Đề thi giữa kì 1 Ngữ Văn 8

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 Cánh diều - Đề số 1

Đề thi

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Môn: Ngữ văn lớp 8; Năm học 2022 - 2023

Thời gian làm bài: 90 phút - Không kể thời gian phát đề

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Học sinh đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi phía dưới

Dì Hảo chẳng nói năng gì. Dì nghiến chặt răng để cho khỏi khóc nhưng mà dì cứ khóc. Chao ôi! Dì Hảo khóc. Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ. Dì thổ ra nước mắt. Nhưng đã vội phí nước mắt làm gì nhiều đến thế. Vì dì còn phải khóc hơn thế nhiều, khi hắn chán chửi, bỏ nhà mà đi, bỏ dì bơ vơ, đau ốm, để tìm cơm rượu. Trách làm gì hắn, cái con người bắt buộc phải tàn nhẫn ấy? Hắn phải ăn, phải uống, phải vui thú, đó là đời của hắn. Dì Hảo què liệt không còn những cái ấy để mà cho. Không, dì có trách chi con người tàn nhẫn ấy. Cũng như dì đã không trách bà tôi đã làm ngơ không cấp đỡ cho dì. Bà tôi có còn giàu như trước nữa đâu? Người đã già, đã ốm yếu, và khổ cực thay! Đã nghèo như lúc còn hăm hai. Cái cơ nghiệp người gây dựng thầy tôi buôn bán thua lỗ, chúng tôi học hành tổn phí nhiều, đã tan tác đi theo gió bốn phương. Người chỉ có thể đem đến cho dì Hảo mỗi ngày một xu quà, và rất nhiều nước mắt. Và rất nhiều lời than thở.

(Trích Dì Hảo –Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao, NXB VH, 2017, tr. 208)

Lựa chọn đáp án đúng:

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích trên.

A. Tự sự

B. Miêu tả

C. Nghị luận

D. Biểu cảm

Câu 2. Những nhân vật nào được nhắc đến trong đoạn trích?

A. Dì Hảo – bà - người chồng – nhân vật tôi

B. Dì Hảo – bà – người cô

C. Người chồng – người con – nhân vật tôi – bà

D. Dì Hảo – nhân vật tôi – người chị

Câu 3. Trong đoạn trích, tại sao dì Hảo không thể trách được người chồng tàn nhẫn của mình?

A. Vì dì Hảo rất yêu hắn

B. Vì dì Hảo bị què liệt

C. Vì hắn phải ăn, phải uống, phải vui thú, đó là đời của hắn

D. Vì dì Hảo rất nghèo

Câu 4. Đoạn trích được viết theo đề tài nào?

A. Người trí thức

B. Người nông dân

C. Chiến tranh

D. Thiên nhiên

Câu 5. Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu sau: Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ.

A. So sánh, điệp ngữ, liệt kê

B. Ẩn dụ, hoán dụ, điệp từ

C. Hoán dụ, điệp từ, so sánh

D. So sánh, điệp từ, liệt kê

Câu 6. Nội dung chính của đoạn trích là gì?

A. Dì Hảo là một người phụ nữ kiên cường

B. Dì Hảo có một cuộc sống hôn nhân hạnh phúc viên mãn

C. Dì Hảo là một người bị tàn tật

D. Cuộc sống đầy đau khổ, bi thương lẫn nước mắt của dì Hảo

Câu 7. Bi kịch lớn nhất của dì Hảo trong đoạn trích là gì?

A. Phải chung sống với một người chồng tàn nhẫn và mê cơm rượu

B. Phải sống một cuộc đời khổ cực

C. Phải chịu sự thiệt thòi về thể xác

D. Phải chung sống với một người chồng tàn nhẫn và mê cơm rượu, sống một cuộc đời khổ cực, chịu sự thiệt thòi về thể xác.

Câu 8. Nhân vật “hắn” đã khiến cho dì Hảo phải sống một cuộc đời như thế nào?

A. Hạnh phúc

B. Sung túc

C. Đau khổ

D. Vui vẻ

Trả lời các câu hỏi:

Câu 9. Anh/chị hiểu như thế nào về câu văn “Người chỉ có thể đem đến cho dì Hảo mỗi ngày một xu quà, và rất nhiều nước mắt. Và rất nhiều lời than thở.” trong đoạn trích?

Câu 10. Tình cảnh của dì Hảo giúp anh/chị hiểu gì về thân phận người phụ nữ trong xã hội Việt Nam trước Cách mạng?

II. VIẾT (4.0 điểm)

Đọc văn bản:

Bài học về việc đón nhận thành công luôn thật dễ hiểu và dễ thực hiện. Nhưng đối mặt với thất bại, nhất là thất bại đầu đời, lại là điều không hề dễ dàng. Với tất cả mọi người, thất bại - nhất là thất bại trong các mối quan hệ - thường vẫn tạo ra những tổn thương sâu sắc. Điều này càng trở nên nặng nề đối với các bạn trẻ. Nhưng bạn có biết rằng tất cả chúng ta đều có quyền được khóc? Vậy nên nếu bạn đang cảm thấy cô đơn, tuyệt vọng thì hãy cho phép mình được khóc. Hãy để những giọt nước mắt ấm nồng xoa dịu trái tim đang thổn thức của bạn. Và hãy tin rằng ở đâu đó, có một người nào đó vẫn đang sẵn lòng kề vai cho bạn tựa, muốn được ôm bạn vào lòng và lau khô những giọt nước mắt của bạn... Muốn nhìn thấy cầu vồng, ta phải đi qua cơn mưa... Vì thế, hãy tin ngày mai nắng sẽ lên, và cuộc đời lại sẽ ươm hồng những ước mơ của bạn, một khi bạn còn giữ trong lòng ánh sáng của niềm tin.

(Theo Hạt giống tâm hồn dành cho tuổi teen, tập 2 - Nhiều tác giả, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2012, tr.02)

Thực hiện yêu cầu:

Từ văn bản trên, anh/ chị viết một bài văn nghị luận bàn về ý nghĩa của niềm tin trong cuộc sống (khoảng 500 chữ).

-----Hết-----

- Học sinh không được sử dụng tài liệu.

- Giám thị không giải thích gì thêm.

Đáp án

Phần I. ĐỌC HIỂU

Câu 1

(0.5đ)

Câu 2 (0.5đ)

Câu 3

(0.5đ)

Câu 4

(0.5đ)

Câu 5

(0.5đ)

Câu 6

(0.5đ)

Câu 7

(0.5đ)

Câu 8

(0.5đ)

A

C

B

D

C

Câu 1 (0.5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích trên.

A. Tự sự

B. Miêu tả

C. Nghị luận

D. Biểu cảm

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Dựa vào kiến thức về phương thức biểu đạt

Lời giải chi tiết:

Phương thức biểu đạt của đoạn trích trên: Tự sự

→ Đáp án: A

Câu 2 (0.5 điểm) Những nhân vật nào được nhắc đến trong đoạn trích?

A. Dì Hảo – bà - người chồng – nhân vật tôi

B. Dì Hảo – bà – người cô

C. Người chồng – người con – nhân vật tôi – bà

D. Dì Hảo – nhân vật tôi – người chị

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Xác định nhân vật chính

Lời giải chi tiết:

Những nhân vật nào được nhắc đến trong đoạn trích: Dì Hảo – bà - người chồng – nhân vật tôi

→ Đáp án: A

Câu 3 (0.5 điểm) Trong đoạn trích, tại sao dì Hảo không thể trách được người chồng tàn nhẫn của mình?

A. Vì dì Hảo rất yêu hắn

B. Vì dì Hảo bị què liệt

C. Vì hắn phải ăn, phải uống, phải vui thú, đó là đời của hắn

D. Vì dì Hảo rất nghèo

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Câu văn trong đoạn trích thể hiện Dì Hảo không thể trách được người chồng tàn nhẫn của mình: “Trách làm gì hắn, cái con người bắt buộc phải tàn nhẫn ấy? Hắn phải ăn, phải uống, phải vui thú, đó là đời của hắn.”

→ Đáp án: C

Câu 4 (0.5 điểm) Đoạn trích được viết theo đề tài nào?

A. Người trí thức

B. Người phụ nữ

C. Thiên nhiên

D. Người nông dân

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Xác định đề tài của văn bản.

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích được viết theo đề tài người phụ nữ

→ Đáp án: D

Câu 5 (0.5 điểm) Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu sau: Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ.

A. So sánh, điệp ngữ, liệt kê

B. Ẩn dụ, hoán dụ, điệp từ

C. Hoán dụ, điệp từ, so sánh

D. So sánh, điệp từ, liệt kê

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ

Lời giải chi tiết:

Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu sau: Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ là: So sánh, điệp từ, liệt kê

→ Đáp án: D

Câu 6 (0.5 điểm) Nội dung chính của đoạn trích là gì?

A. Dì Hảo là một người phụ nữ kiên cường

B. Dì Hảo có một cuộc sống hôn nhân hạnh phúc viên mãn

C. Dì Hảo là một người bị tàn tật

DCuộc sống đầy đau khổ, bi thương lẫn nước mắt của dì Hảo

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Xác định nội dung chính

Lời giải chi tiết:

Nội dung chính của đoạn trích là kể về cuộc sống đầy đau khổ, bi thương lẫn nước mắt của dì Hảo

→ Đáp án: D

Câu 7 (0.5 điểm)

Bi kịch lớn nhất của dì Hảo trong đoạn trích là gì?

