Bài 8. Tiêu dùng thông minh- SGK GDCD 9 Chân trời sáng tạo

Mở đầu

Trả lời câu hỏi Mở đầu trang 43 SGK GDCD 9 Chân trời sáng tạo

Em hãy chia sẻ thói quen mua hàng của mình, người thân trong gia đình và nhận xét về thói quen chi tiêu đó

Phương pháp giải:

Em liên hệ thực tế từ bản thân

Lời giải chi tiết:

Thói quen mua hàng	Nhận xét
Mua hàng online qua các trang thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki	Tiết kiệm thời gian, dễ dàng so sánh giá cả
Săn các mã giảm giá, chương trình khuyến mãi	Tiết kiệm chi phí
Mua hàng ở những nơi quen thuộc, có mối quan hệ lâu dài với người bán	Yên tâm về dịch vụ hậu mãi và chất lượng sản phẩm
Chọn những sản phẩm cần thiết, tránh mua những món đồ không cần thiết	Tiết kiệm chi phí

Khám phá 1

Trả lời câu hỏi Khám phá 1 trang 43 SGK GDCD 9 Chân trời sáng tạo

Em hãy quan sát các hình ảnh sau và trả lời câu hỏi

- Theo em, trong các hình ảnh trên, hành vi tiêu dùng nào là phù hợp và hành vi nào không phù hợp? Vì sao?

- Theo em, các hành vi tiêu dùng trên có thể dẫn tới những kết quả như thế nào?

- Từ các hình ảnh trên, em hãy xác định biểu hiện của người tiêu dùng thông minh và người tiêu dùng kém thông minh. Lợi ích của hành vi tiêu dùng thông minh là gì?

Phương pháp giải:

Em quan sát kĩ các hình ảnh và trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Hình	Hành vi	Kết quả
1	Không phù hợp. Vì bạn nữ chưa xem xét kĩ lưỡng sản phẩm, chưa kiểm tra nguồn gốc, thành phần, hiệu quả và đánh giá từ người dùng khác mà đã quyết định mua sản phẩm.	Việc này có thể dẫn đến mua phải sản phẩm kém chất lượng hoặc không phù hợp với mình
2	Không phù hợp. Vì bạn ấy chấp nhận mua sản phẩm chất lượng thấp chỉ vì giá rẻ	Việc làm này có thể dẫn tới mua các sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe
3	Phù hợp. Cô gái đã kế hoạch mua sắm trước, biết rõ mục đích sử dụng của sản phẩm và dự định mua vào thời điểm hợp lí	Chi tiêu có kế hoạch, có thể giúp tiết kiệm chi phí
4	Không phù hợp. Vì bạn nữ chỉ quan tâm đến giá mà chưa chú ý đến chất lượng và nguồn gốc sản phẩm	Việc chọn mua ở nơi giá rẻ nhất có thể tiềm ẩn rủi ro về vệ sinh an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm.

Biểu hiện của người tiêu dùng thông minh và kém thông minh

Tiêu dùng thông minh

Tiêu dùng kém thông minh

- Xác định nhu cầu chính và lập kế hoạch tiêu dùng

- Tìm hiểu thông tin sản phẩm một cách kĩ lưỡng

- Sử dụng sản phẩm an toàn

- Lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp

- Chỉ quan tâm đến giá thành mà không chú ý đến chất lượng sản phẩm

- Không có kế hoạch chi tiêu

- Mua sắm những món đồ không cần thiết

- Mua hàng vì tin lời quảng cáo mà không tìm hiểu chất lượng sản phẩm

Khám phá 2

Trả lời câu hỏi Khám phá 2 trang 44 SGK GDCD 9 Chân trời sáng tạo

Em hãy đọc nội dung, quan sát các hình ảnh và trả lời câu hỏi

- Từ thông tin và hình ảnh 1, theo em, khi xây dựng kế hoạch tiêu dùng cần lưu ý điều gì? Vì sao?

