Bài 8: Kĩ thuật trồng và chăm sóc hoa phong lan - Chuyên đề Công nghệ 10 Kết nối tri thức

m

Trả lời câu hỏi mở đầu trang 36 Chuyên đề Công nghệ 10 Kết nối tri thức

Hoa phong lan có đặc điểm gì? Trồng và chăm sóc hoa phong lan có gì đặc biệt? Quy trình nhân giống hoa phong lan được thực hiện như thế nào?

Lời giải chi tiết:

* Hầu hết các loài phong lan là cây tự dưỡng, nó phát triển đầy đủ hệ thống lá.

- Hình dạng của lá thay đổi rất nhiều, từ loại lá mọng nước đến loại lá phiến mỏng.

- Phiến lá trải rộng hay gấp lại theo các gân vòng cung hay chỉ gấp lại theo gân hình chữ V. 2 mặt lá khác nhau.

Phong lan được mệnh danh là nữ hoàng của các loài hoa vì vẻ đẹp thuần khiết nhưng cũng cực kì kiêu sa. Một giò lan giá trị có giá lên đến vài triệu đồng. Tuy nhiên thì không phải ai cũng biết chăm sóc đúng cách và làm thế nào để lan ra hoa đúng mỗi dịp tết đến xuân về.

* Việc nhân giống bằng kỹ thuật nuôi cấy mô in-vitro tạo ra hàng loạt cây con ổn định về mặt di truyền và đáp ứng giá cả phải chăng là vô cùng hữu ích. Quy trình:

- Chọn mẫu và khử trùng mẫu cấy

- Nhân giống

- Tái sinh cây hoàn chỉnh in-vitro

- Chuyển cây ra vườn ươm

Câu 2

Trả lời câu hỏi khám phá trang 37 Chuyên đề Công nghệ 10 Kết nối tri thức

Tóm tắt đặc điểm thực vật học của cây phong lan

Lời giải chi tiết:

Đặc điểm thực vật học của cây phong lan

- Thân có hai loại:

+ Thân thẳng, đơn thân và phát sinh vô hạn

+ Đa thân mọc ngang, trên thân đâm ra các chồi mang hoa

- Hoa: mọc ra từ đỉnh hoặc từ nách lá, màu sắc đẹp, nhiều loài có mùi thơm.

Câu 3

Trả lời câu hỏi kết nối năng lực trang 37 Chuyên đề Công nghệ 10 Kết nối tri thức

Tìm hiểu yêu cầu ngoại cảnh của một số loài phong lan phổ biến ở địa phương em.

Lời giải chi tiết:

Yêu cầu ngoại cảnh của một số loại phong lan phổ biến ở địa phương em:

Chiếu sáng: Tùy vào loại phong lan và tuổi cây có yêu cầu khác nhau về chiếu sáng. Tốt nhất, nên bố trí vườn theo hướng Tây – Nam để phong lan nhận được ánh sáng đầy đủ nhất. Tùy theo độ tuổi của cây lan mà chúng ta sẽ có những cách chiếu sáng cho phù hợp. Một số loại lan điển hình ít chịu nắng như lan Hồ Điệp có thể chịu được 30% nắng, Lan Cattleya chịu được khoảng 50% nắng và lan Vanda lá hẹp có thể chịu được khoảng 70% nắng. Việc chiếu sáng ánh nắng còn tùy thuộc vào giai đoạn phát triển. Lan con từ 0 đến 10 tháng bạn chỉ cần chiếu sáng khoảng 50%, Lan nhỡ hơn từ ngoài 12 tháng đến 18 tháng có thể chịu ánh sáng được đến 70% và thời điểm ra hoa cần chiếu sáng nhiều hơn.