A. Phải chung sống với một người chồng tàn nhẫn và mê cơm rượu

B. Phải sống một cuộc đời khổ cực

C. Phải chịu sự thiệt thòi về thể xác

D. Phải chung sống với một người chồng tàn nhẫn và mê cơm rượu, sống một cuộc đời khổ cực, chịu sự thiệt thòi về thể xác.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý từ ngữ miêu tả về cuộc sống của dì Hảo được thể hiện trong đoạn trích

Lời giải chi tiết:

Bi kịch lớn nhất của dì Hảo trong đoạn trích là: Phải chung sống với một người chồng tàn nhẫn và mê cơm rượu, sống một cuộc đời khổ cực, chịu sự thiệt thòi về thể xác.

→ Đáp án: D

Câu 8 (0.5 điểm) Nhân vật “hắn” đã khiến cho dì Hảo phải sống một cuộc đời như thế nào?

A. Hạnh phúc

B. Sung túc

C. Đau khổ

D. Vui vẻ

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý từ ngữ miêu tả về cuộc sống của dì Hảo được thể hiện trong đoạn trích

Lời giải chi tiết:

Nhân vật “hắn” đã khiến cho dì Hảo phải sống một cuộc đời đầy đau khổ

→ Đáp án: C

Câu 9 (1.0 điểm) Anh/chị hiểu như thế nào về câu văn “Người chỉ có thể đem đến cho dì Hảo mỗi ngày một xu quà, và rất nhiều nước mắt. Và rất nhiều lời than thở.” trong đoạn trích?

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Vận dụng cách hiểu của bản thân để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Câu văn hướng tới giá trị nhân đạo, thể hiện sự chia sẻ, tình yêu thương giữa con người với con người trong hoàn cảnh khó khăn.

Câu 10 (1.0 điểm) Tình cảnh của dì Hảo giúp anh/chị hiểu gì về thân phận người phụ nữ trong xã hội Việt Nam trước Cách mạng?

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Liên hệ số phận người phụ nữ Việt Nam qua các tác phẩm thơ văn đã học

Lời giải chi tiết:

Thân phân người phụ nữ Việt Nam trước Cách mang: Họ là những người phụ nữ đảm đang, chăm chỉ, hiền lành chất phác nhưng bị xã hội rẻ rúng, chèn ép đến mức căm chịu cho mọi bất hạnh.

PHẦN II –LÀM VĂN (4 điểm)

Câu 1 (4 điểm):

Bài học về việc đón nhận thành công luôn thật dễ hiểu và dễ thực hiện. Nhưng đối mặt với thất bại, nhất là thất bại đầu đời, lại là điều không hề dễ dàng. Với tất cả mọi người, thất bại - nhất là thất bại trong các mối quan hệ - thường vẫn tạo ra những tổn thương sâu sắc. Điều này càng trở nên nặng nề đối với các bạn trẻ. Nhưng bạn có biết rằng tất cả chúng ta đều có quyền được khóc? Vậy nên nếu bạn đang cảm thấy cô đơn, tuyệt vọng thì hãy cho phép mình được khóc. Hãy để những giọt nước mắt ấm nồng xoa dịu trái tim đang thổn thức của bạn. Và hãy tin rằng ở đâu đó, có một người nào đó vẫn đang sẵn lòng kề vai cho bạn tựa, muốn được ôm bạn vào lòng và lau khô những giọt nước mắt của bạn... Muốn nhìn thấy cầu vồng, ta phải đi qua cơn mưa... Vì thế, hãy tin ngày mai nắng sẽ lên, và cuộc đời lại sẽ ươm hồng những ước mơ của bạn, một khi bạn còn giữ trong lòng ánh sáng của niềm tin.

(Theo Hạt giống tâm hồn dành cho tuổi teen, tập 2 - Nhiều tác giả, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2012, tr.02)

Từ văn bản trên, anh/ chị viết một bài văn nghị luận bàn về ý nghĩa của niềm tin trong cuộc sống (khoảng 500 chữ).

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Dựa vào kiến thức và kĩ năng đã học để thực hiện bài văn

Lời giải chi tiết:

Viết một bài văn nghị luận bàn về ý nghĩa của niềm tin trong cuộc sống (khoảng 500 chữ).
Phần chính	Điểm	Nội dung cụ thể
Mở bài	0,5	- Dẫn dắt và nêu vấn đề cần bàn luận - Ý kiến cá nhân người viết với hiện tượng/vấn đề
Thân bài	2,5	- Văn bản nói đến những thử thách của tuổi trẻ và khuyên tuổi trẻ cần có niềm tin trong cuộc sống. Giải thích: niềm tin là thứ bạn cảm nhận, tin tưởng vào một điều gì đó và mong muốn nó sẽ xảy ra theo cách mà bạn suy nghĩ. Phân tích, đánh giá, bàn bạc: Đứng trước những khó khăn, thử thách trong cuộc đời, chúng ta thường nản lòng, chùn bước. Niềm tin có ý nghĩa rất quan trọng trong cuộc sống của mỗi con người. - Niềm tin sẽ giúp ta mạnh mẽ, bản lĩnh để vượt qua tất cả. - Niềm tin là động lực giúp bạn hoàn thành những mong muốn, dự định và đạt được mục tiêu của mình. Nó có thể định hướng và quyết định những hành động đúng đắn của bạn. - Niềm tin tạo ra năng lượng tích cực giúp bạn xóa bỏ những rào cản, tăng lòng nhiệt huyết, phát huy những năng lực và hành động khác của bản thân. - Phê phán những người sống thiếu niềm tin: thường cảm giác bất an lo lắng, thiếu năng lượng, thiếu nỗ lực khiến bản thân buông xuôi. Bài học: Không có niềm tin thì cuộc sống sẽ vô nghĩa. Vì vậy, cần có niềm tin và hy vọng bạn sẽ thành công và hạnh phúc. Trước khi tin vào điều gì đó thì hãy tin vào chính bạn.
Kết bài	0,5	- Khẳng định lại vấn đề
Yêu cầu khác	0,5	- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận - Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, có yếu tố biểu cảm. Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt. - Sử dụng từ ngữ, câu văn có sự liên kết các luận điểm, giữa bằng chứng và lí lẽ đảm bảo sự mạch lạc.

trithuchub.com

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 Cánh diều - Đề số 2

Đề thi

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Môn: Ngữ văn lớp 8; Năm học 2022 - 2023

Thời gian làm bài: 90 phút - Không kể thời gian phát đề

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Học sinh đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi phía dưới

Năm ấy lụt to tận mái nhà
Mẹ con lên chạn – Bố đi xa
Bốn bề nước réo, nghe ghê lạnh
Tay mẹ trùm con, tựa mẹ già.

Mẹ cắn bầm môi cho khỏi khóc
Thương con lúc ấy biết gì hơn ?
Nước mà cao nữa không bè thúng
Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con.

Gọi với láng giềng, lời mẹ dặn
“Xẩy chi cứu giúp lấy con tôi!”
Tiếng dờn giữa nước mênh mông trắng
Đáp lại từ xa một tiếng “ời”

Nước, nước… lạnh tê như số phận
Lắt lay còn ngọn mấy hàng cau
Nhưng mà mẹ thức ngồi canh chạn
Mắt mẹ trừng sâu hơn nước sâu.

(Trích “Nhớ mẹ năm lụt” – Huy Cận)

Câu 1. Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ trên là ai?

A. Nước

B. Người con

C. Người mẹ

D. Láng giềng

Câu 2. Bài thơ được viết theo thể thơ gì?

A. Lục bát

B. Thất ngôn bát cú

C. Bảy chữ

D. Bài luật

Câu 3. Nhân vật trữ tình nhớ về hình ảnh nào?

A. Bố đi xa

B. Tay mẹ trùm con, tựa mẹ già.

C. Mẹ con lên chạn

D. Mấy mẹ con chạy nước lụt năm xưa

Câu 4. Câu thơ “Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con” thuộc kiểu câu nào?

A. Câu hỏi

B. Câu cầu khiến

C. Câu cảm thán

D. Câu bộc lộ cảm xúc

Câu 5. Những từ ngữ nào miêu tả tâm trạng cảm xúc của người mẹ?

A. Ghê lạnh, thương con, trời ơi, lạnh tê, lắt lay

B. Ghê lạnh, thương con, trời ơi, lạnh tê, khóc

C. Ghê lạnh, bầm môi, thương con, trời ơi, lạnh tê

D. Ghê lạnh, thương con, trời ơi, lạnh tê, thức

Câu 6. Người mẹ không được miêu tả bằng những hình ảnh như thế nào trong kí ức của “con”?

A. Tay mẹ trùm con, tựa mẹ già.

B. Mẹ cùng con lên chạn tránh nước lụt

C. Mẹ cắn bầm môi cho khỏi khóc

D. Mẹ thức ngồi nhìn nước trắng mênh mông

Câu 7. Anh/chị hiểu câu thơ “Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con” nghĩa là gì?

A. Người mẹ tưởng đến cảnh mấy mẹ con phải chết mà hoảng sợ

B. Người mẹ bình tĩnh lo cho con trước cảnh nước lũ dâng cao.

C. Người mẹ tưởng đến cảnh nước lũ dâng cao cướp đi mạng sống mấy mẹ con mà hoảng sợ thương xót cho con

D. Người mẹ tưởng đến cảnh nước lũ dâng cao mà thương xót cho con

Câu 8. Cảm xúc chủ đạo của đoạn thơ là gì?

