Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể

Lý thuyết Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

CHUYỂN ĐỘNG NHÌN THẤY CỦA MẶT TRỜI. THIÊN THỂ

I. Chuyển động “nhìn thấy” và chuyển động “thực”

- Khi tự quay quanh mình, ta nhìn thấy các vật xung quanh quay theo chiều ngược lại. Chuyển động quay của các vật quanh ta chỉ là chuyển động “nhìn thấy” chứ không phải là chuyển động thực. Chuyển động quay của ta mới là chuyển động thực.

- Ví dụ:

Khi ta ngồi trong ô tô, nhìn ra bên ngoài ta thấy hàng cây bên đường đang đi về phía ta thì chuyển động của hàng cây là chuyển động “nhìn thấy”, chuyển động của ta trong ô tô là chuyển động “thực”.

II. Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời 

1. Mặt Trời mọc và lặn

Quan sát bầu trời, chúng ta thấy buổi sáng Mặt Trời mọc ở hướng Đông, sau đó chuyển động ngang qua bầu trời để đến buổi chiều lặn ở hướng Tây.

2. Giải thích chuyển động của Mặt Trời nhìn từ Trái Đất

Ban ngày chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở hướng Đông, lặn ở hướng Tây là do Trái Đất quay quanh trục của nó từ Tây sang Đông.

III. Phân biệt các thiên thể

Thiên thể là tên gọi chung các vật thể tự nhiên tồn tại trong không gian vũ trụ. Người ta phân biệt:

- Sao thiên thể tự phát sáng

- Hành tinh là thiên thể không tự phát sáng quay quanh sao.

- Vệ tinh là thiên thể không tự phát sáng quay quanh hành tinh.

- Sao chổi là trường hợp đặc biệt, là tiểu hành tinh được cấu tạo chủ yếu bằng các khối khí đóng băng và bụi vũ trụ; không có dạng hình cầu mà có hình dáng giống cái chổi.

- Chòm sao là tập hợp các sao mà đường tưởng tượng nối chúng với nhau có dạng hình học xác định.

Sơ đồ tư duy về chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời

Trả lời Câu hỏi mở đầu trang 179 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Có người nói ban ngày Mặt Trời chuyển động trên bầu trời từ Đông sang Tây. Em nghĩ gì về điều này?

Lời giải chi tiết

Chúng ta ở trên Trái Đất, mà Trái Đất thì quay xung quanh Mặt Trời. Do đó, ta có cảm giác ban ngày Mặt Trời chuyển động trên bầu trời từ Đông sang Tây.

Trả lời Câu hỏi mục I trang 179 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Tìm thêm ví dụ về chuyển động nhìn thấy và chuyển động thực.

Lời giải chi tiết

Ví dụ:

Khi ta ngồi trong ô tô, nhìn ra bên ngoài ta thấy hàng cây bên đường đang đi về phía ta thì chuyển động của hàng cây là chuyển động “nhìn thấy”, chuyển động của ta trong ô tô là chuyển động “thực”.

trithuchub.com

Trả lời Câu hỏi 1 mục II trang 180 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Theo em, có thể giải thích hiện tượng từ Trái Đất nhìn thấy Mặt Trời chuyển động từ Đông sang Tây bằng cách khác được không? Hãy sử dụng nội dung đã học ở mục I để giải thích hiện tượng này.

Lời giải chi tiết

Do Trái Đất tự quay quanh trục của nó theo chiều từ Tây sang Đông nên chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời quanh Trái Đất có chiều ngược lại là từ Đông sang Tây.

Trả lời Câu hỏi 2 mục II trang 180 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hình 52.2 có mô tả đúng sự quay của Trái Đất quanh trục của nó không?

Lời giải chi tiết

Hình 52.2 mô tả đúng sự quay của Trái Đất quanh trục của nó theo chiều từ Tây sang Đông.

Trả lời hoạt động 1 mục II trang 180 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Mặt Trời lúc nào cũng chiếu sáng Trái Đất. Tại sao trên Trái Đất lại có ngày và đêm liên tiếp? Hãy dùng quả địa là mô hình của Trái Đất được chiếu sáng bởi ánh sáng Mặt Trời để minh họa câu trả lời của em.

Lời giải chi tiết

Mặt Trời lúc nào cũng chiếu sáng Trái Đất nhưng trên Trái Đất lại có ngày và đêm liên tiếp là do Trái Đất lúc nào cũng quay quanh trục của nó nên khi quay phần nhận được ánh sáng sẽ là ban ngày, phần không nhận được ánh sáng là ban đêm. Chúng xen kẽ nhau tạo ra ngày và đêm liên tiếp.

trithuchub.com

Trả lời hoạt động 2 mục II trang 180 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hình 52.3 là ảnh chụp Trái Đất từ vệ tinh nhân tạo. Mỗi ảnh chỉ ghi được các vùng lãnh thổ của một nửa phần Trái Đất. Tại sao? Hai ảnh này được chụp cách nhau ít nhất là bao nhiêu giờ?

Lời giải chi tiết

- Mỗi ảnh chỉ ghi được các vùng lãnh thổ của một nửa phần Trái Đất vì Trái Đất hình cầu.

- Hai ảnh này được chụp cách nhau ít nhất là 12 giờ.

trithuchub.com

Trả lời Câu hỏi mục III trang 181 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Spút-nhích là vệ tinh nhân tạo đầu tiên được Liên Xô (cũ) phóng lên bầu trời vào năm 1957, bay được 1440 vòng quanh Trái Đất, mỗi vòng hết 96 phút 17 giây.

Spút-nhích có phải là một thiên thể không? Tại sao?

Lời giải chi tiết

Spút-nhích không phải là một thiên thể vì nó là nhân tạo chứ không phải là vật thể tự nhiên.

trithuchub.com