Bài 5. Sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu trung đại
? mục 1
Trả lời câu hỏi mục 1 trang 16 SGK Lịch sử và Địa lí 7 Cánh Diều
- Đọc thông tin, hãy cho biết kinh tế, xã hội Tây Âu thời hậu kì trung đại biến đổi như thế nào?
- Tại sao nói hiện tượng “Cừu ăn thịt người” ở nước Anh và buôn bán nô lệ là những nhân tố hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa?
Phương pháp giải:
Bước 1: Đọc lại nội dung mục 1 trang 16 SGK.
Bước 2: Tra cứu thông tin internet sách báo về ý nghĩa “Cừu ăn thịt người”, hiểu bản chất của việc buôn bán nô lệ.
Lời giải chi tiết:
- Kinh tế, xã hội Tây Âu thời hậu kì trung đại biến đổi:
+ Quý tộc, thương nhân châu Âu ra sức vơ vét của cải tài nguyên của các nước thuộc địa.
+ Hàng triệu người da đen châu Phi bị bán làm nô lệ cho các chủ đồn điền ở hầm mỏ châu Âu, châu Mỹ.
+ Quý tộc cướp đoạt ruộng đất của nông dân, đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa.
+ Đầu thế kỉ XVI, ở Tây Âu bắt đầu xuất hiện hình thức kinh doanh Tư bản chủ nghĩa.
- Nói hiện tượng “cừu ăn thịt người” ở nước Anh và buôn bán nô lệ là những nhân tố hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa:
+ Hiện tượng “cừu ăn thịt người” là hiện tượng các quý tộc phong kiến cướp đoạt ruộng đất từ tay người nông dân, sau đó cải tạo thành các đồng cỏ để chăn nuôi cừu lấy lông, do lông cừu trên thị trường rất có giá trị.
+ Với việc buôn bán nô lệ, tư bản, quý tộc phong kiến đã tích lũy được một số tiền khổng lồ.
Từ hai việc trên, quý tộc và thương nhân đã có được nguồn vốn ban đầu và đông đảo những người làm thuê, đó cũng chính là nhân tố hình thành nên quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa.
? mục 2
Trả lời câu hỏi mục 2 trang 17 SGK Lịch sử và Địa lí 7 Cánh Diều
Đọc thông tin và quan sát sơ đồ 5, hình 5, hãy cho biết sự hình thành phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. Theo em, mối quan hệ chủ yếu giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản là gì?
Phương pháp giải:
Quan sát sơ đồ 5, nội dung mục 2 SGK.
Lời giải chi tiết:
Sự hình thành phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình thành gắn liền với sự xuất hiện của hai giai cấp, cụ thể:
- Trong xã hội phong kiến, lãnh chúa, quý tộc, thương nhân, chủ xưởng,… đã cướp đoạt ruộng đất, tài nguyên của cải, buôn bán nô lệ… với lợi nhuận khổng lồ, họ trở nên giàu có và biến họ thành giai cấp mới, giai cấp tư sản.
- Những người nông dân, thợ thủ công, nông nô bị mất ruộng đất, tư liệu sản xuất, bị phá sản. Nô lệ thì bị bắt và bán đi. Họ trở nên nghèo túng, là tầng lớp thấp kém, phải đi làm thuê => trở thành một giai cấp mới, giai cấp vô sản.
Mối quan hệ chủ yếu giữa giai cấp vô sản và tư sản là mối quan hệ giữa ông chủ - giai cấp tư sản thuê mướn công nhân, thu lợi nhuận. Và người lao động làm thuê - giai cấp vô sản.
Luyện tập
Trả lời câu hỏi Luyện tập trang 17 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Lập bảng thông tin thể hiện quá trình xuất hiện phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu thời trung đại.
Phương pháp giải:
Đọc lại nội dung mục 1 trang 16 SGK.
Lời giải chi tiết:
Quá trình xuất hiện phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa Tây Âu thời trung đại:
|
Thời gian |
Sự kiện |
|
Khoảng thế kỉ XV-XVI |
- Quý tộc đã cướp đất của nông dân, đuổi nông nô khỏi lãnh địa. - Buôn bán hàng triệu người da đen châu Phi, vơ vét tài nguyên ở các nước thuộc địa. |
|
Khoảng thế kỉ XV-XVI |
Quý tộc và thương nhân đã có nguồn vốn và những những người làm thuê. |
|
Đầu thế kỉ XVI |
Tây Âu bắt đầu xuất hiện hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa. |
Vận dụng
Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 17 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Sự xuất hiện của phương thức sản xuất tư bản bản chủ nghĩa trong lòng xã hội phong kiến dẫn đến hệ quả tất yếu nào? Vì sao?
Phương pháp giải:
Đọc lại nội dung, quan sát sơ đồ hình 5 trang 17.
Lời giải chi tiết:
Sự xuất hiện của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa trong lòng xã hội phong kiến dẫn đến hệ quả tất yếu là phá vỡ nền sản xuất phong kiến, tự cung tự cấp. Xã hội hình thành nên hai giai cấp là tư sản và vô sản. Vì đầu thế kỉ XVI, ở Tây Âu bắt đầu xuất hiện hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa.