Bài 6: Đo khối lượng

Lý thuyết Đo khối lượng KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

ĐO KHỐI LƯỢNG

I. Đơn vị khối lượng

- Khối lượng là số đo lượng chất của vật. Mọi vật đều có khối lượng.

- Trong hệ đơn vị đo lường hợp pháp của nước ta, đơn vị cơ bản đo khối lượng là kilôgam, kí hiệu là kg.

- Ngoài ra, người ta còn dùng một số đơn vị khác thường gặp như: tấn, tạ, yến, lạng, gam, miligam:

1 miligam (mg) = 0,001 g

1 gam (g) = 0,001 kg

1 hectôgam (1 lạng) = 100 g

1 yến = 10 kg

1 tạ = 100 kg

1 tấn = 1000 kg

II. Dụng cụ đo khối lượng

- Người ta dùng cân để đo khối lượng.

- Một số cân thường dùng là: cân đòn, cân tạ, cân đồng hồ, cân tiểu li, cân y tế, cân Rô-béc-van,…

- Công dụng của một số loại cân:

+ Cân Roberval: cân các vật có khối lượng từ vài trăm gam đến vài chục kilôgam.

+ Cân đồng hồ: cân các vật có khối lượng nhỏ, từ vài chục gam đến vài kilôgam.

+ Cân điện tử (dùng trong phòng thực hành): cân các vật có khối lượng nhỏ, từ vài miligam đến vài trăm gam với độ chính xác cao.

III. Cách đo khối lượng

1. Dùng cân đồng hồ

Bước 1: Ước lượng khối lượng của vật để chọn cân có GHĐ và ĐCNN thích hợp.

Bước 2: Vặn ốc điều chỉnh để kim cân chỉ đúng vạch số 0.

Bước 3: Đặt vật cần cân lên đĩa cân

Bước 4: Mắt nhìn vuông góc với vạch chia trên mặt cân ở đầu kim cân.

Bước 5: Đọc và ghi kết quả đo khi cân ổn định.

2. Dùng cân điện tử

Bước 1: Ước lượng khối lượng cần đo để chọn đơn vị thích hợp

Bước 2: Đặt mẫu vật cần cân nhẹ nhàng trên đĩa cân

Bước 3: Sử dụng kẹp hoặc găng tay để đặt bình đựng hóa chất/ dụng cụ đựng vật mẫu lên đĩa cân, bàn cân.

Lưu ý: Tùy vào từng loại cân mà chúng ta có các cách sử dụng khác nhau.

 

Sơ đồ tư duy về đo khối lượng

Trả lời Câu hỏi mở đầu bài 6 trang 20 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Một bạn lần lượt rót sữa, ước vào hai cốc giống nhau. Làm thế nào để so sánh chính xác khối lượng của hai cốc.

Lời giải chi tiết

Bạn đó có thể dùng các dụng cụ đo thông dụng như: cân đồng hồ, cân điện tử,… để đo khối lượng mỗi cốc rồi so sánh với nhau.

trithuchub.com

Trả lời hoạt động 1 mục II trang 20 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hãy mô tả một tình huống cho thấy sự cần thiết của việc ước lượng khối lượng trong đời sống.

Lời giải chi tiết

Ví dụ: Chúng ta có hai loại cân đồng hồ: 1 cân có giới hạn đo là 5kg, 1 cân có giới hạn đo là 100 kg. Ta cần cân một bao gạo, ta cần ước lượng được khối lượng của bao gạo để chọn loại cân đo phù hợp là cân có GHĐ 100kg chứ không thể là cân có GHĐ 5kg được.

trithuchub.com

Trả lời hoạt động 2 mục II trang 20 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Thử dự đoán khối lượng của một bạn khác trong nhóm dựa vào sự so sánh với khối lượng đã biết của cơ thể em.

Lời giải chi tiết

Học sinh tự thực hiện.

trithuchub.com

Trả lời hoạt động mục III trang 21 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Theo em, cần lưu ý điều gì để thu kết quả đo chính xác hơn? Tại sao?

Lời giải chi tiết

Để thu được kết quả đo chính xác hơn, ta cần chọn loại cân có GHĐ (giới hạn đo) và ĐCNN (độ chia nhỏ nhất) thích hợp nhất.

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mục III trang 21 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Các thao tác nào dưới đây là sai khi dùng cân đồng hồ hoặc cân điện tử? Nêu cách khắc phục để thu được kết quả đo chính xác.

a) Đặt cân trên bề mặt không bằng phẳng

b) Đặt mắt vuông góc với mặt đồng hồ

c) Để vật cồng kềnh trên đĩa cân

d) Để vật lệch một bên trên đĩa cân

e) Đọc kết quả khi cân ổn định.

Lời giải chi tiết

Các thao tác sai là:

a) Đặt cân trên bề mặt không bằng phẳng

b) Đặt mắt vuông góc với mặt đồng hồ 

c) Để vật cồng kềnh trên đĩa cân 

d) Để vật lệch bên trên đĩa cân

Cách khắc phục : Đặt cân trên bề mặt bằng phẳng, để vật có kích thước và khối lượng phù hợp lên cân để cân không nhanh bị hỏng, đặt vật vào chính giữa của cân, đặt mắt vuông góc với vị trí kim chỉ thị vào vạch chia trên mặt cân

trithuchub.com