A. Nhớ thương người mẹ năm xưa

B. Nỗi buồn, sự cô đơn, trống vắng trong thực tại.

C. Ngợi ca người mẹ kiên cường bất khuất

D. Ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng

Trả lời các câu hỏi:

Câu 9. Anh/chị hiểu như thế nào về ánh mắt “trừng sâu hơn nước sâu” của người mẹ trong ý thơ “…mẹ thức ngồi canh chạn/ Mắt mẹ trừng sâu hơn nước sâu”

Câu 10. Nêu cảm nhận về hình ảnh người mẹ trong ký ức của nhân vật trữ tình bằng một đoạn văn 7-10 câu.

II. VIẾT (4.0 điểm)

Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay

Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông

Quê hương là cầu tre nhỏ
Mẹ về nón lá nghiêng che
Là hương hoa đồng cỏ nội
Bay trong giấc ngủ đêm hè…

( Trích Quê hương -Đỗ Trung Quân, theo Thivien).

Quê hương là nơi đẹp nhất đối với mỗi người. Hãy viết bài văn (khoảng 500 chữ) trình bày cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của quê hương trong đoạn thơ trên.

-----Hết-----

- Học sinh không được sử dụng tài liệu.

- Giám thị không giải thích gì thêm.

Đáp án

Phần I. ĐỌC HIỂU

Câu 1

(0.5đ)

Câu 2 (0.5đ)

Câu 3

(0.5đ)

Câu 4

(0.5đ)

Câu 5

(0.5đ)

Câu 6

(0.5đ)

Câu 7

(0.5đ)

Câu 8

(0.5đ)

B

C

D

C

A

D

C

D

Câu 1 (0.5 điểm) Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ trên là ai?

A. Nước

B. Người con

C. Người mẹ

D. Láng giềng

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Xác định nhân vật trữ tình

Lời giải chi tiết:

Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ trên là người con

→ Đáp án: B

Câu 2 (0.5 điểm) Bài thơ được viết theo thể thơ gì?

A. Lục bát

B. Thất ngôn bát cú

C. Bảy chữ

D. Bài luật

Phương pháp:

Đếm số chữ trong câu, số câu trong bài

Lời giải chi tiết:

Bài thơ được viết theo thể thơ: Bảy chữ

→ Đáp án: A

Câu 3 (0.5 điểm) Nhân vật trữ tình nhớ về hình ảnh nào?

A. Bố đi xa

B. Tay mẹ trùm con, tựa mẹ già.

C. Mẹ con lên chạn

D. Mấy mẹ con chạy nước lụt năm xưa

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý nội dung văn bản

Lời giải chi tiết:

Nhân vật trữ tình nhớ về hình ảnh: Nhân vật trữ tình nhớ về hình ảnh

→ Đáp án: D

Câu 4 (0.5 điểm) Câu thơ “Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con” thuộc kiểu câu nào?

A. Câu hỏi

B. Câu cầu khiến

C. Câu cảm thán

D. Câu bộc lộ cảm xúc

Phương pháp:

Chú ý vào ngữ cảnh để xác định kiểu câu.

Lời giải chi tiết:

Câu thơ “Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con” thuộc kiểu câu cảm thán

→ Đáp án: C

Câu 5 (0.5 điểm) Những từ ngữ nào miêu tả tâm trạng cảm xúc của người mẹ?

A. Ghê lạnh, thương con, trời ơi, lạnh tê, lắt lay

B. Ghê lạnh, thương con, trời ơi, lạnh tê, khóc

C. Ghê lạnh, bầm môi, thương con, trời ơi, lạnh tê

D. Ghê lạnh, thương con, trời ơi, lạnh tê, thức

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý những từ ngữ thể hiện cảm xúc

Lời giải chi tiết:

Những từ ngữ nào miêu tả tâm trạng cảm xúc của người mẹ: Ghê lạnh, thương con, trời ơi, lạnh tê, lắt lay

→ Đáp án: A

Câu 6 (0.5 điểm) Người mẹ không được miêu tả bằng những hình ảnh như thế nào trong kí ức của “con”?

A. Tay mẹ trùm con, tựa mẹ già.

B. Mẹ cùng con lên chạn tránh nước lụt

C. Mẹ cắn bầm môi cho khỏi khóc

D. Mẹ thức ngồi nhìn nước trắng mênh mông

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý hình ảnh miêu tả người mẹ

Lời giải chi tiết:

Trong van bản, người mẹ không được miêu tả qua hình ảnh mẹ ngồi nhìn nước trắng mênh mông

→ Đáp án: D

Câu 7 (0.5 điểm) Anh/chị hiểu câu thơ “Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con” nghĩa là gì?

A. Người mẹ tưởng đến cảnh mấy mẹ con phải chết mà hoảng sợ

B. Người mẹ bình tĩnh lo cho con trước cảnh nước lũ dâng cao.

C. Người mẹ tưởng đến cảnh nước lũ dâng cao cướp đi mạng sống mấy mẹ con mà hoảng sợ thương xót cho con

D. Người mẹ tưởng đến cảnh nước lũ dâng cao mà thương xót cho con

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý ngữ cảnh

Vận duung kiến thức của bản thân để nêu lên cách hiểu

Lời giải chi tiết:

Câu thơ “Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con” nghĩa là: Người mẹ tưởng đến cảnh nước lũ dâng cao cướp đi mạng sống mấy mẹ con mà hoảng sợ thương xót cho con

→ Đáp án: C

Câu 8 (0.5 điểm) Cảm xúc chủ đạo của đoạn thơ là gì?

A. Nhớ thương người mẹ năm xưa

B. Nỗi buồn, sự cô đơn, trống vắng trong thực tại.

C. Ngợi ca người mẹ kiên cường bất khuất

D. Ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Cảm xúc chủ đạo của đoạn thơ là: Ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng

→ Đáp án: D

Câu 9 (1.0 điểm)

Anh/chị hiểu như thế nào về ánh mắt “trừng sâu hơn nước sâu” của người mẹ trong ý thơ “…mẹ thức ngồi canh chạn/ Mắt mẹ trừng sâu hơn nước sâu”

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Vận dụng cách hiểu của bản thân để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Ánh mắt mẹ là ánh mắt lo âu cho sự an toàn của con, mẹ nhìn tập trung cao độ vào mực nước dưới chân chạn đề phòng bất trắc hiểm nguy để cứu con.

Câu 10 (1.0 điểm) Nêu cảm nhận về hình ảnh người mẹ trong ký ức của nhân vật trữ tình bằng một đoạn văn 7-10 câu.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Vận dụng kiến thức bản thân để viết đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Trong kí ức nhân vật con, hình ảnh người mẹ hiện lên vừa đầy cảm thương vừa vô cùng cao đẹp. Trước tình thế nguy cấp là nước lũ dâng cao, mẹ đã đưa con lên chạn chạy lụt. Nước réo ghê lạnh, mẹ trùm tay che con, mang lại hơi ấm cho con. Mẹ thương lo cho con cắn bầm môi, kiên cường không khóc để con vững tin. Nước dâng cao hơn, mênh mông trắng xóa, lay lắt ngọn cau, mẹ hoảng sợ cầu cứu láng giềng nhưng lại cầu xin nếu xảy ra chuyện chi thì hãy cứu lấy con. Mẹ thao thức canh chừng con lũ để đảm bảo an toàn cho con. Lòng mẹ quá đỗi bao dung vị tha! Mẹ đã quên mình vì sự sống cho con. Có thể thấy trong kí ức đậm sâu của nhân vật con, mẹ mãi là người phụ nữ mạnh mẽ, phi thường và thương yêu con vô bờ bến. Tình cảm của nhân vật tôi đối với mẹ vô cùng tha thiết, sâu nặng.

PHẦN II –LÀM VĂN (4 điểm)

Câu 1 (4 điểm):

Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay

Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông

Quê hương là cầu tre nhỏ
Mẹ về nón lá nghiêng che
Là hương hoa đồng cỏ nội
Bay trong giấc ngủ đêm hè…

( Trích Quê hương -Đỗ Trung Quân, theo Thivien).

Quê hương là nơi đẹp nhất đối với mỗi người. Hãy viết bài văn (khoảng 500 chữ) trình bày cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của quê hương trong đoạn thơ trên.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Dựa vào kiến thức và kĩ năng đã học để thực hiện bài văn

Lời giải chi tiết:

Viết một bài văn nghị luận bàn về ý nghĩa của niềm tin trong cuộc sống (khoảng 500 chữ).
Phần chính	Điểm	Nội dung cụ thể
Mở bài	0,5	- Dẫn dắt và nêu vấn đề cần bàn luận - Ý kiến cá nhân người viết với hiện tượng/vấn đề
Thân bài	2,5	- Cảm nhận chung về quê hương. - Cảm nhận về vẻ đẹp của quê hương qua 3 khổ thơ: + Quê hương thân thuộc, gần gũi; + Quê hương bình dị, mộc mạc; + Quê hương gắn bó sâu nặng với mỗi người. - Đánh giá chung: + Khẳng định vẻ đẹp của quê hương và tấm lòng của nhà thơ. + Cách viết dung dị, đi vào lòng người..
Kết bài	0,5	- Khẳng định lại vấn đề
Yêu cầu khác	0,5	- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận - Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, có yếu tố biểu cảm. Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt. - Sử dụng từ ngữ, câu văn có sự liên kết các luận điểm, giữa bằng chứng và lí lẽ đảm bảo sự mạch lạc.

trithuchub.com

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 Cánh diều - Đề số 3

Đề thi

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Môn: Ngữ văn lớp 8; Năm học 2022 - 2023

Thời gian làm bài: 90 phút - Không kể thời gian phát đề

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Hồi còn nhỏ, nhỏ xíu, tôi chưa có bạn gái. Suốt ngày chỉ chơi với…mẹ tôi và bà nội tôi. Mẹ tôi rất thương tôi nhưng vì mẹ sợ ba nên ít khi mẹ che chở được tôi trước những trận đòn của ba tôi. Bà tôi thì lại khác. Bà sinh ra ba nên ba phải sợ bà.Điều đó thật may mắn đối với tôi.

