Ăn mòn kim loại là sự phá huỷ kim loại hoặc hợp kim do tác dụng của các chất trong môi trường trong đó kim loại bị oxi hoá :  M$\to$   Mⁿ⁺ + ne.

Ăn mòn hoá học: là quá trình oxi hoá – khử, trong đó các electron được chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường.

Nhúng thanh Zn và Cu (không tiếp xúc với nhau) vào cốc đựng dung dịch H₂SO₄ loãng.

Nối thanh Zn và Cu bằng dây dẫn cho đi qua một điện kế.

Thí nghiệm về sự ăn mòn điện hoá học

* Hiện tượng:

-       Khi chưa nối dây dân, phần thanh kẽm trong dung dịch bị hoà tan và bọt khí hydrogen thoát ra ở bề mặt thanh kẽm.

-       Khi nối dây dẫn, kim vôn ke bị lệch, bọt khí hydrogen thoát ra ở cả thanh đồng, phần thanh kẽm trong dung dịch bị ăn mòn nhanh.

* Giải thích:

- Khi chưa nối dây dẫn, có bọt khí hydrogen thoát ra ở bề mặt thanh kẽm do kim loại này bị ăn mòn hoá học theo phản ứng sau:

                        Zn(s) + H₂SO₄ (aq)  $\to$ZnSO₄(aq) + H₂(g)

- Khi nối dây dẫn, một pin điện hoá đã được hình thành với kẽm là điện cực âm, đồng là điện cực dương.

 + Điện cực âm (anode), Zn bị ăn mòn.

                         Zn(s) $\to$Zn²⁺(aq)  + 2e

Ion Zn²⁺ đi vào dung dịch, còn electron theo dây dẫn sang điện cực đồng.

+ Điện cực dương (cathode): ion H⁺ của dung dịch H₂SO₄ bị khử (nhận electron từ Zn chuyển sang) tạo H₂.

                        2H⁺(aq)  +2e$\to$H₂(g)

=> Kết quả: Thanh Zn bị ăn mòn điện hoá và tạo thành dòng điện.

Ăn mòn điện hoá học: là quá trình ăn mòn kim loại do sự tạo thành pin điện hoá.

=> quá trình oxi hoá – khử, trong đó kim loại bị ăn mòn do tác dụng của dung dịch chất điện li và tạo nên dòng điện (electron chuyển từ cực dương sang cực âm).

- Trong không khí ẩm trên bề mặt của gang luôn có một lớp nước rất mỏng đã hoà tan O₂ và khí CO₂, tạo thành dung dịch chất điện li.

 - Gang là hợp kim (Fe - C) cùng tiếp xúc với dung dịch đó tạo nên vô số các pin nhỏ mà sắt là anotde và carbon là cathode.

Tại anode: xảy ra quá trình oxi hoá: Fe(s) $\to$Fe²⁺(aq)  + 2e => các electron được chuyển đến cathode.

Tại cathode: khí oxygen hoà tan trong nước bị khử thành ion $O{H}^{-}$.

$\frac{1}{2}$O₂(g)  + H₂O(l) +2e$\to$2$O{H}^{-}$(aq)

Ion Fe²⁺ tiếp tục bị oxi hoá bởi O₂ trong không khí khi có mặt ion $O{H}^{-}$tạo ra gỉ sắt màu nâu đỏ (có thành phần chủ yếu là Fe₂O₃.nH₂O.