Phân bón: Khi lan đầy đủ dinh dưỡng cây tươi tốt, ra nhiều hoa, hoa to đẹp và bền. Trong khi thiếu dinh dưỡng lan còi cọc, kém phát triển, không hoặc ít có hoa. Lan cần 13 chất dinh dưỡng khoáng, thuộc các nhóm đa, trung và vi lượng

Tưới nước: Nước tưới lan không quá mặn, phèn hay clo và có pH dao động 5 – 6, Thời điểm tưới thích hợp cho phong lan vào sáng sớm hay chiều mát. Đặc biệt, không tưới vào buổi trưa khi trời đang nắng gắt, Tưới phun sương hằng ngày khi độ ẩm dưới 40%, đo độ ẩm bằng dụng cụ đo bán phổ biến trên thị trường. Cắt bỏ cành hoa khi hoa đã tàn

Câu 4

Trả lời câu hỏi kết nối năng lực trang 39 Chuyên đề Công nghệ 10 Kết nối tri thức

Tìm hiểu kĩ thuật trồng chăm sóc một số loại phong lan phổ biến ở Việt Nam.

Lời giải chi tiết:

Kĩ thuật trồng chăm sóc một số loại phong lan phổ biến ở Việt Nam:

Lan Vũ nữ có tên khoa học là Oncidium, thường nở hoa vào mùa xuân hay mùa hạ, nhưng cũng có cây nở vào mùa thu. Giống lan này ưa độ ẩm hơn các giống lan khác, nhưng trái lại vào mùa lạnh phải tưới ít nước, nhiệt độ thích hợp với nó là 20 – 25°C.

Cách chăm sóc hoa Lan Vũ Nữ

Khi trồng 4-6 tuần phải chuyển chậu vào nơi ánh sáng tán xạ, tưới ít nước, để đất hơi ẩm. Cây mọc lên cần chú ý không chế nhiệt độ trong khoảng 20oC; mùa đông phải giữ được trên 5oC, mùa hè phải che bóng 50-60%. Trong mùa mưa phùn nên tưới ít nước để đề phòng úng nước, thối củ.

Câu 5

Trả lời câu hỏi khám phá trang 40 Chuyên đề Công nghệ 10 Kết nối tri thức

Nêu những điểm cần chú ý trong phòng trừ sâu, bệnh hại hoa phong lan.

Lời giải chi tiết:

Những điểm cần chú ý trong phòng trừ sâu, bệnh hại hóa phong lan:

Cây hoa lan là giống cây có nguồn gốc từ rừng sâu. Tùy vào điều kiện môi trường rừng khác nhau mà các loại lan có sự thích nghi khác nhau. Thiết kế giàn, giữ cho giàn lan luôn được thông thoáng, tạo không gian thoáng đãng là tạo điều kiện bất lợi cho bệnh hại lây lan và phát triển. Bộ rễ là bộ phận quan trọng quyết định sự sinh trưởng của cây. Bộ rễ có phát triển nhiều, to, khỏe thì cây mới hấp thu tốt dinh dưỡng để nuôi cây. Phân hữu cơ chính là nguồn dinh dưỡng giúp cây luôn được khỏe mạnh, phát triển một cách bền vững. Vì thế, trong mùa nắng là thời gian ngủ nghỉ của cây nên chú ý bổ sung nguồn dinh dưỡng hữu cơ để cây hấp thụ tích lũy từ từ tạo đà phát triển tăng vọt trong mùa mưa.

Bệnh đen thân cây lan: Do nấm Fusarium sp. gây nên. Phòng trị: Nên tách những cây bị bệnh để riêng và dùng thuốc phòng trừ hay nhúng cả cây vào thuốc trị nấm. Nếu cây lớn hơn thì cắt bỏ phần thối rồi phun thuốc diệt nấm như Carbenzim, Zin, Zineb 3/2000, Benlat 1/2000, Bendazol.

Bệnh đốm lá: Do nấm Cercospora sp. gây nên. Bệnh thường phát sinh mạnh trên cây lan Dendrobium sp., gây hại trong mùa mưa ở những vườn lan có độ ẩm cao. Phun thuốc trừ nấm (như trên) Carbenzim + Dipamate: hỗn hợp thuốc hiệu quả cao hay Cadilac.