Hồi nhỏ tôi rất nghịch, ăn đòn khá thường xuyên. Điều đó buộc đầu óc non nớt của tôi phải tìm cách đối phó với những trận đòn trừng phạt của ba tôi. Mỗi lần phạm lỗi, hễ thấy ba tôi dợm rút cây roi mây ra khỏi vách là tôi vội vàng chạy sang nhà bà tôi. Bà tôi thường nằm trên cái sập gỗ lim đen bóng, bên dưới là những ngăn kéo đựng thuốc bắc của ông tôi. Bà nằm đó, miệng bỏm bẻm nhai trầu, tay phe phẩy chiếc quạt mo cau với một dáng điệu thong thả.

- Bà ơi, bà!- tôi chạy đến bên chiếc sập, hỏn hển kêu.

Bà tôi chỏi tay nhỏm dậy:

- Gì đó cháu?

- Ba đánh! – Tôi nói, miệng méo xệch.

- Cháu đừng lo! Lên đay nằm với bà!

Bà tôi dịu dàng trấn an tôi và đưa tay kéo tôi lên sập, đặt tôi nằm khuất sau lưng bà, phía sát tường. xong, bà tôi xoay người lại, nằm quay mặt ra ngoài.

Lát sau, ba tôi bước qua, tay vung vẩy con roi dài, miệng hỏi:

- Mẹ có thấy thằng Ngạn chạy qua đây không?

- Không thấy.

Bà tôi thản nhiên đáp và tiếp tục nhai trầu. Tôi nằm sau lưng bà, tim thót lại vì lo âu. Tôi chỉ cảm thấy nhẹ nhõm khi nghe tiếng bước chan ba tôi xa dần. {….}.

Bà tôi không bao giờ từ chối yêu cầu của tôi. Bà vừa gãi lưng cho tôi vừa thủ thỉ kể chuyện cho tôi nghe. Những câu chuyện đời xưa của bà tôi nghe đã thuộc lòng…. Tuy vậy, mỗi khi bà kể chuyện, tôi luôn luôn nằm nghe với cảm giác hứng thú hệt như lần đầu tiên, có lẽ do giọng kể dịu dàng và âu yếm của bà, bao giờ nó cũng toát ra một tình cảm trìu mến đặc biệt dành cho tôi khiến trái tim tôi run lên trong một nỗi xúc động hân hoan khó tả. Và tôi ngủ thiếp đi lúc nào không hay, với trái tim không ngừng thổn thức.

( Nguyễn Nhật Ánh. Mắt biếc, Nxb Trẻ, 2021)

Lựa chọn đáp án đúng:

Câu 1: Xác định thể loại của văn bản trên:

A. Cổ tích

B. Truyền thuyết

C. Thần thoại

D. Truyện ngắn

Câu 2: Phương thức biểu đạt chính của văn bản là:

A. Nghị luận

B. Tự sự

C. Miêu tả

D. Biểu cảm

Câu 3: Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy?

A. Ngôi thứ nhât

B. Ngôi thứ hai

C. Ngôi thứ ba

D. Ngôi thứ nhất và ngôi thứ 3

Câu 4: Trong đoạn trích, cậu bé Ngạn chạy sang bà để:

A. Trốn những trận đòn của ba.

B. Nghe bà kể chuyện.

C. Được bà cho quà.

D. Được bà ru ngủ.

Câu 5: Đoạn trích trên thể hiện nội dung nào dưới đây?

A. Kỉ niệm tuổi thơ.

B. Tình bà cháu.

C. Tình cảm gia đình.

D. cuộc đời bất hạnh.

Câu 6: Dòng nào dưới đây không đúng với đoạn trích?

A. Thể hiện một thế giới tuổi thơ trong trẻo, hồn nhiên.

B. Phê phán hành vi bạo lực gia đình.

C. Đưa người đọc về với miền kí ức đẹp đẽ của tuổi thơ.

D. Làm sống dậy những tình cảm đẹp đẽ với những người thân yêu nhất.

Câu 7: Dấu (…) trong câu văn “ Hồi nhỏ, nhỏ xíu, tôi không có bạn gái. Suốt ngày tôi chỉ chơi với…mẹ tôi và bà nội tôi” thể hiện điều gì?

A. Một chuỗi liệt kê.

B. Sự ngưng đọng của cảm xúc.

C. Tạo sự bất ngờ, thú vị.

D. Diễn tả lời nói đứt quãng.

Trả lời câu hỏi/ Thực hiện yêu cầu:

Câu 8: Cậu bé Ngạn đã cảm nhận được gì từ những câu chuyện của bà?

Câu 9: Anh/ chị có ấn tượng như thế nào về nhân vật người bà trong câu chuyện?

Câu 10: Anh chị rút ra được thông điệp tích cực gì sau khi đọc văn bản?

II. VIẾT (4 điểm)

Câu 1. Đọc truyện ngắn:

Một viện bảo tàng được lát đá cẩm thạch rất tinh tế và ngay chính giữa sảnh ngự một bức tượng cẩm thạch khổng lồ. Du khách từ khắp nơi trên thế giới đến đây đều trầm trồ trước bức tượng cẩm thạch lộng lẫy này.

Đêm nọ, đá cẩm thạch nói với tượng cẩm thạch.

Đá: Này tượng, như thế là không công bằng đâu nhé. Thật là bất công! Tại sao mọi người tới đây đều giẫm lên tôi trong khi họ ngước mắt ngưỡng mộ cậu?

Tượng: Đá thân mến, cậu có nhớ rằng chúng ta đều sinh ra từ một mỏ đá không?

Đá: Đúng vậy! Chính điều đó lại càng làm tớ thấy bất công hơn. Chúng ta sinh ra từ một mỏ nhưng lại được đối xử khác nhau. Bất công làm sao!

Tượng: Rồi cậu có còn nhớ ngày mà nhà điêu khắc đẽo cậu nhưng cậu từ chối không để các dụng cụ đó đẽo gọt lên mình không?

Đá: Đúng thế, tớ vẫn nhớ […].

Tượng: Rồi thì ông ấy quyết định từ bỏ cậu và bắt đầu làm việc trên mình tớ. Tớ hiểu ngay rằng mình sẽ khác biệt sau những nỗ lực của ông ấy. Tớ không từ chối các dụng cụ. Thay vào đó, tớ chịu đựng đau đớn khi những dụng cụ đó gọt giũa vào thân mình.

Đá: Ừ…

Tượng: Cậu thân mến, đó là cái giá của mọi thứ trong cuộc sống. Vì cậu quyết định bỏ cuộc giữa chừng, cậu không thể oán trách vì sao hôm nay người ta lại giẫm lên cậu.

(Bạn chỉ sống có một lần, Nhiều tác giả, NXB Trẻ, 2018, tr.90,91)

Thực hiện yêu cầu:

Ý nghĩa của hai hình tượng nhân vật đá cẩm thạch và tượng cẩm thạch là gì? Anh/ chị trả lời câu hỏi bằng cách viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ).

-----Hết-----

- Học sinh không được sử dụng tài liệu.

- Giám thị không giải thích gì thêm.

Đáp án

Phần I. ĐỌC HIỂU

Câu 1

(0.5đ)

Câu 2 (0.5đ)

Câu 3

(0.5đ)

Câu 4

(0.5đ)

Câu 5

(0.5đ)

Câu 6

(0.5đ)

Câu 7

(0.5đ)

C

B

A

B

C

Câu 1 (0.5 điểm) Xác định thể loại của văn bản trên:

A. Cổ tích

B. Truyền thuyết

C. Thần thoại

D. Truyện ngắn

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Vận dụng kiến thức về đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Thể loại của văn bản: Truyện ngắn

→ Đáp án: D

Câu 2 (0.5 điểm) Phương thức biểu đạt chính của văn bản là:

A. Nghị luận

B. Tự sự

C. Miêu tả

D. Biểu cảm

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Vận dụng kiến thức về phương thức biểu đạt

Lời giải chi tiết:

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: Tự sự

→ Đáp án: B

Câu 3 (0.5 điểm) Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy?

A. Ngôi thứ nhất

B. Ngôi thứ hai

C. Ngôi thứ ba

D. Ngôi thứ nhất và ngôi thứ 3

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Xác định ngôi kể

Lời giải chi tiết:

Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất. Người kể xưng tôi

→ Đáp án: A

Câu 4 (0.5 điểm) Trong đoạn trích, cậu bé Ngạn chạy sang bà để:

A. Trốn những trận đòn của ba.

B. Nghe bà kể chuyện.

C. Được bà cho quà.

D. Được bà ru ngủ.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Xác định lý do Ngạn chạy sang nhà bà

Lời giải chi tiết:

Trong đoạn trích, cậu bé Ngạn chạy sang bà để: Trốn những trận đòn của ba.

→ Đáp án: A

Câu 5 (0.5 điểm) Đoạn trích trên thể hiện nội dung nào dưới đây?

