Bài 5. Năng lượng và năng lượng chất đốt trang 24, 25, 26
CH tr 24 MĐ
Trả lời câu hỏi Mở đầu trang 24 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Một căn phòng đang tối, nêu cách để làm căn phòng sáng lên.
Phương pháp giải:
Học sinh dựa vào kiến thức của bản thân
Lời giải chi tiết:
Cách làm căn phòng sáng lên: thắp nến, bật đèn, mở cửa …
CH tr 24 CH 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 24 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Kể tên hoạt động của con người, máy móc, phương tiện trong mỗi hình dưới đây. Nêu nguồn cung cấp năng lượng cho mỗi hoạt động đó.
Phương pháp giải:
Quan sát hình 1 đến 6
Lời giải chi tiết:
- Hình 1: Cả gia đình đang ăn cơm. Nguồn cung cấp năng lượng: Thức ăn.
- Hình 2: Bạn trai đang phơi quần áo. Nguồn cung cấp năng lượng: Mặt trời.
- Hình 3: Quạt đang quay. Nguồn cung cấp năng lượng: Điện.
- Hình 4: Bánh xe nước. Nguồn cung cấp năng lượng: Nước
- Hình 5: Thuyền buồm đang đi ngoài biển. Nguồn cung cấp năng lượng: Gió.
- Hình 6: Xe máy đang bơm xăng. Nguồn cung cấp năng lượng: Xăng.
CH tr 25 CH 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 25 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Trình bày một số nguồn năng lượng thông dụng ở địa phương em và việc sử dụng chúng trong cuộc sống hằng ngày.
Phương pháp giải:
Quan sát ở địa phương em và trình bày.
Lời giải chi tiết:
Một số nguồn năng lượng thông dụng ở địa phương em: mặt trời, gió, nước…
Việc sử dụng chúng trong cuộc sống hằng ngày:
- Sử dụng năng lượng mặt trời để thắp sáng, phơi khô, sưởi ấm, tạo ra điện …
- Sử dụng năng lượng gió để điều khiển thuyền buồm, dù lượn, tạo ra điện …
- Sử dụng năng lượng nước chảy để làm bè trôi theo dòng nước, tạo ra điện …
CH tr 25 CH 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 25 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Nêu một số chất đốt được sử dụng trong các hình dưới đây và vai trò của chúng.
Phương pháp giải:
Quan sát hình 7 đến 10.
Lời giải chi tiết:
Một số chất đốt được sử dụng trong các hình và vai trò của chúng:
- Hình 7: Than: Cung cấp nhiên liệu cho nhà máy nhiệt điện.
- Hình 8: Gas: Đun nóng, làm chín thức ăn.
- Hình 9: Củi: Chất đốt làm chín thức ăn.
- Hình 10: Xăng: Cung cấp nhiên liệu cho máy bay.
CH tr 26 CH 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 26 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Than đá được sử dụng vào việc gì? Ngoài than đá, kể tên một số loại than khác mà em biết.
Phương pháp giải:
Kể tên loại than mà em biết.
Lời giải chi tiết:
Than đá được sử dụng vào việc:
- Dùng làm nhiên liệu đun nấu trong gia đình.
- Làm nhiên liệu của nhà máy nhiệt điện, nhà máy luyện kim …
- Là nguyên liệu cho ngành hoá học để tạo ra các sản phẩm như dược phẩm, chất dẻo, sợi nhân tạo …
Một số loại than khác mà em biết: than non, than gỗ, than bùn…
CH tr 26 CH 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 26 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Xăng, dầu được sử dụng vào việc gì?
Phương pháp giải:
Quan sát vai trò của xăng dầu.
Lời giải chi tiết:
Xăng, dầu được sử dụng vào việc cung cấp nhiên liệu cho các loại phương tiện như xe máy, ô tô, tàu hỏa…
CH tr 26 CH 3
Trả lời câu hỏi 3 trang 26 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Nêu ích lợi của việc sử dụng khí sinh học.
Phương pháp giải:
Lợi ích của khí sinh học.
Lời giải chi tiết:
Sử dụng khí sinh học thay thế các chất đốt truyền thống giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, giảm lượng chất thải, giảm hiệu ứng nhà kính gây biến đổi khí hậu…
CH tr 26 LT & VD
Trả lời câu hỏi Luyện tập và Vận dụng trang 26 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Gia đình và địa phương em thường sử dụng chất đốt vào những việc gì?