- Từ thông tin và hình ảnh 2, theo em, việc tìm hiểu các thông tin về sản phẩm sẽ mang lại những lợi ích gì? Vì sao?

- Từ thông tin và hình ảnh 3, 4, theo em, việc tìm hiểu cách sử dụng sản phẩm và phương thức thanh toán sẽ mang lại lợi ích như thế nào cho người tiêu dùng? Vì sao?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các thông tin và quan sát các hình ảnh để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

- Khi xây dựng kế hoạch tiêu dùng, cần xác định rõ những món đồ thiết yếu cho cuộc sống và phù hợp với nhu cầu của bản thân. Vì chỉ khi xác định chính xác những món đồ đó, người tiêu dùng mới có thể chi tiêu một cách hợp lí, không lãng phí tiền bạc vào những món đồ không cần thiết

- Việc tìm hiểu các thông tin về sản phẩm giúp người tiêu dùng mua được sản phẩm có chất lượng tốt, phù hợp với nhu cầu. Vì trong quá trình tìm hiểu thông tin về sảm phẩm, người tiêu dùng biết được nguồn gốc, xuất xứ, hạn sử dụng, công dụng,… của sản phẩm đó

- Việc tìm hiểu cách sử dụng sản phẩm giúp người tiêu dùng sử dụng sản phẩm đúng cách, bảo quản và duy trì chất lượng của sản phẩm lâu hơn, từ đó giảm chi phí thay thế hoặc sửa chữa, tránh lãng phí. Vì trong quá trình tìm hiểu, người tiêu dùng biết được công dụng, các tính năng của sản phẩm. Đồng thời, giúp họ tránh được những rủi ro không đáng có.

- Việc lựa chọn thanh toán bằng phương thức phù hợp giúp chúng ta tiết kiệm được thời gian, tận dụng được nhiều ưu đãi. Vì mỗi loại hàng hóa có thể phù hợp với một/một vài phương thức thanh toán nhất định.

Khám phá 3

Trả lời câu hỏi Khám phá 3 trang 45 SGK GDCD 9 Chân trời sáng tạo

Em hãy đọc các trường hợp sau và thực hiện yêu cầu

Trường hợp 1.

Bạn H rất cần mua xe đạp để đi học và được bố mẹ đồng ý. Thế nhưng, bạn ấy không biết làm thế nào để tìm hiểu và lựa chọn một chiếc xe phù hợp với điều kiện của mình.

Trường hợp 2.

Bạn V xem quảng cáo thiết bị đeo chống mỏi cổ ở trên mạng, thấy sản phẩm này giá rẻ mà lại có nhiều tác dụng nên quyết định mua dùng thử. Sau khi chọn mua, bạn V cung cấp địa chỉ nhà, số điện thoại của mẹ rồi nhờ anh trai thanh toán trước. Bạn ấy được hẹn giao hàng sau hai ngày. Đến ngày thứ ba vẫn chưa thấy ai giao hàng, bạn V liên hệ theo số điện thoại ghi trên mạng thì không liên lạc được.

- Em hãy áp dụng cách tiêu dùng thông minh để gợi ý cho các bạn H và bạn V cách chi tiêu phù hợp

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các trường hợp và dựa vào kiến thức về tiêu dùng thông minh để đưa ra gợi ý phù hợp cho 2 bạn

Lời giải chi tiết:

Trường hợp 1: Bạn H cần

- Xác định nhu cầu: Bạn H cần xe đạp để đi học, nên chọn xe có thiết kế nhẹ, dễ điều khiển, và bền

- Xác định ngân sách: Xác định số tiền bố mẹ đồng ý chi để mua xe đạp. Điều này giúp thu hẹp phạm vi tìm kiếm.