A. Kỉ niệm tuổi thơ.

B. Tình bà cháu.

C. Tình cảm gia đình.

D. Cuộc đời bất hạnh.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Xác định nội dung chính

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích trên thể hiện kỉ niệm tuổi thơ

→ Đáp án: A

Câu 6 (0.5 điểm) Dòng nào dưới đây không đúng với đoạn trích?

A. Thể hiện một thế giới tuổi thơ trong trẻo, hồn nhiên.

B. Phê phán hành vi bạo lực gia đình.

C. Đưa người đọc về với miền kí ức đẹp đẽ của tuổi thơ.

D. Làm sống dậy những tình cảm đẹp đẽ với những người thân yêu nhất.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Xác định nội dung chính

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích không mang ý nghĩa: Phê phán thói bạo lực gia đình

→ Đáp án: B

Câu 7 (0.5 điểm) Dấu (…) trong câu văn “ Hồi nhỏ, nhỏ xíu, tôi không có bạn gái. Suốt ngày tôi chỉ chơi với…mẹ tôi và bà nội tôi” thể hiện điều gì?

A. Một chuỗi liệt kê.

B. Sự ngưng đọng của cảm xúc.

C. Tạo sự bất ngờ, thú vị.

D. Diễn tả lời nói đứt quãng.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý ngữ cảnh

Vận dụng kiến thức của bản thân để trả lời

Lời giải chi tiết:

Dấu (…) trong câu văn “ Hồi nhỏ, nhỏ xíu, tôi không có bạn gái. Suốt ngày tôi chỉ chơi với…mẹ tôi và bà nội tôi” nhằm tạo sự bất ngờ, thú vị.

→ Đáp án: C

Câu 8 (0.5 điểm) Cậu bé Ngạn đã cảm nhận được gì từ những câu chuyện của bà?

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý ngữ cảnh

Vận dụng kiến thức của bản thân để trả lời

Lời giải chi tiết:

Câu bé Ngạn đã cảm nhận được tình yêu thương, sự bình yên trong lời ru của bà.

Câu 9: Anh/ chị có ấn tượng như thế nào về nhân vật người bà trong câu chuyện?

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Vận dụng trải nghiệm của bản thân để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

- Đó là người bà có trái tim nhân hậu, yêu thương

- Là người sẵn sàng bao dung, tha thứ

Câu 10 (1.0 điểm) Anh chị rút ra được thông điệp tích cực gì sau khi đọc văn bản?

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Vận dụng kiến thức của bản thân để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Gợi ý thông điệp tích cực rút ra từ văn bản:

- Hãy nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ bằng cổ tích, ca dao

- Tuổi thơ, đó là khung trời đẹp nhất

- Có ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc…

PHẦN II –LÀM VĂN (4 điểm)

Câu 1 (4 điểm):

Một viện bảo tàng được lát đá cẩm thạch rất tinh tế và ngay chính giữa sảnh ngự một bức tượng cẩm thạch khổng lồ. Du khách từ khắp nơi trên thế giới đến đây đều trầm trồ trước bức tượng cẩm thạch lộng lẫy này.

Đêm nọ, đá cẩm thạch nói với tượng cẩm thạch.

Đá: Này tượng, như thế là không công bằng đâu nhé. Thật là bất công! Tại sao mọi người tới đây đều giẫm lên tôi trong khi họ ngước mắt ngưỡng mộ cậu?

Tượng: Đá thân mến, cậu có nhớ rằng chúng ta đều sinh ra từ một mỏ đá không?

Đá: Đúng vậy! Chính điều đó lại càng làm tớ thấy bất công hơn. Chúng ta sinh ra từ một mỏ nhưng lại được đối xử khác nhau. Bất công làm sao!

Tượng: Rồi cậu có còn nhớ ngày mà nhà điêu khắc đẽo cậu nhưng cậu từ chối không để các dụng cụ đó đẽo gọt lên mình không?

Đá: Đúng thế, tớ vẫn nhớ […].

Tượng: Rồi thì ông ấy quyết định từ bỏ cậu và bắt đầu làm việc trên mình tớ. Tớ hiểu ngay rằng mình sẽ khác biệt sau những nỗ lực của ông ấy. Tớ không từ chối các dụng cụ. Thay vào đó, tớ chịu đựng đau đớn khi những dụng cụ đó gọt giũa vào thân mình.

Đá: Ừ…

Tượng: Cậu thân mến, đó là cái giá của mọi thứ trong cuộc sống. Vì cậu quyết định bỏ cuộc giữa chừng, cậu không thể oán trách vì sao hôm nay người ta lại giẫm lên cậu.

(Bạn chỉ sống có một lần, Nhiều tác giả, NXB Trẻ, 2018, tr.90,91)

Thực hiện yêu cầu:

Ý nghĩa của hai hình tượng nhân vật đá cẩm thạch và tượng cẩm thạch là gì? Anh/ chị trả lời câu hỏi bằng cách viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ).

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Dựa vào kiến thức và kĩ năng đã học để thực hiện bài văn

Lời giải chi tiết:

Viết một bài văn nghị luận bàn về ý nghĩa của hai hình tượng nhân vật đá cẩm thạch và tượng cẩm thạch
Phần chính	Điểm	Nội dung cụ thể
Mở bài	0,5	- Dẫn dắt và nêu vấn đề cần bàn luận - Ý kiến cá nhân người viết với vấn đề
Thân bài	2,5	- Hai hình tượng nhân vật đá cẩm thạch và tượng cẩm thạch ẩn dụ cho hai kiểu người trong xã hội: + Đá cẩm thạch đại diện cho kiểu người không chịu rèn luyện mình qua khó khăn gian khổ, không tạo ra được giá trị của bản thân. + Tượng cẩm thạch đại diện cho kiểu người chấp nhận thử thách đau đớn để rèn luyện bản thân, từ đó tạo nên được giá trị to lớn cho chính mình. - Hai hình tượng nhân vật đá cẩm thạch và tượng cẩm thạch được xây dựng nhằm gửi gắm thông điệp: Để thành công, tỏa sáng và được thừa nhận giá trị cần trải qua quá trình khổ luyện kiên trì, công phu, chấp nhận đau đớn và trả giá. Con người biết đối diện vượt qua khó khăn vươn lên sẽ thành công, né tránh lùi bước trước khó khăn sẽ thất bại. - Đánh giá chung: Nghệ thuật xây dựng nhân vật theo lối ẩn dụ độc đáo, gửi gắm một bài học nhân sinh sâu sắc.
Kết bài	0,5	- Khẳng định lại vấn đề
Yêu cầu khác	0,5	- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận - Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, có yếu tố biểu cảm. Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt. - Sử dụng từ ngữ, câu văn có sự liên kết các luận điểm, giữa bằng chứng và lí lẽ đảm bảo sự mạch lạc.

trithuchub.com

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 Cánh diều - Đề số 4

Đề thi

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Môn: Ngữ văn lớp 8; Năm học 2022 - 2023

Thời gian làm bài: 90 phút - Không kể thời gian phát đề

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc văn bản:

NHỚ MẸ NĂM LỤT

(Huy Cận)

Năm ấy lụt to tận mái nhà

Mẹ con lên chạn (1) – Bố đi xa

Bốn bề nước réo, nghe ghê lạnh

Tay mẹ trùm con, tựa mẹ gà

Mẹ cắn bầm môi cho khỏi khóc

Thương con lúc ấy biết gì hơn?

Nước mà cao nữa không bè thúng

Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con

Gọi với láng giềng, lời mẹ dặn

“Xẩy chi cứu giúp lấy con tôi!”

Tiếng dờn giữa nước mênh mông trắng

Đáp lại từ xa một tiếng “ời”

Nước, nước… lạnh tê như số phận

Lắt lay còn ngọn mấy hàng cau

Nhưng mà mẹ thức ngồi canh chạn

Mắt mẹ trừng sâu hơn nước sâu

Vậy đó mẹ ơi, đời của mẹ

Đường trơn bấu đất mẹ kiên gan

Nuôi con lớn giữa bao cay cực

Nước lụt đời lên mẹ cắn răng

Năm ấy vườn cau long mấy gốc

Rầy đi một dạo, trái cau còi

Trên đầu tóc mẹ thêm chùm bạc

Lụt xuống, còn vương mảnh nước soi

(www. Thivien.net)

(1) Chạn: gác cao sát mái nhà để đồ đạc khi lụt (khỏi ướt)

*Huy Cận: Cù Huy Cận (1919-2005) là một trong những thi sĩ xuất sắc nhất của phong trào Thơ mới. Ông từng là Viện sĩ Viện Hàn lâm Thơ Thế giới và Chủ tịch Ủy ban Liên hiệp các Hiệp hội Văn học Việt Nam giai đoạn 1984- 1995

Chọn đáp án đúng:

Câu 1: Bài thơ trên thuộc thể loại nào? Vì sao em xác định như vậy?

A. Thể thơ tự do, vì có dòng dài, dòng ngắn.

B. Thể thơ bảy chữ, vì tất cả các dòng đều có bảy chữ.

C. Thể thơ tứ tuyệt, mỗi khổ 4 dòng.

D. Thể thơ sáu chữ, vì có 6 khổ.

Câu 2: Xác định ngắt nhịp (chính) của bài thơ?

A. Nhịp 4/2 và 2/4.

B. Nhịp 4/3.

C. Nhịp 3/4 và 4/3.

D. Khó xác định.

Câu 3: Đáp án nào nói lên đề tài của bài thơ?

