Bài 53: Mặt Trăng

Lý thuyết Mặt Trăng KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

MẶT TRĂNG

I. Mặt Trăng và các hình dạng nhìn thấy

1. Mặt trăng

Mặt Trăng là một vệ tinh của Trái Đất mà chúng ta có thể nhìn thấy trên bầu trời. Đôi khi chúng ta thấy nó rất sáng vào đêm.

Mặt Trăng là một vật thể không tự phát sáng. Chúng ta thấy Mặt Trăng là do nó phản chiếu ánh sáng mặt trời.

Mặt Trăng có dạng hình cầu nên lúc nào cũng chỉ có một nửa Mặt Trăng được Mặt Trời chiếu sáng, nửa còn lại trong bóng tối ta không nhìn thấy được.

2. Hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng

Hình dạng Mặt Trăng ta nhìn thấy trên bầu trời thay đổi mỗi ngày. Người ta nói đó là các pha của Mặt Trăng.

Các hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng: Không trăng, trăng tròn, trăng khuyết, bán nguyệt.

Thời gian chuyển từ Không trăng đến Trăng tròn là khoảng hai tuần. Hai tuần sau đó Trăng tròn sẽ trở lại là Không trăng.

II. Giải thích sự khác nhau về hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng (các pha của Mặt Trăng)

- Mặt Trăng quay quanh Trái Đất mất khoảng một tháng để đi hết một vòng.

- Hình dạng của Mặt Trăng mà ta nhìn thấy thay đổi khi nó di chuyển trong quỹ đạo bởi vì ta thấy nó ở các góc nhìn khác nhau.

- Một số vị trí của Mặt Trăng trên quỹ đạo của nó:

+ Khi Mặt Trăng ở cùng phía với Mặt Trời, mặt tối của nó quay về phía Trái Đất cho nên chúng ta không thấy Mặt Trăng. Đó là ngày không trăng.

+ Khi Mặt Trăng ở ngược phía với Mặt Trời, nửa được Mặt Trời chiếu sáng của nó quay về phía Trái Đất. Chúng ta thấy một mặt trăng tròn.

*Mở rộng:

- Mặt Trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất và là vệ tinh tự nhiên lớn thứ năm trong hệ Mặt Trời.

- Khi Mặt Trăng quay quanh trục của nó được một vòng thì đồng thời cũng quay quanh Trái Đất được đúng một vòng. Do đó, luôn luôn chỉ có một phía của Mặt Trăng hướng về Trái Đất cho ta quan sát được.

- Mặt Trăng là thiên thể duy nhất ngoài Trái Đất mà con người đã đặt chân tới.

Sơ đồ tư duy về Mặt Trăng - KHTN 6 - Kết nối tri thức với cuộc sống

Trả lời Câu hỏi mở đầu trang 183 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Em hãy mô tả các hình dạng của Mặt Trăng mà em đã nhìn thấy vào ban đêm. Vì sao chúng ta nhìn thấy Mặt Trăng có hình dạng khác nhau.

Lời giải chi tiết

- Các hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng là: trăng tròn, trăng khuyết, trăng lưỡi liềm, không trăng.

- Chúng ta nhìn thấy Mặt Trăng có hình dạng khác nhau là vì phần Mặt Trăng hướng về phía Trái Đất được Mặt Trời chiếu sáng với các diện tích khác nhau ở những khoảng thời gian khác nhau.

trithuchub.com

Trả lời Câu hỏi 1 mục I trang 184 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Em có nhận xét gì về Trăng khuyết ở nửa đầu tháng và ở nửa cuối tháng?

Lời giải chi tiết

- Giống nhau: Đều có hình dạng là Trăng khuyết

- Khác nhau:

+ Trên hành trình đến trăng tròn, chúng ta sẽ thấy tỷ lệ lớn dần lên từ trăng khuyết đầu tháng ở nửa được chiếu sáng của Mặt Trăng => hiện tượng này được gọi là trăng tròn dần.

+ Khi chuyển từ trăng tròn đến trăng khuyết cuối tháng, chúng ta sẽ nhìn thấy tỷ lệ nhỏ dần đi ở phần được chiếu sáng của Mặt Trăng => hiện tượng này được gọi là trăng khuyết dần.

trithuchub.com

Trả lời Câu hỏi 2 mục I trang 184 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Giữa hai lần Trăng tròn liên tiếp cách nhau bao nhiêu tuần?

Lời giải chi tiết

Giữa hai lần Trăng tròn liên tiếp cách nhau 4 tuần.

trithuchub.com

Trả lời hoạt động mục II trang 185 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Vẽ một sơ đồ cho thấy vị trí của Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất khi quan sát thấy bán nguyệt.

Lời giải chi tiết

Sơ đồ cho thấy vị trí của Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất khi quan sát thấy bán nguyệt.

trithuchub.com