Phương pháp giải:
Quan sát ở gia đình và địa phương
Lời giải chi tiết:
Gia đình và địa phương em thường sử dụng chất đốt vào những việc: đun nấu, chạy máy, thắp sáng …
CH tr 26 TH
Trả lời câu hỏi Thực hành trang 26 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Tìm hiểu về vai trò của chất đốt
Bước 1: Tìm hiểu thông tin về một trong những vai trò của chất đốt qua sách, báo, internet,…
Ví dụ:
- Vai trò của chất đốt trong giao thông, vận tải.
- …
Bước 2: Trao đổi thông tin trong nhóm và lựa chọn hình thức báo cáo.
Bước 3: Báo cáo kết quả.
Phương pháp giải:
Thực hiện thí nghiệm.
Lời giải chi tiết:
Học sinh tìm hiểu thông tin trên sách, báo, internet,… sau đó lựa chọn hình thức báo cáo như bài thuyết trình, báo tường, poster …
Học sinh có thể tham khảo nội dung sau: (nguồn Internet).
Vai trò của chất đốt (than đá) trong luyện thép: Than đá luyện kim (than luyện cốc) rất quan trọng đối với ngành sản xuất thép, đặc biệt là sản xuất thép bền vững, vì hơn 70% sản lượng thép toàn cầu được sản xuất phụ thuộc vào than. Năm 2010, sản lượng thép thô trên thế giới là 1,4 tỷ tấn, sử dụng khoảng 721 triệu tấn than luyện cốc. Với nhu cầu sử dụng thép trên thế giới hiện nay, lượng than sử dụng cho luyện thép vẫn tiếp tục tăng.
CH tr 26 CH 4
Trả lời câu hỏi 4 trang 26 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Nói về những nguy cơ có thể xảy ra ở hình 11 và 12
Phương pháp giải:
Quan sát hình 11 và 12.
Lời giải chi tiết:
Những nguy cơ có thể xảy ra ở hình 11 và 12:
- Hình 11: có thể xảy ra cháy nổ.
- Hình 12: có thể xảy ra cháy.
CH tr 26 CH 5
Trả lời câu hỏi 5 trang 26 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Nêu một số tình huống khác có thể dẫn tới nguy cơ gây cháy, nổ khi sử dụng chất đốt.
Phương pháp giải:
Nêu một số tình huống thực tế em đã gặp
Lời giải chi tiết:
Một số tình huống khác có thể dẫn tới nguy cơ gây cháy, nổ khi sử dụng chất đốt:
- Không khóa van bình gas sau khi đun nấu.
- Để bình chứa và đường ống dẫn xăng, dầu, gas bị rò rỉ.
- Để các chất dễ cháy, nổ như ga, xăng, dầu, giấy, củi … gần lửa.
CH tr 27 CH 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 27 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Nêu biện pháp phòng chống cháy, nổ khi sử dụng chất đốt trong các hình dưới đây.
Phương pháp giải:
Quan sát hình 13, 14, 15.
Lời giải chi tiết:
Biện pháp phòng chống cháy, nổ khi sử dụng chất đốt trong các hình:
- Hình 13: Không để bình chứa và đường ống dẫn xăng, dầu, ga…bị rò rỉ.
- Hình 14: Không để các chất dễ cháy, nổ như ga, xăng, dầu, giấy, củi,..gần lửa.
- Hình 15: Trang bị bình chữa cháy, lắp đặt hệ thống cảnh báo.
CH tr 27 CH 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 27 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Kể thêm một số biện pháp phòng cháy, nổ khi sử dụng chất đốt.
Phương pháp giải:
Học sinh tự kể thêm
Lời giải chi tiết:
- Tổ chức tuyên truyền cho mọi người về công tác phòng cháy, chữa cháy; hưỡng dẫn nhân dân cách sử dụng những phương tiện chữa cháy đã được trang bị và kỹ năng thoát nạn khi có cháy.
- Luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, triệt để tuân thủ các quy định về phòng cháy chữa cháy, chuẩn bị sẵn sàng các phương tiện chữa cháy để kịp thời xử lý khi có sự cố cháy, nổ xảy ra.
- Thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, các thiết bị điện; ngắt aptomat khi xảy ra chập điện…
CH tr 27 CH 3
Trả lời câu hỏi 3 trang 27 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Dựa vào các hình dưới đây, cho biết: Vì sao khi sử dụng chất đốt có thể gây ô nhiễm môi trường?
Phương pháp giải:
Quan sát hình 16, 17, 18.