A. Thiên nhiên.

B. Quê hương.

C. Người mẹ.

D. Gia đình.

Câu 4: Đáp án nào nói lên cảm hứng chủ đạo của bài thơ

A. Khâm phục, biết ơn.

B. Thương cảm.

C. Tôn trọng, tự hào.

D. Ngợi ca.

Câu 5: Nhân vật trữ tình của bài thơ là:

A. Người mẹ.

B. Người con.

C. Người hàng xóm.

D. Người cha.

Câu 6: Điều gì khiến mẹ lo lắng nhất khi lụt ngập nhà?

A. Hàng cau long rễ.

B. Sự an toàn của con

C. Bốn bề nước réo.

D. Nước mênh mông trắng

Câu 7: Câu thơ nào không nói lên nỗi lo lắng, sự chở che của mẹ dành cho con?

A. Tay mẹ trùm con, tựa mẹ gà.

B. Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con.

C. “Xẩy chi cứu giúp lấy con tôi!”

D. Nuôi con lớn giữa bao cay cực.

Câu 8: Dòng nào nói lên hoàn cảnh gia đình của người mẹ trong nạn lũ lụt?

A. Nước ngập, chồng đi vắng, chỉ có con thơ, thiếu bè thúng phòng bị

B. Nước ngập mênh mông, chồng đi vắng, hai mẹ con ở trên chạn chắc chắn

C. Nước ngập mênh mông, chồng đi vắng, mẹ kêu mà không có ai giúp

D. Nước ngập mênh mông, chồng đi vắng, mẹ thức trắng đêm canh nước

Trả lời câu hỏi/thực hiện yêu cầu:

Câu 9. Nhận xét của em về cách đặt nhan đề và sự vận động của mạch cảm xúc trong bài thơ?

Câu 10. Tác giả muốn nói điều gì, thể hiện nỗi niềm gì trong 2 câu thơ sau?

Trên đầu tóc mẹ thêm chùm bạc

Lụt xuống, còn vương mảnh nước soi

II. VIẾT (4 điểm)

Viết bài luận thể hiện những suy nghĩ, tình cảm hoặc cách sống của bản thân sau khi đọc hiểu bài thơ Nhớ mẹ năm lụt của tác giả Huy Cận

-----Hết-----

- Học sinh không được sử dụng tài liệu.

- Giám thị không giải thích gì thêm.

Đáp án

Đáp án đề 4

Phần I. ĐỌC HIỂU

Câu 1

(0.5đ)

Câu 2 (0.5đ)

Câu 3

(0.5đ)

Câu 4

(0.5đ)

Câu 5

(0.5đ)

Câu 6

(0.5đ)

Câu 7

(0.5đ)

Câu 8 (0.5đ)

B

C

A

B

D

A

Câu 1 (0.5 điểm)

Câu 1: Bài thơ trên thuộc thể loại nào? Vì sao em xác định như vậy?

A. Thể thơ tự do, vì có dòng dài, dòng ngắn.

B. Thể thơ bảy chữ, vì tất cả các dòng đều có bảy chữ.

C. Thể thơ tứ tuyệt, mỗi khổ 4 dòng.

D. Thể thơ sáu chữ, vì có 6 khổ.

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Nhớ lại kiến thức về thể loại

Lời giải chi tiết:

Bài thơ trên thuộc thể thơ bảy chữ, vì tất cả các dòng đều có bảy chữ.

→ Đáp án: B

Câu 2 (0.5 điểm)

Câu 2: Xác định ngắt nhịp (chính) của bài thơ?

A. Nhịp 4/2 và 2/4.

B. Nhịp 4/3.

C. Nhịp 3/4 và 4/3.

D. Khó xác định.

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Lời giải chi tiết:

Cách ngắt nhịp chính của bài thơ: Nhịp 3/4 và 4/3.

Mẹ cắn bầm môi /cho khỏi khóc

Thương con /lúc ấy biết gì hơn?

Nước mà cao nữa /không bè thúng

Nếu chết trời ơi! /Ôm lấy con

→ Đáp án: C

Câu 3 (0.5 điểm)

Câu 3: Đáp án nào nói lên đề tài của bài thơ?

A. Thiên nhiên.

B. Quê hương.

C. Người mẹ.

D. Gia đình.

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Lời giải chi tiết:

Đề tài của bài thơ: nói về người mẹ (trong kí ức của tác giả)

→ Đáp án: C

Câu 4 (0.5 điểm)

Câu 4: Đáp án nào nói lên cảm hứng chủ đạo của bài thơ

A. Khâm phục, biết ơn.

B. Thương cảm.

C. Tôn trọng, tự hào.

D. Ngợi ca.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý những chi tiết nổi bật để tìm ra cảm hứng chủ đạo

Lời giải chi tiết:

Cảm hứng chủ đạo: Khâm phục, biết ơn (đối với người mẹ)

→ Đáp án: A

Câu 5 (0.5 điểm)

Câu 5: Nhân vật trữ tình của bài thơ là:

A. Người mẹ.

B. Người con.

C. Người hàng xóm.

D. Người cha.

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Lời giải chi tiết:

Nhân vật trữ tình (người trực tiếp thổ lộ những suy nghĩ và cảm xúc trong bài thơ) là Người con

→ Đáp án: B

Câu 6 (0.5 điểm)

Câu 6: Điều gì khiến mẹ lo lắng nhất khi lụt ngập nhà?

A. Hàng cau long rễ.

B. Sự an toàn của con

C. Bốn bề nước réo.

D. Nước mênh mông trắng

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Lời giải chi tiết:

Điều khiến mẹ lo lắng nhất khi lụt ngập nhà là sự an toàn của con

→ Đáp án: B

Câu 7 (0.5 điểm)

Câu 7: Câu thơ nào không nói lên nỗi lo lắng, sự chở che của mẹ dành cho con khi nước lũ tới?

A. Tay mẹ trùm con, tựa mẹ gà.

B. Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con.

C. “Xẩy chi cứu giúp lấy con tôi!”

D. Nuôi con lớn giữa bao cay cực.

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Phương pháp loại trừ

Lời giải chi tiết:

Câu thơ không nói lên sự lo lắng, sự chở che của mẹ: Nuôi con lớn giữa bao cay cực.

Câu thơ trên là câu thơ bao quát tấm lòng của mẹ đối với con

→ Đáp án: D

Câu 8 (0.5 điểm)

Câu 8: Dòng nào nói lên hoàn cảnh gia đình của người mẹ trong nạn lũ lụt?

A. Nước ngập, chồng đi vắng, chỉ có con thơ, thiếu bè thúng phòng bị

B. Nước ngập mênh mông, chồng đi vắng, hai mẹ con ở trên chạn chắc chắn

C. Nước ngập mênh mông, chồng đi vắng, mẹ kêu mà không có ai giúp

D. Nước ngập mênh mông, chồng đi vắng, mẹ thức trắng đêm canh nước

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Lời giải chi tiết:

Hoàn cảnh gia đình của người mẹ trong nạn lũ lụt Nước ngập, chồng đi vắng, chỉ có con thơ, thiếu bè thúng phòng bị

→ Đáp án A

Câu 9 (1.0 điểm)

Câu 9. Nhận xét của em về cách đặt nhan đề và sự vận động của mạch cảm xúc trong bài thơ?

Phương pháp:

Chú ý mạch cảm xúc trong bài thơ

Lời giải chi tiết:

- Đặt nhan đề là hình ảnh, sự việc gây ấn tượng (hình ảnh mẹ, sự việc lũ dữ)

- Mạch cảm xúc trong bài thơ: khơi gợi từ kí ức về năm ấy lụt to đến hình ảnh người mẹ thương con với nỗi lo toan, chịu đựng đối mặt nước lũ… dẫn đến những suy ngẫm về cuộc đời mẹ kiên cường trước gian khó và kết thúc là mẹ trước cảnh tan hoang sau lũ

Câu 10 (1.0 điểm)

Câu 10. Tác giả muốn nói điều gì, thể hiện nỗi niềm gì trong 2 câu thơ sau?

Trên đầu tóc mẹ thêm chùm bạc

Lụt xuống, còn vương mảnh nước soi

Phương pháp:

Đọc kĩ 2 câu thơ

Chú ý những chi tiết như :tóc mẹ thêm chùm bạc, vương mảnh nước soi

Lời giải chi tiết:

- Gợi cảnh đau lòng sau lũ: mẹ thêm già nua; tài sản tan hoang chỉ còn vũng nước đọng

- Nỗi lòng quặn đau khi nhìn mẹ già và cảnh nhà sau lũ

PHẦN II –LÀM VĂN (4 điểm)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Dựa vào kiến thức và kĩ năng đã học để thực hiện bài văn

Lời giải chi tiết:

Viết bài luận thể hiện những suy nghĩ, tình cảm hoặc cách sống của bản thân sau khi đọc hiểu bài thơ Nhớ mẹ năm lụt của tác giả Huy Cận
Phần chính	Điểm	Nội dung cụ thể
Mở bài	0,5	- Giới thiệu bài thơ (tên tác giả, tác phẩm) - Ấn tượng cảm xúc sau khi đọc bài thơ
Thân bài	2,5	- Giới thiệu sơ lược về bài thơ (người mẹ trước nạn lụt; phẩm chất người mẹ, cảm xúc của người con) - Những điều đọng lại trong nhận thức, cảm xúc của em (người viết bài văn) - Suy nghĩ, tình cảm và hành động của cá nhân (với bản thân trước cuộc sống nhiều bất trắc về thiên tai, với những người chịu hậu quả của thiên tai,…)
Kết bài	0,5	Làm lan tỏa ý thức cộng sinh của con người (tổ chức/ nhóm nhân đạo, thiện nguyện)
Yêu cầu khác	0,5	- Bài viết thể hiện rõ đặc trưng thể loại (nghị luận) - Thể hiện rõ quan điểm cá nhân (ý thức, hành động) - Dẫn chứng đa dạng phù hợp với lí lẽ, ý kiến

trithuchub.com

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 Cánh diều - Đề số 5

Đề thi

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Môn: Ngữ văn lớp 8; Năm học 2022 - 2023

