là chim én. Loài chim này có bộ lông đen tuyền óng mượt, cùng chiếc đuôi dài thanh mảnh giúp chúng bay lượn vô cùng linh hoạt. Mỗi khi mùa xuân đến, chim én lại từ phương Nam bay về, mang theo những tia nắng ấm áp và báo hiệu một mùa sinh sôi nảy nở. Chúng thường làm tổ dưới mái hiên nhà, nơi có thể che mưa che nắng và an toàn cho chim non. Vì tiếng hót líu lo của chim én như một bản nhạc du dương nên nó mang đến niềm vui và sự thanh bình cho con người.
Câu ghép: Vì tiếng hót líu lo của chim én như một bản nhạc du dương nên nó mang đến niềm vui và sự thanh bình cho con người.
Vẹt không những là loài chim nhỏ đáng yêu, mà còn nổi tiếng với khả năng bắt chước giọng nói của con người một cách chân thực. Với bộ lông sặc sỡ và màu sắc đa dạng từ xanh dương, đỏ, vàng đến cam, chim vẹt luôn thu hút mọi ánh nhìn khi xuất hiện. Chúng thông minh, hòa đồng và thích giao tiếp, tạo nên một loài vật cưng lý tưởng cho nhiều gia đình. Chim vẹt cũng có khả năng học hỏi nhanh chóng và thích thú với việc tương tác với con người, tạo ra mối liên kết đặc biệt giữa loài người và loài vật.
Câu ghép: Vẹt không những là loài chim nhỏ đáng yêu, mà còn nổi tiếng với khả năng bắt chước giọng nói của con người một cách chân thực.