- Tìm hiểu thông tin bằng cách hỏi ý kiến từ bạn bè, người thân có kinh nghiệm trong việc chọn xe hoặc tìm đọc các bài đánh giá trên các web bán hàng, diễn đàn chuyên về xe đạp để biết các mẫu xe phù hợp với nhu cầu của mình

- Khảo sát giá, mẫu má ở các sàn thương mại điện tử và đến các cửa hàng xe đạp thử để kiểm tra độ thoải mái, phù hợp

- So sánh giá cả, tính năng, chế độ bảo hành của các xe và đưa ra quyết định

- Kiểm tra kĩ trước khi mua để đảm bảo xe đáp ứng đầy đủ các yêu cầu, không bị lỗi kĩ thuật

Trường hợp 2: Bạn V cần

- Trước khi mua, đọc các đánh giá của người mua trước về sản phẩm và người người bán để đảm bảo uy tín

- Mua hàng từ các trang web tin cậy

- Đọc kĩ mô tả sản phẩm, các tính năng và hướng dẫn sử dụng để đảm bảo sản phẩm đúng với nhu cầu

- Chỉ cung cấp các thông tin cá nhân khi chắc chắn về độ tin cậy của người bán

- Sử dụng các phương thức thanh toán an toàn, nếu chưa đảm bảo về độ tin cậy, nên thanh toán trực tiếp khi nhận được hàng

Luyện tập 1

Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 trang 47 SGK GDCD 9 Chân trời sáng tạo

Đề bài

Dựa vào biểu hiện của hành vi tiêu dùng thông minh, em hãy nhận xét về thói quen tiêu dùng của các nhân vật dưới đây

a. Cô D thường mua những sản phẩm có giá càng rẻ càng tốt

b. Anh T thường mua hàng theo cảm xúc hoặc a dua theo bạn bè

c. Ông A thường xuyên tìm hiểu các thông tin về sản phẩm trước khi mua

d. Bạn K thường dựa vào đánh giá của người khác khi mua hàng trực tuyến

e. Bạn H luôn mua sắm những sản phẩm đắt tiền để thể hiện đẳng cấp của bản thân

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các cách thích ứng và dựa vào kiến thức đã học trong bài để nêu quan điểm. Giải thích cụ thể

Lời giải chi tiết:

a. Cô D có thói quen tiêu dùng không tốt. Vì cô ấy chỉ quan tâm đến giá cả mà không quan tâm đến chất lượng sản phẩm

b. Anh T có thói quen tiêu dùng không tốt. Vì mua hàng theo cảm xúc dễ dẫn đến chi tiêu vượt quá ngân sách và mua những sản phẩm không cần thiết

c. Ông A có thói quen tiêu dùng tốt. Vì việc tìm hiểu kĩ lưỡng các thông tin về sản phẩm sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra quyết định mua sắm hợp lí

d. Bạn K có thói quen tiêu dùng thông minh. Vì khi mua hàng trực tuyến, việc tham khảo các ý kiến đánh giá từ khách hàng đã mua là một cách hợp lí, khách quan để khảo sát chất lượng sản phẩm

e. Bạn H có thói quen tiêu dùng không tốt. Vì bạn ấy tiêu tiền chủ yếu để thể hiện đẳng cấp của bản thân mà không cân nhắc đến sự phù hợp và nhu cầu thực tế

Luyện tập 2

Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 47 SGK GDCD 9 Chân trời sáng tạo

Em hãy vận dụng cách tiêu dùng thông minh để nhận xét, tư vấn về hành vi mua sắm của nhân vật trong các trường hợp sau:

Trường hợp 1.

Bạn A đang đi trên đường thì nhìn thấy một cửa hàng bánh kẹo đang có chương trình khuyến mãi “Mua 1 được 3”. Sau khi lựa chọn và kiểm tra thông tin sản phẩm, bạn A phát hiện bánh kẹo ở đây không rõ nguồn gốc xuất xứ nhưng vẫn quyết định mua.

Trường hợp 2.