Thời gian làm bài: 90 phút - Không kể thời gian phát đề

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc văn bản:

MỜI BẠN VỀ THĂM XỨ HUẾ

(Nguyễn Lãm Thắng)

Mời bạn về thăm xứ Huế

Có núi Ngự Bình thông reo

Có dòng Hương Giang thơ mộng

Thuyền ai nhẹ lướt mái chèo

Mời bạn về thăm xứ Huế

Qua cầu Tràng Tiền nắng xanh

Êm êm con đường Thành Nội

Nghe con chim hót trên cành

Mời bạn về thăm xứ Huế

Thăm chùa Linh Mụ cổ xưa

Chợ Đông Ba đông đúc thế

Mắm tôm mè xửng tìm mua

Mời bạn về thăm xứ Huế

Ghé thăm cầu ngói Thanh Toàn

Về Bao Vinh thăm phố cổ

Bơi đùa sóng biển Thuận An

Mời bạn về thăm xứ Huế

Mà nghe Nam ai Nam bằng

Tình người sao da diết thế

Hỏi thầm: - Như rứa là răng?

(www. Thivien.net)

Chọn đáp án đúng:

Câu 1: Bài thơ trên thuộc thể loại nào? Vì sao em xác định như vậy?

A. Thể thơ tự do, vì có dòng dài, dòng ngắn.

B. Thể thơ sáu chữ, vì tất cả các dòng đều có sáu chữ.

C. Thể thơ tứ tuyệt, mỗi khổ 4 dòng.

D. Thể thơ năm chữ, vì có 5 khổ.

Câu 2: Xác định ngắt nhịp (chính) của bài thơ

A. Nhịp 4/2 và 2/4.

B. Nhịp 1/4 và 4/1.

C. Nhịp linh hoạt.

D. Khó xác định.

Câu 3: Dòng nào nói đúng nhịp của 2 câu thơ sau?

Qua cầu Tràng Tiền nắng xanh

Êm êm con đường Thành Nội

A. Nhịp 2/4-4/2.

B. Không ngắt nhịp-2/4.

C. Nhịp 4/2-2/4.

D. Nhịp 4/2-không ngắt nhịp.

Câu 4: Cách gieo vần nào được sử dụng nhiều nhất trong bài thơ

A. Vần lưng.

B. Vần cách.

C. Vần liền.

D. Linh hoạt, đa dạng.

Câu 5: Các khổ thơ (khổ 1-4) có kết cấu đặc biệt như thế nào?

A. Câu mở đầu là lời mời gọi tha thiết. Ba câu sau mở ra cảnh sắc của xứ

B. Câu mở đầu là lời mời gọi tha thiết. Ba câu sau tình người tha thiết.

C. Ba câu sau mở ra cảnh sắc của xứ Huế. Ba câu sau là cảnh sắc thơ một

D. Câu mở đầu là lời mời gọi tha thiết. Ba câu sau là cảnh sắc trong tưởng tượng

Câu 6: Khổ thơ thứ nhất có những hình ảnh nào? Gợi ra đặc điểm nào của xứ Huế?

A. Núi Ngự Bình, dòng Hương Giang – Cảnh sắc sống động, đầy âm thanh.

B. Núi Ngự Bình, dòng Hương Giang, thuyền nhẹ lướt – Sơn thủy hữu tình.

C. Núi Ngự Bình, Thuyền nhẹ lướt – Cảnh sắc, con người hòa hợp.

D. Núi Ngự Bình, dòng Hương Giang – Vẻ đẹp của bức tranh thủy mặc.

Câu 7: Dòng nào nói lên cảnh sắc ở khổ thơ thứ 23

A. Khung cảnh nội đô - trung tâm thành phố Huế.

B. Cảnh sắc ven thành độ.

C. Hình ảnh cầu Tràng Tiền trong nắng xanh.

D. Những con đường uốn lượn nơi Thành Nội.

Câu 8: Hình ảnh nào gợi lên vẻ đẹp trầm mặc, cổ xưa của xứ Huế.

A. Cầu Tràng Tiền.

B. Chùa Linh Mụ.

C. Chợ Đông Ba.

D. Biển Thuận An.

Trả lời câu hỏi/thực hiện yêu cầu:

Câu 9. Phân tích mạch cảm xúc của bài thơ và cho biết niềm tự hào của tác giả dành cho xứ Huế được thể hiện đậm nét nhất ở khổ thơ nào? (1đ)

Câu 10. Đọc xong bài thơ này, em có khao khát tới xứ Huế không? Vì sao? (tình cảm của tác giả/ cảnh sắc xứ Huế) (0.5đ)

II. VIẾT (4 điểm)

Viết bài văn ghi lại cảm nghĩ của em về một bài thơ mà em yêu thích

-----Hết-----

- Học sinh không được sử dụng tài liệu.

- Giám thị không giải thích gì thêm.

Đáp án

Phần I. ĐỌC HIỂU

Câu 1

(0.5đ)

Câu 2 (0.5đ)

Câu 3

(0.5đ)

Câu 4

(0.5đ)

Câu 5

(0.5đ)

Câu 6

(0.5đ)

Câu 7

(0.5đ)

Câu 8 (0.5đ)

B

A

C

B

A

B

A

B

Câu 1 (0.5 điểm)

Câu 1: Bài thơ trên thuộc thể loại nào? Vì sao em xác định như vậy?

A. Thể thơ tự do, vì có dòng dài, dòng ngắn.

B. Thể thơ sáu chữ, vì tất cả các dòng đều có sáu chữ.

C. Thể thơ tứ tuyệt, mỗi khổ 4 dòng.

D. Thể thơ năm chữ, vì có 5 khổ.

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Nhớ lại kiến thức về thể loại

Lời giải chi tiết:

Bài thơ trên thuộc thể thơ sáu chữ, vì tất cả các dòng đều có sáu chữ.

→ Đáp án: B

Câu 2 (0.5 điểm)

Câu 2: Xác định ngắt nhịp (chính) của bài thơ

A. Nhịp 4/2 và 2/4.

B. Nhịp 1/4 và 4/1.

C. Nhịp linh hoạt.

D. Khó xác định.

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Chú ý cách ngắt nhịp

Lời giải chi tiết:

Cách ngắt nhịp chính của bài thơ: Nhịp 4/2 và 2/4

Mời bạn về thăm / xứ Huế

Có núi Ngự Bình /thông reo

Có dòng Hương Giang/ thơ mộng

Thuyền ai /nhẹ lướt mái chèo

→ Đáp án: A

Câu 3 (0.5 điểm)

Câu 3: Dòng nào nói đúng nhịp của 2 câu thơ sau?

Qua cầu Tràng Tiền nắng xanh

Êm êm con đường Thành Nội

A. Nhịp 2/4-4/2.

B. Không ngắt nhịp-2/4.

C. Nhịp 4/2-2/4.

D. Nhịp 4/2-không ngắt nhịp.

Phương pháp:

Đọc kĩ 2 câu thơ

Lời giải chi tiết:

Nhịp của 2 câu thơ: Nhịp 4/2-2/4

Qua cầu Tràng Tiền /nắng xanh

Êm êm /con đường Thành Nội

→ Đáp án: C

Câu 4 (0.5 điểm)

Câu 4: Cách gieo vần nào được sử dụng nhiều nhất trong bài thơ

A. Vần lưng.

B. Vần cách.

C. Vần liền.

D. Linh hoạt, đa dạng.

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ

Chú ý cách gieo vần

Lời giải chi tiết:

Cách gieo vần được sử dụng nhiều nhất trong bài thơ:

Mời bạn về thăm xứ Huế

Qua cầu Tràng Tiền nắng xanh

Êm êm con đường Thành Nội

Nghe con chim hót trên cành

→ Đáp án: B

Câu 5 (0.5 điểm)

Câu 5: Các khổ thơ (khổ 1-4) có kết cấu đặc biệt như thế nào?

A. Câu mở đầu là lời mời gọi tha thiết. Ba câu sau mở ra cảnh sắc của xứ Huế

B. Câu mở đầu là lời mời gọi tha thiết. Ba câu sau tình người tha thiết.

C. Ba câu sau mở ra cảnh sắc của xứ Huế. Ba câu sau là cảnh sắc thơ một

D. Câu mở đầu là lời mời gọi tha thiết. Ba câu sau là cảnh sắc trong tưởng tượng

Phương pháp:

Đọc kĩ các khổ từ 1 -4

Lời giải chi tiết:

Các khổ thơ (khổ 1-4) có kết cấu: Câu mở đầu là lời mời gọi tha thiết. Ba câu sau mở ra cảnh sắc của xứ Huế

→ Đáp án: A

Câu 6 (0.5 điểm)

Câu 6: Khổ thơ thứ nhất có những hình ảnh nào? Gợi ra đặc điểm nào của xứ Huế?

