Bài 6. Các cuộc cách mạng công nghiệp thời cận đại
? mục 1 Câu hỏi
Trả lời câu hỏi mục 1 trang 40 SGK Lịch sử 10
Nêu những thành tựu cơ bản của nước Anh và một số nước khác ở châu Âu và Bắc Mỹ trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất. Theo em, thành tựu nào là quan trọng nhất? Vì sao?
Bước 1: Đọc nội dung và quan sát hình ảnh trang 39-40 SGK.
Bước 2: Nêu những thành tựu cơ bản của nước Anh và một số nước khác ở châu Âu và Bắc Mỹ trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.
Bước 3: Lựa chọn thành thành tựu quan trọng nhất và giải thích lí do.
Lời giải chi tiết:
Những phát minh và sáng chế cơ bản ở nước Anh và một số nước châu Âu, Bắc Mỹ khác trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất:
|
Năm |
Phát minh, sáng chế |
Người sáng chế |
Quốc gia |
|
1733 |
“Con thoi bay” |
Giôn cay |
Anh |
|
1764 |
Máy kéo sợi Gien-ni |
Giêm Ha-gri-vơ |
|
|
1769 |
Máy kéo sợi chạy bằng sức nước |
Ri-chác Ác-rai |
|
|
1784 |
Máy hơi nước |
Giêm Oát |
|
|
1785 |
Máy dệt chạy bằng hơi nước |
Ét-mơn Các rai |
|
|
1804 |
Đầu máy xe lửa chạy trên đường ray |
Ri-chác Tơ-re-vi-thích |
|
|
1784 |
Lò luyện quặng theo phương pháp “put-đinh” |
Hen-ri-Côt |
|
|
1807 |
Tàu thủy chở khách chạy bằng hơi nước |
Rô-bớt Phơn- tơn |
Mỹ |
? mục 2 Câu hỏi
Trả lời câu hỏi mục 2 trang 42 SGK Lịch sử 10
Nêu một số thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai.
Bước 1: Đọc nội dung và quan sát hình ảnh trang 41-42 SGK.
Bước 2: Nêu một số thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai.
Lời giải chi tiết:
Một số thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai:
- Phát minh ra phương pháp sử dụng lò cao trong luyện kim.
- Sự ra đời, phát triển và ứng dụng nguồn năng lượng điện vào cuộc sống.
- Phát minh ra động cơ đốt trong, tạo tiền đề cho sự ra đời và phát triển của ô tô, máy bay, đồng thời thúc đẩy ngành khai thác dầu mỏ.
- Phát minh ra máy bay chạy bằng xăng, phổ biến xe hơi….
? mục 3 Câu hỏi
Trả lời câu hỏi mục 3 trang 44 SGK Lịch sử 10
Hãy nêu ý nghĩa của các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai về kinh tế, xã hội, văn hóa.
Phương pháp giải:
Đọc lại thông tin mục 3 SGK trang 43-44 và trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Ý nghĩa của các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai về kinh tế, xã hội, văn hóa
*Kinh tế:
- Thúc đẩy công nghiệp phát triển , nâng cao năng suất lao động
- Thúc đẩy sự chuyển biến mạnh mẽ trong nông nghiệp và giao thông vận tải, thông tin liên lạc, góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, cải thiện cuộc sống con người
*Xã hội:
- Hình thành và phát triển của nhiều trung tâm công nghiệp mới cũng là những thành thị đông dân: Luân Đôn, Man-chét-xtơ, Pa-ri….
- Hình thành hai giai cấp đối kháng là tư sản công nghiệp nắm tư liệu sản xuất và vô sản làm thuê.
- Mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản => các cuộc đấu tranh
*Văn hóa:
- Lối sống và văn hóa công nghiệp ngày càng trở nên phố biến
- Đời sống tinh thần phong phú và đa dạng hơn với sự xuất hiện của: Điện thoại, radio, điện ảnh,...
- Sự giao lưu, kết nối văn hóa giữa các quốc gia, châu lục được đẩy mạnh…
-> Tiêu cực:
+ Ô nhiễm môi trường
+ Bóc lột lao động phụ nữ và trẻ em
+ Sự xâm chiếm và tranh giành thuộc địa giữa các nước Đế quốc
Luyện tập Câu hỏi
Trả lời câu hỏi phần Luyện tập trang 44 SGK Lịch sử 10
Lập bảng thống kê về những thành tựu cơ bản của các cuộc cách mạng công nghiệp thời cận đại (theo gợi ý dưới đây vào vở)
Phương pháp giải:
Đọc lại các thông tin SGK mục 1, 2 trang 39-42 và lập bảng thống kê.
