Bài 8: Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt trời và hệ quả

Lý thuyết chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời và hệ quả Địa lí 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

1. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

- Thời gian chuyển động một vòng của Trái Đất quanh Mặt trời là 365 ngày 6h.

- Trong quá trình chuyển động quanh Mặt Trời, trục Trái Đất luôn nghiên trên mặt phẳng quỹ đạo một góc khoảng 66⁰33’.

- Sau 3 năm có 365 ngày sẽ có một năm có 366 ngày. Năm đó gọi là năm nhuận, tháng 2 có 29 ngày.

2. Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

a. Mùa trên Trái Đất

 - Trong quá trình chuyển động quanh Mặt Trời, trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng dẫn đến bán cầu Bắc và bán cầu Nam luân phiên ngả về phía Mặt Trời.

+ Bán cầu nào ngả về phía Mặt Trời sẽ có góc chiếu của tia sáng mặt trời lớn, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt, khi ấy là mùa nóng của bán cầu đó.

+ Cùng lúc đó, bán cầu không ngả về phía Mặt Trời có góc chiếu của tia sáng mặt trời nhỏ, nhận được ít ánh sáng và nhiệt, khi ấy là mùa lạnh của bán cầu đó.

- Trong thực tế, hiện tượng mùa có sự khác biệt theo vĩ độ.

+ Ở các vĩ độ cao (đới lạnh) quanh năm lạnh.

+ Ở các vĩ độ thấp (đới nóng) quanh năm nóng.

+ Ở các vĩ độ trung bình (đới ôn hòa), một năm chia thành 4 mùa: xuân, hạ thu, đông.

b. Hiện tượng ngày - đêm dài ngắn theo mùa

- Trong quá trình chuyển động quanh Mặt Trời, do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng nên độ dài thời gian ban ngày và thời gian ban đêm có sự thay đổi theo mùa và theo vĩ độ.

- Quan sát hình 4, ta thấy ngày 22 tháng 6, bán cầu Bắc đang là mùa nóng có ngày dài hơn đêm. Cùng lúc đó, bán cầu Nam đang là mùa lạnh, có ngày ngắn đêm dài.

Ngày 22 tháng 12 hiện tượng diễn ra ngược lại.

Trả lời câu hỏi mục 1 trang 122 SGK Địa lí 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Quan sát hình 1, em hãy mô tả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời, theo gợi ý:

- Hình dạng quỹ đạo chuyển động.

- Hướng chuyển động.

- Thời gian chuyển động hết một vòng.

- Góc nghiêng và hướng của trục trong quá trình chuyển động.

Hình 1. Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời

Lời giải chi tiết

- Hình dạng quỹ đạo chuyển động: hình elip gần tròn.

- Hướng chuyển động: từ tây sang đông.

- Thời gian chuyển động hết một vòng: 365 ngày 6 giờ.

- Góc nghiêng và hướng của trục trong quá trình chuyển động: Trong quá trình chuyển động quanh Mặt Trời, Trái Đất luôn nghiêng trên mặt phẳng quỹ đạo một góc khoảng 66⁰ 33’ và trục Trái Đất không đổi hướng.

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mục 2 trang 123 SGK Địa lí 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

1. Dựa vào hình 1, 2 và thông tin trong mục 2, cho biết:

- Vào ngày 22 tháng 6, bán cầu Bắc đang là mùa gì, bán cầu Nam đang là mùa gì. Tại sao?

- Vào ngày 22 tháng 12, bán cầu Bắc đang là mùa gì, bán cầu Nam đang là mùa gì. Tại sao?

Hình 2. Góc chiếu của tia sáng mặt trời tới Trái Đất.

2. Dựa vào hình 2, nêu sự khác nhau về thời gian diễn ra mùa của cả hai bán cầu.

    Dựa vào hình 3, nêu sự khác nhau về hiện tượng mùa theo vĩ độ.

Hình 3. Sự khác biệt về mùa theo vĩ độ

3. Dựa vào hình 4, hãy hoàn thành bảng vào vở theo mẫu sau:

Lời giải chi tiết

1. Mùa ở hai bán cầu

- Vào ngày 22 tháng 6, bán cầu Bắc là mùa nóng, bán cầu Nam là mùa lạnh. Do bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt; bán cầu Nam ngược lại.

- Vào ngày 22 tháng 12, bán cầu Bắc là mùa lạnh, bán cầu Nam là mùa nóng. Do bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt; bán cầu Bắc ngược lại.

2. Thời gian diễn ra mùa và hiện tượng mùa theo vĩ độ

- Sự khác nhau về thời gian diễn ra mùa ở 2 bán cầu:

+ Sau ngày 21 - 3 đến trước ngày 23 - 9, bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, góc chiếu của tia sáng Mặt Trời lớn, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt => mùa nóng; bán cầu Nam => mùa lạnh.

+ Sau ngày 23 - 9 đến trước ngày 21 - 3, bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời, góc chiếu của tia sáng Mặt Trời lớn, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt => mùa nóng; bán cầu Bắc => mùa lạnh.

- Sự khác nhau về hiện tượng mùa theo vĩ độ:

+ Ở các vĩ độ cao (đới lạnh) quanh năm lạnh.

+ Ở các vĩ độ trung bình (đới ôn hòa), một năm chia thành 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông.

+ Ở các vĩ độ thấp (đới nóng) quanh năm nóng.

3. Hiện tượng ngày - đêm dài ngắn theo mùa

 trithuchub.com

Giải bài 1 phần luyện tập và vận dụng trang 124 SGK Địa lí 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Hãy trình bày hiện tượng ngày – đêm dài ngắn theo mùa trên Trái Đất.

Lời giải chi tiết

- Trong quá trình chuyển động quanh Mặt Trời, trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng dẫn đễn bán cầu Bắc và bán cầu Nam luân phiên ngả về phía Mặt Trời:

+ Ngày 22 - 6, bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời => ngày dài, đêm ngắn; bán cầu Nam không ngả về phía Mặt Trời => ngày ngắn, đêm dài.

+ Ngày 22 - 12, bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời => ngày dài, đêm ngắn; bán cầu Bắc không ngả về Mặt Trời => ngày ngắn, đêm dài.

- Trong hai ngày 21 - 3 và 23 - 9, không bán cầu nào ngả về phía Mặt Trời => Ngày dài bằng đêm.

trithuchub.com

Giải bài 2 phần luyện tập và vận dụng trang 124 Địa lí 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Nghỉ hè năm nay, bố cho Nam đi du lịch ở Ô-xtrây-li-a. Nam không hiểu tại sao bố lại dặn chuẩn bị nhiều đồ ấm để làm gì. Em hãy giải thích cho Nam.

Lời giải chi tiết

Bố cho Nam đi du lịch ở Ô-xtrây-li-a, dặn chuẩn bị áo ấm vì:

- Việt Nam (bán cầu Bắc) đang là mùa nóng.

- Ô-xtrây-li-a (27^oN;133^oĐ) - thuộc bán cầu Nam.

=> Ô-xtrây-li-a (bán cầu Nam) đang là mùa lạnh (do mùa ở 2 bán cầu ngược nhau).

trithuchub.com