- Tổ chức sự kiện: Sắp xếp các sự kiện trong tác phẩm một cách logic, có trật tự (theo trình tự thời gian, nhân quả hoặc tuỳ thuộc vào dụng ý nghệ thuật).

- Thúc đẩy hành động: Tạo ra xung đột, tình huống để thúc đẩy nhân vật hành động và phát triển.

- Khắc hoạ nhân vật: Thông qua hành động và phản ứng trong các tình huống, tính cách, số phận và sự phát triển của nhân vật được bộc lộ rõ nét.

- Truyền tải tư tưởng: Là phương tiện để tác giả gửi gắm những thông điệp, chủ đề và ý nghĩa nhân sinh sâu sắc.

- Cốt truyện của Dế Mèn phiêu lưu kí là kể về hành trình phiêu lưu của Dế Mèn. Từ một chú dế kiêu căng, sau khi gây ra cái chết của Dế Choắt, Mèn bước vào thế giới rộng lớn. Qua những cuộc gặp gỡ với bạn bè và trải qua nhiều hiểm nguy, Mèn dần trưởng thành, rút ra được nhiều bài học cuộc sống ý nghĩa 

- Cốt truyện của Truyện Kiều kể về cuộc đời Thuý Kiều - một phụ nữ tài sắc nhưng bạc mệnh. Vì gia biến, nàng phải bán mình, bước vào mười lăm năm lưu lạc, đau khổ: hai lần bán vào lầu xanh, làm vợ lẽ, bị hành hạ. Dù được Từ Hải cứu và lấy làm chồng, nàng lại vô tình khiến chồng chết. Cuối cùng, khi gia đình được minh oan, Kiều đoàn tụ với Kim Trọng nhưng từ chối hạnh phúc, chọn sống một mình.