Bệnh thối mềm vi khuẩn: Do vi khuẩn Pseudomonas gladioli gây ra. Vết bệnh có hình dạng bất định, ủng nước, màu trắng đục, thường lan rộng theo chiều rộng của lá. Gặp thời tiết ẩm ướt mô bệnh bị thối úng, thời tiết khô hanh mô bệnh khô tóp có màu trắng xám.

Luyện tập Câu 1

Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 trang 40 Chuyên đề Công nghệ 10 Kết nối tri thức

Trình bày đặc điệm và yêu cầu ngoại cảnh của phong lan.

Lời giải chi tiết:

Đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh của phong lan:

Nhiệt độ đối với cây hoa lan

Nhiệt độ tác động ở cây lan thông qua con đường quang hợp. Thông qua cường độ quang hợp tăng khi nhiệt độ tăng. Khi nhiệt độ tăng 10^oC thì quang hợp tăng gấp đôi. Chính vì vậy nhiệt độ cao làm tăng sự phát triển dinh dưỡng ở cây lan, do vậy trong mùa nắng cần tăng lượng phân bón để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng gia tăng. cây lan chỉ sinh trưởng, phát triển tốt nhất trong khoảng nhiệt độ gọi là tối thích. Mỗi loài lan chỉ sinh trưởng và phát triển trong một khoảng nhiệt độ thích hợp. Khoảng nhiệt độ này khác nhau tùy thuộc vào từng loài lan. Ví dụ, đối với loài lan Phalaenopsis amabilis, nhiệt độ tối thích cho sinh trưởng, phát triển là 18^oC và nhiệt độ tối đa là 35^oC.

Ánh sáng đối với cây hoa lan

Ánh sáng rất cần thiết cho sự sinh trưởng, phát triển của cây lan. Ánh sáng đem lại năng lượng cần thiết cho phản ứng quang tổng hợp. Cường độ tổng hợp tỷ lệ với cường độ ánh sáng cho nên trong những ngày nắng nóng càng cần nhiều nước và muối khoáng để tổng hợp nên chất hữu cơ hơn là những ngày trời âm u. Đây cũng là lý do khiến ta phải tăng lượng nước tưới và phân bón cho lan trong những ngày nắng, nóng và giảm đi vào mùa mưa, trời âm u.

Độ ẩm đối với cây hoa lan

Độ ẩm cũng là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến sinh trưởng, phát triển của các loài lan. Các loài lan sống trong tự nhiên nhờ vào nước mưa, hơi nước trong không khí. Vì vậy, lan trồng phải thường xuyên tưới nước cho cây, nếu thiếu nước quá trình quang hợp và hô hấp ngừng trệ.

Độ thông thoáng đối với cây hoa lan

Không khí vườn lan cần luôn được thay đổi để làm mát cây và thay đổi lượng CO2 cung cấp cho sự quang hợp của cây lan. Lượng CO2 trong không khí khoảng 0,03%, trên mặt lá lượng CO₂ thường xuyên bị giảm nhiều vì liên tục bị cây hấp thu do vậy không khí cần liên tục thay đổi để cân bằng lượng CO₂ ở trên mặt lá.

Luyện tập Câu 2

Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 40 Chuyên đề Công nghệ 10 Kết nối tri thức

Mô tả quy trình trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho một số loại phong lan phổ biến.

Lời giải chi tiết:

Quy trình trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh cho một số loại phong lan phổ biến:

Hoa địa lan

Cách chăm sóc địa lan

Yêu cầu về ánh sáng mặt trời cho việc chăm sóc Địa lan

Khi ở ngoài trời, địa lan thích những nơi nửa bóng râm, chẳng hạn như trong bóng cây hoặc bụi rậm. Nếu màu của lá trở nên sẫm hơn, nghĩa cây không nhận đủ ánh sáng mặt trời. Hãy di chuyển nó đến một nơi sáng sủa hơn. Nếu không có đủ ánh sáng, địa lan sẽ không thể nở hoa. Thêm nữa, hãy đảm bảo rằng bạn cung cấp đủ ánh sáng mặt trời trong mùa đông.

