Bài 5. Quá trình xâm lược và cai trị của chủ nghĩa thực dân ở Đông Nam Á lịch sử - Kết nối tri thức 11

Bài tập 1 1

Hãy xác định chỉ một ý trả lời đúng cho các câu từ 1 đến 12 dưới đây.

Đến đầu thế kỉ XX, hầu hết các nước Đông Nam Á đều trở thành thuộc địa của thực dân phương Tây, ngoại trừ

A. Phi-líp-pin.

B. Xiêm (Thái Lan).

C. Xing-ga-po.

D. Miến Điện (Mi-an-ma).

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: B

Bài tập 1 2

Thực dân phương Tây xâm lược Đông Nam Á trong bối cảnh nào dưới đây?

A. Phần lớn các nước Đông Nam Á bước vào thời kì suy thoái, khủng hoảng.

B. Tất cả các nước Đông Nam Á bước vào thời kì suy thoái, khủng hoảng.

C. Các nước Đông Nam Á bước vào thời kì phát triển thịnh đạt.

D. Các nước Đông Nam Á có nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

Bài tập 1 3

Ý nào không phải là nguyên nhân khiến Đông Nam Á hải đảo là đối tượng đầu tiên thu hút sự chú ý của thực dân phương Tây?

A. Khu vực giàu tài nguyên.

B. Có nguồn hương liệu và hàng hoá phong phú.

C. Nằm trên tuyến đường biển huyết mạch.

D. Cư dân có truyền thống lao động cần cù, chăm chỉ

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: D

Bài tập 1 4

Người lãnh đạo đội quân đánh thắng thực dân Tây Ban Nha (1521) ở Phi-líp-pin là ai?

A. Da-ga-hô.

B. La-pu-la-pu.

C. Hô-xê Ri-dan.

D. Bô-ni-pha-xi-ô.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: B

Bài tập 1 5

Đến giữa thế kỉ XIX, In-đô-nê-xi-a đã trở thành thuộc địa của nước nào?

A. Hà Lan.

B. Bồ Đào Nha.

C. Tây Ban Nha.

D. Mỹ.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

Bài tập 1 6

Đến đầu thế kỉ XX, toàn bộ vùng lãnh thổ mà ngày nay là Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po, Bru-nây bị nước nào xâm chiếm?

A. Hà Lan.

B. Bồ Đào Nha.

C. Tây Ban Nha.

D. Anh.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: D

Bài tập 1 7

Thực dân Pháp đã chiếm những quốc gia nào ở Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XIX?

A. Phi-líp-pin, Bru-nây, Xin-ga-po.

B. Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia.

C. Xiêm (Thái Lan), In-đô-nê-xi-a.

D. Ma-lai-xi-a, Miến Điện (Mi-an-ma).

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: B

Bài tập 1 8

Thực dân phương Tây sử dụng phương thức phổ biến nào để làm suy yếu, khối đoàn kết dân tộc ở các nước Đông Nam Á?

A. Chính sách “chia để trị”.

B. Chính sách “đồng hoá văn hoá”.

C. Chính sách ngoại giao mềm dẻo.

D. Chính sách bóc lột, khai thác thuộc địa.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

Bài tập 1 9

Nội dung nào dưới đây là chính sách cai trị của thực dân phương Tây về văn hoá - xã hội ở Đông Nam Á?

A. Vận động xoá bỏ những tập tục lạc hậu.

B. Mở trường học, xoá nạn mù chữ cho nhân dân thuộc địa.

C. Nghiêm cấm các tệ nạn xã hội như: rượu chè, cờ bạc, mê tín dị đoan.

D. Kìm hãm người dân thuộc địa trong tình trạng lạc hậu, nghèo đói.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: D

Bài tập 1 10

Điểm chung trong chính sách cai trị về chính trị của các nước thực dân phương Tây ở Đông Nam Á là gì?

A. Vẫn duy trì các thế lực phong kiến địa phương như một công cụ để thi hành tin chính sách cai trị.

B. Chỉ có đại diện chính quyền thực dân mới được thi hành chính sách cai trị.

C. Sử dụng quân đội từ chính quốc để bảo vệ bộ máy cai trị thực dân.

D. Thiết lập nền thống trị bằng hình thức giống nhau.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

Bài tập 1 11

Ý nào không phải là chính sách cai trị về kinh tế của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á?

A. Chú trọng mở mang các ngành công nghiệp nặng.

B. Thi hành chính sách thuế khoá nặng nề.

C. Cướp ruộng đất để lập đồn điền, bóc lột sức người.

D. Khai thác triệt để tài nguyên, sản phẩm nông nghiệp.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: A

Bài tập 1 12

Từ năm 1868, Xiêm đã tiến hành hàng loạt cải cách quan trọng dưới thời vua nào?

A. Ra-ma IV.

B. Ra-ma III.

C. Ra-ma V.

D. Ra-ma I.

Lời giải chi tiết:

Đáp án đúng là: C

Bài tập 2

Hãy xác định câu đúng hoặc sai về quá trình xâm lược, cai trị của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á và giải thích ngắn gọn câu sai.