Bạn K được lớp trưởng phân công mua những vật dụng cần thiết để chuẩn bị cho buổi dã ngoại của lớp nên đã nhờ chị gái chở đi mua. Trên đường đi, chị bạn K hỏi: “Em đã dự tính sẽ mua những gì chưa?". Bạn K nhanh nhảu đáp: “Cứ vào chợ, thấy món nào được thì mua thôi chị ạ!”.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ 2 trường hợp và dựa vào kiến thức về tiêu dùng thông minh để nhận xét và đưa ra tư vấn phù hợp

Lời giải chi tiết:

Trường hợp

Nhận xét

Tư vấn

1

Dù bạn A biết bánh kẹo không rõ xuất xứ, nguồn gốc những vẫn quyết định mua hàng

=> Tiêu dùng chưa thông minh

Bạn A cần đặt vấn đề sức khỏe lên hàng đầu, sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc rất dễ ảnh hưởng đến sức khỏe

2

K không lên kế hoạch trước khi mua sắm dễ dẫn đến việc mua những món đồ không cần thiết hoặc quên mua những món đồ quan trọng. Đồng thời, việc không có kế hoạch sẽ làm mất nhiều thời gian và có thể vượt quá ngân sách dự kiến

=> Tiêu dùng chưa thông minh

Trước khi đi mua sắm, bạn K cần lập danh sách các vật dụng cần thiết cho buổi dã ngoại

Luyện tập 3

Trả lời câu hỏi Luyện tập 3 trang 47 SGK GDCD 9 Chân trời sáng tạo

Sắp tới, gia đình em tổ chức một sự kiện (tiệc sinh nhật, họp mặt, đám giỗ,…) Em hãy áp dụng cách tiêu dùng thông minh và tham khảo ý kiến của bố mẹ, người thân để xây dựng kế hoạch mua sắm trong dịp này sao cho phù hợp

Phương pháp giải:

Em dựa vào kiến thức đã học trong bài để xây dựng kế hoạch mua sắm phù hợp

Lời giải chi tiết:

Kế hoạch mua sắm cho tiệc sinh nhật

1. Ngân sách: 3.000.000

2. Danh sách khách mời: 20 người

3. Thực phẩm

- Món chính: Gà quay, mì Ý, salad

- Bánh sinh nhật: Đặt bánh kem từ tiệm (500.000)

- Đồ ăn nhẹ: Snack, trái cây (200.000)

- Đồ uống: Nước ngọt, nước ép (300.000)

4. Trang trí

- Bóng bay, nến, phông nền, bảng chào mừng (300.000)

- Ly, đĩa, thìa, dĩa, khăn trải bàn (200.000)

5. Hoạt động giải trí

- Trò chơi nhỏ (100.000)

- Âm nhạc: Sử dụng loa gia đình (miễn phí)

- Dự phòng: 200.000

Tổng chi phí dự kiến: 2.500.000

Vận dụng

Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 47 SGK GDCD 9 Chân trời sáng tạo

Em hãy lựa chọn một hoặc một số sản phẩm cần thiết với bản thân hoặc gia đình để tìm hiểu thông tin của sản phẩm. Sau đó, chia sẻ về kết quả tìm hiểu đó

Phương pháp giải:

Em liên hệ thực tế để hoàn thành bài tập

Lời giải chi tiết:

Sản phẩm: Máy tính Casio FX-570VN Plus

- Nguồn gốc: Casio là một công ty công nghệ từ Nhật Bản, được biết đến với các sản phẩm điện tử, bao gồm cả máy tính khoa học. FX-570VN Plus là một trong những sản phẩm nổi tiếng của họ trong lĩnh vực này.

- Tiện ích: Bên cạnh các chức năng tính toán cơ bản, FX-570VN Plus còn có các tính năng đặc biệt như giải phương trình, tính toán ma trận, tính tổ hợp và chia đều phân số

- Chất liệu: Máy tính được làm từ các vật liệu nhựa chất lượng cao, đảm bảo độ bền và độ bền trong quá trình sử dụng hàng ngày

- Giá cả: 550.000 – 600.000