Bài 8: Đo nhiệt độ

Lý thuyết Đo nhiệt độ KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

ĐO NHIỆT ĐỘ

I. Đo nhiệt độ

- Để xác định mức độ nóng, lạnh của vật người ta dùng khái niệm nhiệt độ. Vật càng nóng thì nhiệt độ của vật càng cao.

=> Nhiệt độ là số đo mức độ nóng, lạnh của một vật.

- Trong thang nhiệt độ Xen-xi-ut, nhiệt độ của nước đá đang tan là 0⁰C, của hơi nước đang sôi là 100⁰C. Khoảng cách giữa chúng được chia thành 100 phần bằng nhau, mỗi phần ứng với 1 độ, kí hiệu là 1⁰C.

- Đơn vị đo nhiệt độ thường dùng hằng ngày của nước ta là ⁰C.

- Ngoài ra, ở một số nước người ta đo nhiệt độ theo độ Fa-ren-hai, kí hiệu là ⁰F. Trong nhiệt giai Fa-ren-hai, nhiệt độ của nước đá đang tan là 32⁰F, của hơi nước đang sôi là 212⁰F (có 180 khoảng chia).

- Cách quy đổi từ  ⁰C sang ⁰F:

\(t{(^0}F) = \left[ {t{(^0}C).1,8} \right] + 32\)

Ví dụ: \({25^0}C = 25.1,8 + 32 = {77^0}F\)

*Mở rộng:

Một số nhiệt độ theo thang nhiệt độ Xen-xi-út:

Đối tượng	Nhiệt độ (0C)
Nhiệt độ tự nhiên thấp nhất trên Trái Đất	-89
Nước đá đang tan	0
Nhiệt độ cơ thể người (thân nhiệt)	37
Sa mạc Lút ở I-ran, nơi nóng nhất Trái Đất	71
Nhiệt độ cao nhất của một ngọn nến	1027
Nhiệt độ tại bề mặt Mặt Trời	5500

II. Dụng cụ đo nhiệt độ

1. Sự nở vì nhiệt của chất lỏng

- Chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi, nhiệt độ càng cao thì chất lỏng nở ra.

- Hiện tượng nở vì nhiệt của chất lỏng được dùng làm cơ sở để chế tạo các dụng cụ đo nhiệt độ.

2. Các loại nhiệt kế

- Dụng cụ đo nhiệt độ được gọi là nhiệt kế.

- Có nhiều loại nhiệt kế khác nhau như: nhiệt kế rượu, nhiệt kế thủy ngân, nhiệt kế y tế, nhiệt kế hồng ngoại, …

III. Sử dụng nhiệt kế y tế

1. Nhiệt kế y tế thủy ngân

Bước 1: Dùng bông y tế lau sạch thân và bầu nhiệt kế.

Bước 2: Vẩy mạnh cho thủy ngân bên trong nhiệt kế tụt xuống

Bước 3: Dùng tay phải cầm thân nhiệt kế, đặt bầu nhiệt kế vào nách trái, kẹp cánh tay lại để giữ nhiệt kế.

Bước 4: Chờ khoảng 2 – 3 phút, lấy nhiệt kế ra đọc nhiệt độ.

2. Nhiệt kế y tế điện tử

Bước 1: Lau sạch đầu kim loại của nhiệt kế

Bước 2: Bấm nút khởi động

Bước 3: Đặt đầu kim loại của nhiệt kế xuống lưỡi

Bước 4: Chờ khi có tín hiệu “bíp”, rút nhiệt kế ra đọc nhiệt độ.

Bước 5: Tắt nút khởi động

* Ngoài ra, ngày nay người ta còn dùng trong y tế các loại nhiệt kế như:

- Nhiệt kế đổi màu: chỉ cần dán một băng giấy nhỏ có phủ một lớp chất đổi màu theo nhiệt độ lên trán người bệnh là có thể biết được nhiệt độ cơ thể của họ.

- Nhiệt kế hiện số: là loại nhiệt kế mà số chỉ nhiệt độ cần đo hiện ngay trên màn hình.

Sơ đồ tư duy về đo nhiệt độ - KHTN 6 - Kết nối tri thức với cuộc sống

Trả lời Câu hỏi mở đầu bài 8 trang 24 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Nhúng tay trái vào bình nước lạnh, tay phải vào bình nước ấm rồi rút hai tay ra, cùng nhúng vào bình đựng nước nguội thì các bàn tay có cảm giác nóng, lạnh như thế nào? Từ đó rút ra kết luận về cảm giác nóng, lạnh của tay.

Lời giải chi tiết

Khi nhúng tay trái vào bình nước lạnh, tay phải vào bình nước ấm rồi rút hai tay ra thì tay trái có cảm giác lạnh và tay phải có cảm giác nóng. Sau đó, cùng nhúng hai tay vào bình nước nguội thì tay trái có cảm giác nóng, còn tay phải có cảm giác lạnh.

=> Kết luận: Cảm giác của tay không thể xác định được chính xác độ nóng lạnh của một vật mà ta sờ vào nó hay tiếp xúc với nó.

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi 1 mục I trang 25 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Nêu một tình huống cho thấy sự cần thiết của việc ước lượng nhiệt độ trong đời sống.

Lời giải chi tiết

Khi trời lạnh, cần ước lượng nhiệt độ để có các biện pháp phù hợp giữ ấm cho cơ thể.

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi 2 mục I trang 25 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Nhìn hơi nước bốc lên từ cốc nước, em có thể ước lượng nhiệt độ của nước trong cốc được không? Việc ước lượng này có lợi ích gì?

Lời giải chi tiết

Nhìn hơi nước bốc lên từ cốc nước, em có thể ước lượng nhiệt độ của nước trong cốc.

Việc ước lượng này giúp ta không uống phải nước quá nóng.

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi 3 mục I trang 25 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Trong các nhiệt độ sau: 0⁰C; 5⁰C; 36,5⁰C; 327⁰C. Hãy chọn nhiệt độ thích hợp cho mỗi trường hợp ở hình 8.2.

Lời giải chi tiết

Hình a: 5⁰C

Hình b: 327⁰C

Hình c: 36,5⁰C

Hình d: 0⁰C

trithuchub.com

Trả lời câu hỏi mục III bài 8 trang 26 SGK KHTN 6 Kết nối tri thức với cuộc sống

Đề bài

Chỉ ra các thao tác sai khi dùng nhiệt kế trong các tình huống dưới đây:

a) Vẩy mạnh nhiệt kế trước khi đo

b) Sau khi lấy nhiệt kế ra khỏi môi trường cần đo phải đợi một lúc sau mới đọc kết quả đo.

c) Dùng tay nắm chặt bầu nhiệt kế.

Lời giải chi tiết

Các thao tác sai là:

b) Sau khi lấy nhiệt kế ra khỏi môi trường cần đo phải đợi một lúc sau mới đọc kết quả đo.

=> Vì khi đó nhiệt kế sẽ trở về trạng thái ban đầu.

c) Dùng tay nắm chặt bầu nhiệt kế. => Vì khi đó, có thêm nhiệt độ ở tay truyền sang nhiệt kế.

trithuchub.com