Lời giải chi tiết:
|
STT |
Tên thành tựu |
Thời gianphát minh (nếu có) |
Quốc gia xuất hiện |
Ý nghĩa |
|
1 |
“Con thoi bay” |
1733 |
Anh |
Tăng năng suất lao động, thúc đẩy sản xuất phát triển,… |
|
2 |
Máy kéo sợi Gien-ni |
1764 |
||
|
3 |
Máy kéo sợi chạy bằng sức nước |
1769 |
||
|
4 |
Máy hơi nước |
1784 |
||
|
5 |
Máy dệt chạy bằng hơi nước |
1785 |
||
|
6 |
Đầu máy xe lửa chạy trên đường ray |
1804 |
||
|
7 |
Lò luyện quặng theo phương pháp “put-đinh” |
1784 |
Mỹ |
|
|
8 |
Tàu thủy chở khách chạy bằng hơi nước |
1807 |
||
|
9 |
Phương pháp sử dụng lò cao trong luyện kim |
|
Anh |
Tạo ra thép có chất lượng tốt, dễ cán, giá thành rẻ,… |
|
10 |
Bóng đèn điện |
|
I-ta-li-a |
Đẩy mạnh ứng dụng nguồn năng lượng điện vào cuộc sống. |
|
11 |
Động cơ đốt trong hai chiều |
1860 |
Pháp |
Tạo tiền đề cho sự ra đời và phát triển của ô tô, máy bay, thúc đẩy ngành khai thác dầu mỏ. |
|
|
…… |
|
|
|
Vận dụng Câu 1
Trả lời câu hỏi mục Vận dụng trang 67 SGK Lịch sử 10
1. Thường ngày, em biết những thiết bị sử dụng điện nào? Theo em, cuộc sống của chúng ta sẽ ra sao nếu không có điện và các thiết bị sử dụng điện?
Phương pháp giải:
Bước 1: Liên hệ thực tế những đồ điện em dùng hằng ngày.
Bước 2: Tư duy, suy luận về giả thiết các nhà khoa học chưa phát minh ra điện và các thiết bị tiêu thụ điện.
Lời giải chi tiết:
Thường ngày, em biết những thiết bị dùng đến nguồn điện: máy tính, điện thoại, ti vi, máy lạnh, tủ lạnh, quạt, máy sưởi, bình nóng lạnh, điều hòa, bóng điện, nồi cơm điện,....
Nếu các nhà khoa học, kĩ thuật chưa phát minh ra điện và các thiết bị tiêu thụ điện năng thì cuộc sống chúng ta sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Việc phát sáng, năng lượng hoạt động máy móc không thể hoạt động. Có thể sẽ có loại năng lượng mới thay thế điện, nhưng rất khó để thay thế hoàn toàn. Thậm chí đến tận ngày nay, việc thay thế hoàn toàn điện bằng năng lượng khác cũng là điều khó khăn.
Việc không phát minh ra điện, thiết bị tiêu thụ điện thậm chí còn gây tác động tiêu cực khó lường trên nhiều phương diện. Khi mà các dạng năng lượng khác như dầu mở, than đá,... sẽ được khai thác và sử dụng nhiều hơn. Gây suy giảm tài nguyên thiên nhiên, tranh chấp tài nguyên dẫn đến chiến tranh, ô nhiễm môi trường do khí thải,...
Vận dụng Câu 2
2. Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet về một thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp thời cận đại và viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 từ) giới thiệu về thành tựu đó.
Phương pháp giải:
Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet.
Lời giải chi tiết:
Một phát minh đặt nền móng cho Cách mạng Công nghiệp chính là Máy kéo sợi Gien-ni do James Hargreaves phát minh vào khoảng năm 1764. Ra đời trong bối cảnh ngành dệt may đang phát triển, chiếc máy này đã giải quyết được điểm nghẽn bằng cách cho phép một công nhân kéo được cùng lúc 8 sợi chỉ (và sau này còn được cải tiến để kéo được nhiều hơn nữa), thay vì chỉ một sợi như phương pháp kéo sợi bằng guồng quay tay truyền thống. Phát minh này đã tăng năng suất một cách phi thường, cung cấp một lượng lớn sợi cho các máy dệt, từ đó thúc đẩy toàn bộ ngành dệt phát triển mạnh mẽ. Máy kéo sợi Gien-ni cuối cùng đã trở thành biểu tượng cho sự khởi đầu của sản xuất cơ khí hóa, nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy sản xuất phát triển.