Lời giải chi tiết:
Khi sử dụng chất đốt có thể gây ô nhiễm môi trường vì: các chất đốt khi cháy đều sinh ra khí các – bô – nic cùng nhiều loại khí và chất độc khác, khi thải vào môi trường sẽ làm ảnh hưởng tới môi trường không khí,…
CH tr 27 CH 4
Trả lời câu hỏi 4 trang 27 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Dựa vào các hình dưới đây, cho biết: Một số biện pháp hạn chế gây ô nhiễm khi sử dụng chất đốt.
Phương pháp giải:
Quan sát hình 16, 17, 18.
Lời giải chi tiết:
Một số biện pháp hạn chế gây ô nhiễm khi sử dụng chất đốt:
- Sử dụng các thiết bị làm sạch khí thải trước khi thải ra môi trường.
- Kiểm tra, bảo dưỡng bộ phận lọc khí thải.
- Xây thêm các ống khói nơi có chất đốt.
CH tr 28 CH
Trả lời câu hỏi trang 28 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Nêu ví dụ về việc sử dụng chất đốt có thể gây ô nhiễm môi trường.
Phương pháp giải:
Học sinh nêu ví dụ những chất em quan sát được.
Lời giải chi tiết:
Việc sử dụng than, dầu, ga trong quá trình đun nấu, hay sản xuất … thải ra môi trường khí các – bô – nic, tro bụi và nhiều khí độc khác có thể gây ô nhiễm môi trường.
CH tr 28 TH
Trả lời câu hỏi Thực hành trang 28 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Thực hiện tiết kiệm chất đốt
Bước 1: Tìm hiểu những việc làm tiết kiệm chất đốt qua sách, báo, internet…
Ví dụ: Tắt bếp khi không sử dụng; điều chỉnh ngọn lửa phù hợp khi đun;…
Bước 2: Trao đổi thông tin trong nhóm và lựa chọn hình thức báo cáo.
Bước 3: Báo cáo kết quả.
Phương pháp giải:
Thực hành thí nghiệm rồi dựa vào kết quả để trả lời.
Lời giải chi tiết:
Những việc làm tiết kiệm chất đốt qua sách, báo, internet…
- Tắt bếp khi không sử dụng; điều chỉnh ngọn lửa phù hợp khi đun;…
- Không bật điện khi không sử dụng, hạn chế bật đèn vào ban ngày…
- Mỗi khi thay thế đồ gia dụng cụ, hãy chọn những sản phẩm tiết kiệm năng lượng.
- Tăng cường sử dụng thiết bị có sử dụng năng lượng mặt trời …
CH tr 28 LT & VD 1
Trả lời câu hỏi Luyện tập và Vận dụng 1 trang 28 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Ở gia đình và địa phương em sử dụng những biện pháp nào để giảm ô nhiễm môi trường khi sử dụng chất đốt?
Phương pháp giải:
Quan sát ở gia đình và địa phương.
Lời giải chi tiết:
- Những biện pháp để giảm ô nhiễm môi trường khi sử dụng chất đốt ở gia đình và địa phương em là:
+ Tiết kiệm chất đốt.
+ Không thải chất đốt ra môi trường khi chưa qua xử lý.
+ Kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ bộ phận lọc khí thải …
CH tr 28 LT & VD 2
Trả lời câu hỏi Luyện tập và Vận dụng 2 trang 28 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Đánh giá việc thực hiện sử dụng chất đốt an toàn và tiết kiệm ở gia đình em.
Phương pháp giải:
Đánh giá ở gia đình em.
Lời giải chi tiết:
Gia đình em đã thực hiện tốt việc sử dụng chất đốt an toàn và tiết kiệm.
CH tr 28 LT & VD 3
Trả lời câu hỏi Luyện tập và Vận dụng 3 trang 28 SGK Khoa học 5 Cánh diều
Em và gia đình cần làm gì để sử dụng chất đốt an toàn và tránh lãng phí?
Phương pháp giải:
Đánh giá ở gia đình em.
Lời giải chi tiết:
Những việc em và gia đình cần làm để sử dụng chất đốt an toàn và tránh lãng phí:
- Trang bị những dụng cụ phòng cháy chữa cháy tại gia đình.
- Thường xuyên kiểm tra bình chứa và ống dẫn xăng, dầu, gas tránh để rò rỉ.
- Không để các chất dễ cháy nổ như xăng, dầu, ga, giấy, củi gần lửa.
- Không cho trẻ em đến gần với những chất đốt.
- Tắt đèn khi không có nhu cầu sử dụng.
- Kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ bộ phận lọc khí thải ở các thiết bị …