Cách tìm số nghiệm của phương trình dựa vào đồ thị hàm số hoặc bảng biến thiên - Toán 12
Tương giao đồ thị - Từ điển môn Toán 12 Cách tìm số nghiệm của phương trình dựa vào đồ thị hàm số hoặc bảng biến thiên - Toán 12
Cách tìm số nghiệm của phương trình dựa vào đồ thị hàm số hoặc bảng biến thiên
1. Tương giao đồ thị hàm số là gì?
2. Cách tìm số nghiệm của phương trình dựa vào đồ thị hàm số
3. Cách tìm số nghiệm của phương trình dựa vào bảng biến thiên
4. Bài tập vận dụng
1. Tương giao đồ thị hàm số là gì?
Giao điểm của đồ thị hàm số y = f(x) và y = g(x) có toạ độ là nghiệm của hệ phương trình y = f(x) và y = g(x).
Phương trình hoành độ giao điểm: f(x) = g(x) (1)
Tương giao đồ thị hàm số chính là số giao điểm của 2 đồ thị hay số nghiệm của phương trình (1).
2. Cách tìm số nghiệm của phương trình dựa vào đồ thị hàm số
Cho phương trình (*) chứa f(x) và đồ thị hàm số y = f(x).
Bước 1: Cô lập f(x) từ phương trình đề bài cho, ta được f(x) = g(x).
Bước 2: Số giao điểm của đồ thị hàm số y = f(x) và y = g(x) chính là số nghiệm của (*).
Ví dụ minh hoạ:
Cho hàm số \(y = a{x^3} + b{x^2} + cx + d\) có đồ thị như hình dưới. Phương trình 3f(x) + 4 = 0 có tất cả bao nhiêu nghiệm?

Giải:
\(3f(x) - 4 = 0 \Leftrightarrow f(x) = \frac{4}{3}\).
Vì \( - 2 < \frac{4}{3} < 2\) nên ta vẽ đường thẳng \(y = \frac{4}{3}\) như sau:

Thấy đường thẳng \(y = \frac{4}{3}\) cắt đồ thị y = f(x) tại ba điểm nên phương trình 3f(x) – 4 = 0 có ba nghiệm.
3. Cách tìm số nghiệm của phương trình dựa vào bảng biến thiên
Cho phương trình (*) chứa f(x) và bảng biến thiên của hàm số y = f(x).
Bước 1: Cô lập f(x) từ phương trình đề bài cho, ta được f(x) = g(x).
Bước 2: Số giao điểm của đồ thị hàm số y = f(x) và y = g(x) chính là số nghiệm của (*).
Ví dụ minh hoạ:
Cho hàm số f = f(x) có bảng biến thiên như hình dưới. Phương trình f(x) – 2 = 0 có bao nhiêu nghiệm?

\(f(x) - 2 = 0 \Leftrightarrow f(x) = 2\).
Vì 1 < 2 < 5 nên ta biểu diễn đường thẳng y = 2 trên bảng biến thiên như sau:

Vì \(\mathop {\lim }\limits_{x \to - \infty } f(x) = 2\) nên y = 2 là đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số. Do đó, ta loại giao điểm đầu tiên.
Đường thẳng y = 2 cắt đồ thị y = f(x) tại hai điểm nên phương trình f(x) – 2 = 0 có hai nghiệm.

Gợi ý