1. Trong khi hầu hết các nước trong khu vực Đông Nam Á đều trở thành thuộc địa của thực dân phương Tây, chỉ có Xiêm là nước giữ được nền độc lập hoàn toàn.

2. Sự kiện mở đầu cho quá trình xâm lược và thống trị kéo dài nhiều thế kỉ của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á đó là thực dân Bồ Đào Nha tấn công xâm lược Ma-lắc-ca vào năm 1511.

3. Giữa thế kỉ XVI, thực dân Tây Ban Nha xâm lược và thống trị In-đô-nê-xi-a.

4. Đầu thế kỉ XX, toàn bộ vùng lãnh thổ ngày nay của Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po, Bru-nây đều rơi vào tay người Anh.

5. Thực dân Anh sau hơn 60 năm mới chiếm được Miến Điện (Mi-an-ma), thực dân Pháp sau 26 năm (1858 - 1884) mới hoàn thành việc xâm chiếm ba nước Đông Dương.

6. Hải quân Anh tiến vào hải cảng ở Y-an-gun, mở đầu xâm lược Miến Điện vào năm 1824.

7. Để bảo vệ độc lập, Chính phủ Xiêm kí các hiệp ước với nội dung đồng ý cắt một số vùng lãnh thổ thuộc ảnh hưởng của Xiêm ở Lào, Cam-pu-chia cho Pháp (1907) và ở Mã Lai cho Anh (1909).

Lời giải chi tiết:

- Các câu đúng là: 2, 4, 6, 7.

- Các câu sai là:

+ Câu số 1 (Xiêm mặc dù không trở thành thuộc địa nhưng vẫn bị lệ thuộc vào thực dân phương Tây)

+ Câu số 3 (Thực dân Tây Ban Nha xâm lược và thống trị Phi-líp-pin)

+ Câu số 5 (Thực dân Pháp phải đến năm 1893 mới hoàn thành việc xâm thi chiếm ba nước Đông Dương).

Bài tập 3

Ghép mốc thời gian ở cột A với nội dung lịch sử ở cột B sao cho phù hợp.

Lời giải chi tiết:

Ghép các thông tin theo thứ tự sau:

Bài tập 4 4.1

Khai thác tư liệu 1, 2 và các hình sau.

Em hãy

4.1 Chỉ ra những cụm từ thể hiện chính sách cai trị của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á.

Lời giải chi tiết:

Những cụm từ thể hiện chính sách cai trị của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á:

- Trong tư liệu 1: khai thác, vơ vét và bòn rút... bằng chính sách thuế khoá; cướp ruộng đất lập đồn điền, bóc lột sức người, khai thác tài nguyên; khai thác triệt để sản phẩm nông nghiệp, tiếp tục đầu tư để bóc lột lâu dài,...

- Trong tư liệu 2: họ phải đổ mồ hôi, sôi nước mắt trong những lao tác nặng nhọc nhất và bạc bẽo nhất để kiếm sống một cách chật vật, để nuôi mọi ngân quỹ của chính quyền, chiếm đoạt toàn bộ xuất nhập khẩu và tất cả các ngành nghề béo bở nhất, bóc lột trang tráo trong cảnh dốt nát và nghèo khốn nhân dân

Bài tập 4 4.2

Theo em, chính sách cai trị của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á đã tác động như thế nào đến các nước trong khu vực?

Lời giải chi tiết:

Chính sách cai trị của thực dân phương Tây đã tác động tiêu cực đến các nước Đông Nam Á trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá - giáo dục.

- Về chính trị:

+ Từ các quốc gia độc lập, có chủ quyền, các nước Đông Nam Á đã trở thành thuộc địa hoặc bị lệ thuộc về chính trị vào các nước thực dân phương Tây.

+ Quyền lực chính trị nằm trong tay chính quyền thực dân. Một bộ phận lực lượng phong kiến ở các nước Đông Nam Á bị biến thành tay sai, công cụ thống trị và bóc lột của thực dân phương Tây.

- Về kinh tế:

+ Tài nguyên thiên nhiên vơi cạn; nhân công bị bóc lột kiệt quệ;

+ Các nước Đông Nam Á bị biến thành thị trường cung cấp nguyên - nhiên liệu, nhân công và tiêu thụ hàng hóa độc chiếm của thực dân phương Tây.

+ Kinh tế các nước thuộc địa bị kìm hãm, phụ thuộc vào kinh tế các nước thực dân xâm lược; sự phát triển chỉ mang tính chất cục bộ ở một số địa phương, về cơ bản, kinh tế Đông Nam Á vẫn lạc hậu, phát triển thiếu đồng bộ, mất cân đối.

- Về văn hóa - giáo dục:

+ Đại bộ phận dân cư vẫn trong tình trạng nghèo đói, lạc hậu, trình độ dân trí thấp.

