Bài nghị luận xã hội là một trong nhiều dạng của văn bản nghị luận, đề cập các vấn đề xã hội được quan tâm rộng rãi, không đi vào những vấn đề, lĩnh vực quá chuyên sâu, nhằm tạo được sự hồi đáp tích cực, nhanh chóng từ phía người đọc, người nghe.

1. Xác định yêu cầu của đề bài

Trước tiên, cần xác định rõ yêu cầu của đề bài bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

• Đề bài yêu cầu bàn luận về vấn đề hay thực trạng gì?

• Đề bài yêu cầu người viết đánh giá vấn đề đó theo hướng nào? (phê phán, ca ngợi, phân tích,...)

• Đề bài có yêu cầu gì cụ thể về nội dung, dung lượng của bài viết?

2. Lập dàn ý

Dàn ý giúp triển khai bài viết một cách logic, chặt chẽ và thường gồm ba phần:

* Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận, nêu ra luận điểm chính.

* Thân bài:

- Phân tích luận điểm chính: Trình bày những luận cứ, dẫn chứng làm sáng tỏ luận điểm chính.

- Chứng minh luận điểm chính: Dùng lý lẽ, dẫn chứng để chứng minh cho luận điểm chính.

- Bác bỏ những quan điểm trái chiều: Nếu có những quan điểm trái chiều, cần bác bỏ những quan điểm đó.

* Kết bài: Tổng kết lại luận điểm chính, nêu lên bài học nhận thức và hành động.

3. Hoàn thành bài viết

Sau khi có dàn ý hoàn chỉnh, tiến hành viết bài cần chú ý:

- Lựa chọn ngôn ngữ phù hợp với nội dung và đối tượng tiếp nhận.

- Sử dụng các biện pháp nghệ thuật để bài viết sinh động, hấp dẫn.

- Tránh mắc các lỗi chính tả, cách dùng từ, hay ngữ pháp tiếng Việt.

- Chọn vấn đề gần gũi, dễ hiểu và có thể dễ dàng tìm dẫn chứng cụ thể.

- Liên hệ thực tế một cách hợp lý, tránh lan man, dài dòng.

- Rút ra bài học nhận thức và hành động rõ ràng, có giá trị thực tiễn.