Yêu cầu về nhiệt độ khi chăm sóc Địa lan

Chúng chịu được nhiệt độ lạnh hơn nhiều so với hầu hết các giống lan khác. Nói chung, địa lan thích nhiệt độ phòng vừa phải, khoảng 20 ^oC. Không bao giờ để nhiệt độ quá 30 ^oC. Chúng có thể tồn tại ở nhiệt độ rất thấp, thấp đến 5 ^oC. Trong ‘thời kỳ lạnh giá’, bạn có thể duy trì mức nhiệt độ từ 10 đến 15 ^oC cho đến khi thấy các cành hoa xuất hiện và phát triển mạnh.

Tưới nước

Nên tưới 1 lần / tuần là đủ. Chú ý nhu cầu tưới nước trong thời kỳ sinh trưởng vào mùa xuân và mùa hè – địa lan sẽ cần nhiều nước hơn.

Độ ẩm

Địa lan thích độ ẩm vừa phải, từ 40 đến 60%. Tuy nhiên, hãy đảm bảo rễ của chúng không ngập trong nước, vì chúng sẽ bị thối. Ngoài ra, bạn có thể sử dụng máy tạo độ ẩm mua ở cửa hàng.

Giá thể

Địa lan là loài thực vật sống bán cạn. Điều đó có nghĩa là chúng cần một giá thể thoát nước tốt và thoáng khí. Bạn nên sử dụng một số hỗn hợp giá thể trồng lan có tính axit nhẹ, thoát nước tốt.

Bón phân

Trong thời kỳ cây phát triển (mùa xuân và mùa hè), bạn có thể bổ sung phân bón một hoặc hai lần mỗi tuần. Giảm tần suất vào mùa thu, và đặc biệt là trong mùa đông – sau đó, mỗi tháng một lần là đủ.

Vấn đề sâu bệnh

Mặc dù địa lan không dễ bị sâu bệnh, nhưng một số kẻ xâm nhập có thể xuất hiện gần cây lan địa lan của bạn – nhện, rệp và vảy. Những chiếc lá mỏng dài là nơi ẩn náu tuyệt vời của bọ nhện. Để ngăn ngừa sâu bệnh, hãy tắm cây mỗi tháng một lần bằng nước ấm.

Vận dụng

Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 40 Chuyên đề Công nghệ 10 Kết nối tri thức

Lựa chọn giá thể và phân bón thích hợp cho một số loại phong lan phổ biến ở gia đình và địa phương em.

Lời giải chi tiết:

Giá thể

Không bao giờ để giá thể bị khô hoàn toàn. Cố gắng duy trì giá thể 50% khô và 50% ướt. Bạn có thể kiểm tra rễ trước khi tưới. Chúng phải đầy đặn và có màu trắng xanh.

Địa lan là loài thực vật sống bán cạn. Điều đó có nghĩa là chúng cần một giá thể thoát nước tốt và thoáng khí. Bạn nên sử dụng một số hỗn hợp giá thể trồng lan có tính axit nhẹ, thoát nước tốt.

Phân bón

Trong thời kỳ cây phát triển (mùa xuân và mùa hè), bạn có thể bổ sung phân bón một hoặc hai lần mỗi tuần. Giảm tần suất vào mùa thu, và đặc biệt là trong mùa đông – sau đó, mỗi tháng một lần là đủ.

Khi mua phân bón, hãy chọn những loại phân bón dành cho lan. Hãy đảm bảo bạn không bón quá nhiều cho địa lan vì rễ dễ bị cháy. Bón phân quá mức cũng dẫn đến tích tụ muối trong giá thể. Bạn có thể dội nước cất hoặc nước mưa qua bầu để rửa sạch các chất độc hại mỗi tháng một lần.