+ Nhiều giá trị văn hóa truyền thống của các nước Đông Nam Á bị xói mòn; trong xã hội tồn tại phổ biến nhiều hủ tục, tệ nạn xã hội.

Bài tập 5

Hãy lập và hoàn thành bảng hệ thống về chính sách cai trị của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á.

Lời giải chi tiết:

Bài tập 6 6.1

Quan sát hình bên, em hãy:

6.1 Giới thiệu một số nét chính về nhân vật trong hình.

Lời giải chi tiết:

- Rama V, cũng được gọi là Chulalongkorn Đại đế (20 tháng 9 năm 1853 - 23 tháng 10 năm 1910) là vị vua thứ năm của nhà Chakri trong lịch sử Thái Lan.

- Ông được xem là một trong những ông vua kiệt xuất của vương quốc Xiêm La và cũng được thần dân gọi là “Đức vua vĩ đại kính yêu”.

Bài tập 6 6.2

Em hãy đánh giá vai trò của nhân vật này đối với lịch sử nước Xiêm vào giữa thế kỉ XIX.

Lời giải chi tiết:

Vua Ra-ma V (Chu-la-long-kon) đã tiến hành hàng loạt cải cách quan trọng về kinh tế, xã hội, hành chính, giáo dục, ngoại giao,... ở Xiêm trong thời kì trị vì của mình. Những chính sách quan trọng về kinh tế đã góp phần giải phóng lao động, thúc đẩy sản xuất phát triển, mở cửa cho hàng hoá xuất khẩu... Việc thi hành hàng loạt biện pháp cải cách hành chính, luật pháp, quân sự, giáo dục theo kiểu phương Tây đã đưa đất nước phát triển nhanh chóng theo hướng tư bản chủ nghĩa. Từ những thành tựu của công cuộc cải cách, chính phủ Xiêm thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo nhằm giữ vững nền độc lập và chủ quyền đất nước, ứng phó hiệu quả trước làn sóng xâm lược của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á.

Bài tập 7

Qua việc tìm hiểu, sưu tầm tài liệu từ sách, báo và internet về chính sách cai trị của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á, hãy viết một đoạn văn ngắn chia sẻ suy nghĩ, cảm nhận của em về đời sống của nhân dân các nước Đông Nam Á dưới sự cai trị của thực dân phương Tây.

Lời giải chi tiết:

Chính sách cai trị của thực dân phương Tây đã tác động tiêu cực đến các nước Đông Nam Á trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá - giáo dục.

Về chính trị: Từ các quốc gia độc lập, có chủ quyền, các nước Đông Nam Á đã trở thành thuộc địa hoặc bị lệ thuộc về chính trị vào các nước thực dân phương Tây. Quyền lực chính trị nằm trong tay chính quyền thực dân. Một bộ phận lực lượng phong kiến ở các nước Đông Nam Á bị biến thành tay sai, công cụ thống trị và bóc lột của thực dân phương Tây.

Về kinh tế: Tài nguyên thiên nhiên vơi cạn; nhân công bị bóc lột kiệt quệ; Các nước Đông Nam Á bị biến thành thị trường cung cấp nguyên - nhiên liệu, nhân công và tiêu thụ hàng hóa độc chiếm của thực dân phương Tây. Kinh tế các nước thuộc địa bị kìm hãm, phụ thuộc vào kinh tế các nước thực dân xâm lược; sự phát triển chỉ mang tính chất cục bộ ở một số địa phương, về cơ bản, kinh tế Đông Nam Á vẫn lạc hậu, phát triển thiếu đồng bộ, mất cân đối.

Về văn hóa - giáo dục: Đại bộ phận dân cư vẫn trong tình trạng nghèo đói, lạc hậu, trình độ dân trí thấp. Nhiều giá trị văn hóa truyền thống của các nước Đông Nam Á bị xói mòn; trong xã hội tồn tại phổ biến nhiều hủ tục, tệ nạn xã hội.

Bài tập 8

Có ý kiến cho rằng: “Công cuộc cải cách của Xiêm chính là một trong những con đường ứng phó hiệu quả với làn sóng xâm lược của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á". Em có đồng ý với ý kiến này không? Qua việc tìm hiểu về công cuộc cải cách ở Xiêm vào giữa thế kỉ XIX, em hãy chứng minh cho quan điểm của mình.

Lời giải chi tiết:

- Đồng ý với ý kiến vì: Công cuộc cải cách khá toàn diện của Xiêm đã góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, mở cửa cho hàng hoá xuất khẩu,... đưa Vương quốc Xiêm phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa, từng bước hội nhập với thế giới trong những thập niên tiếp theo. Trên cơ sở những thành tựu của công cuộc cải cách, Xiêm có thực lực để thực hiện đường lối ngoại giao mềm dẻo, nhằm giữ vững nền độc lập và chủ quyền đất nước, không bị rơi vào tình trạng thuộc địa.