A. Núi Ngự Bình, dòng Hương Giang – Cảnh sắc sống động, đầy âm thanh.

B. Núi Ngự Bình, dòng Hương Giang, thuyền nhẹ lướt – Sơn thủy hữu tình.

C. Núi Ngự Bình, Thuyền nhẹ lướt – Cảnh sắc, con người hòa hợp.

D. Núi Ngự Bình, dòng Hương Giang – Vẻ đẹp của bức tranh thủy mặc.

Phương pháp:

Đọc kĩ khổ thơ thứ nhất

Lời giải chi tiết:

Khổ thơ thứ nhất có những hình ảnh Núi Ngự Bình, dòng Hương Giang, thuyền nhẹ lướt

Thể hiện cách sắc sơn thủy hữu tình của xứ Huế

→ Đáp án: B

Câu 7 (0.5 điểm)

Câu 7: Dòng nào nói lên cảnh sắc ở khổ thơ thứ 2,3

A. Khung cảnh nội đô - trung tâm thành phố Huế.

B. Cảnh sắc ven thành độ.

C. Hình ảnh cầu Tràng Tiền trong nắng xanh.

D. Những con đường uốn lượn nơi Thành Nội.

Phương pháp:

Đọc kĩ khổ 2, 3

Lời giải chi tiết:

Cảnh sắc của khổ thơ 2,3: Khung cảnh nội đô - trung tâm thành phố Huế

→ Đáp án: A

Câu 8 (0.5 điểm)

Câu 8: Hình ảnh nào gợi lên vẻ đẹp trầm mặc, cổ xưa của xứ Huế.

A. Cầu Tràng Tiền.

B. Chùa Linh Mụ.

C. Chợ Đông Ba.

D. Biển Thuận An.

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản

Chú ý những hình ảnh gợi lên vẻ đẹp trầm mặc, cổ xưa của Huế

Lời giải chi tiết:

Hình ảnh gợi lên vẻ đẹp trầm mặc, cổ xưa của xứ Huế: hình ảnh Chùa Linh Mụ

→ Đáp án B

Câu 9 (1.0 điểm)

Câu 9. Phân tích mạch cảm xúc của bài thơ và cho biết niềm tự hào của tác giả dành cho xứ Huế được thể hiện đậm nét nhất ở khổ thơ nào? (1đ)

Phương pháp:

Đọc kĩ bài thơ và tìm ra mạch cảm xúc xuyên suốt

Lời giải chi tiết:

- Bài thơ mở đầu bằng lời mời tha thiết, bằng hình ảnh nổi bật nhất gắn với xứ Huế (núi Ngự Bình, sông Hương)

- Đi dần vào nội đô Huế với thắng cảnh, danh lam… đến với nơi sầm uất nhất rồi vào chiều sâu – vẻ đẹp của con người xứ Huế (nặng tình nghĩa với giá trị văn hóa riêng – (khúc Nam ai Nam bằng)

- Niềm tự hào của tác giả dành cho xứ Huế được thể hiện đậm nét nhất ở khổ thơ cuối

(Học sinh có thể có ý kiến khác)

Câu 10 (1.0 điểm)

Câu 10. Đọc xong bài thơ này, em có khao khát tới xứ Huế không? Vì sao? (tình cảm của tác giả/ cảnh sắc xứ Huế) (0.5đ)

Phương pháp:

Dựa vào quan điểm của bản thân

Lời giải chi tiết:

- HS tự làm

- Gợi ý: chọn lí do mời gọi cá nhân mình hoặc do cảnh sắc, do sự tác động từ tình yêu quê hương của tác giả

PHẦN II –LÀM VĂN (4 điểm)

Viết bài văn ghi lại cảm nghĩ của em về một bài thơ mà em yêu thích

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Dựa vào kiến thức và kĩ năng đã học để thực hiện bài văn

Lời giải chi tiết:

Viết bài văn ghi lại cảm nghĩ của em về một bài thơ mà em yêu thích
Nội dung đánh giá	Điểm
- Giới thiệu nhan đề bài thơ, tác giả - Ấn tượng nổi bật về bài thơ	0,5
Cảm nghĩ về nhân vật trữ tình/ cảm xúc, tình cảm được thể hiện ở bài thơ	2
Cảm nghĩ về nghệ thuật đặc sắc của bài thơ (ẩn dụ, so sánh, nhân hóa tiêu biểu)	0,5
Bức thông điệp của bài thơ/ tác động tới cảm xúc, nhận thức của người viết	0,5
Hình thức (đảm bảo cấu trúc của thể loại/ diễn đạt/ cảm xúc)	0,5

trithuchub.com

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 - Đề số 6

Đề thi

Phần I. Đọc đoạn trích sau và chọn phương án trả lời đúng:

Khi cha con Hồ Quý Ly hiệp binh lại với nhau rồi thì lại phân ra làm ba đạo, hai đạo binh bộ thì đi hai bên bờ sông, còn một đạo binh thuỷ thì đi chính giữa; kéo lên đánh Hàm Tử quan.

Chẳng dè quân Minh hay trước, đã phân binh ra phục sẵn mấy chỗ hiểm yếu mà chờ, cho nên khi quân Hồ vừa mới kéo tới nơi, thì quân Minh ba bên bốn bề khắc ki với nhau ào ra một lượt, đánh rát quá quân họ Hồ chịu không nổi, nên phải vỡ tan chạy ráo, hai đạo binh bộ thua rồi, lớp thì đầu giặc, lớp thì chạy nhào xuống sông mà chết rất nhiều. Hồ Nguyên Trừng cũng tử trận.

Còn đạo binh thuỷ tuy chạy thoát khỏi được, song những thuyền chở lương đều bị chìm mất hết nhiều.

Lúc bấy giờ, những quan tướng An Nam mà bị quân Minh bắt được, không chịu đầu nó thì nó giết đi; cái lòng độc ác của quân Minh đối đãi với An Nam ta, thiệt là cực kì tàn nhẫn.

Hồ Quý Ly dẫn cả đạo binh thuỷ chạy thẳng ra biển, rồi dò theo đường biển chạy về Thanh Hoá; nhưng mới vừa đến Mã Giang, lại gặp quân Minh chặn đánh, làm cho quân nhà Hồ tan tác như cua gãy càng. Cha con Hồ Quý Ly không dám vào Thanh Hoá, phải chạy thẳng vào Nghệ An mà trốn.

Trương Phụ cho người đi thám dọ, biết cha con họ Hồ đã chạy vào Nghệ An, bèn cho mời Mộc Thạnh đến mà nghị kế rằng: “Nay cha con Hồ Quý Ly đã thế cùng lực tận rồi, chúng nó vào Nghệ An mà trốn đó, thì thế nó đã cùng đường, chúng ta phải đồng tâm hiệp lực, phân binh thuỷ lục kéo vào, thì thế nào cũng bắt được, chứ nếu chúng ta mà dụ dự lôi thôi, dung dưỡng nó nhiều ngày, để cho nó nảy nhánh đâm chồi, thì ắt sanh hậu hoạn đó”. Mộc Thạnh cùng chư tướng thảy đều bái phục.

Rồi đó Trương Phụ và Mộc Thạnh thì dẫn đại binh đi đường bộ kéo vào. Lại khiến Liễu Thăng dẫn một đạo hải quân kéo đi đường thuỷ.

Quân Minh rần rộ kéo đi, đánh đến đầu thì chúng nó cứ bắt đàn bà con gái tới đó, lại cướp giật của dân, cách chúng nó ngược đãi người mình thiệt là nhiều bé khắc bạc

Còn Hồ Quý Ly, khi chạy vào vừa đến cửa Kì La, bị quân Minh bắt được, bọn Hồ Hán Thương... thì dắt hết gia quyến và con cháu nhà Hồ chạy vào trốn nơi núi Cao Vọng; lụi đụi chẳng mấy ngày, rồi cũng bị quân Minh bắt sạch.

Lúc bấy giờ, những quan tướng của nhà Hồ, lớp ra đầu hàng, lớp bị bắt, còn lớp thì không chịu nhục, nên phải tự tử mà chết rất nhiều.

Nhà Hồ từ ngày soán đoạt ngôi Trần mà làm vua từ năm Canh Thìn (1400), qua đến năm Đinh Hợi (1407) thì mất nước; có hai đời vua, trị được có 7 năm.

(Nguyễn Chánh Sắt, Việt Nam Lê Thái Tổ, NXB Hồng Đức, 2015, tr. 130 – 132

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên?

A. Tự sự B. Miêu tả C. Nghị luận D. Thuyết minh

Câu 2. Truyện được kể ở ngôi thứ mấy?

A. Thứ nhất B. Thứ hai C. Thứ 2 số ít D. Thứ 3

Câu 3. Nội dung chính của đoạn trích là:

A. Sự tàn ác của giặc Minh và nỗi thống khổ của nhân dân ta dưới ách xâm lược.

B. Quân Minh sang xâm lược nước ta, cha con Hồ Quý Ly hợp binh chống giặc nhưng cuối cùng thất bại.

C. Tinh thần chống giặc kiên cường, bất khuất của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Hồ Quý Ly.

D. Những trận chiến ác liệt giữa quân Minh xâm lược và quân ta dưới sự lãnh đạo của Hồ Quý Ly.

Câu 4. Nguyên nhân thua trận của quân Hồ Quý Ly được đoạn trích miêu tả:

A. Không có tinh thần hăng hái chiến đấu. B. Lực lượng yếu hơn quân giặc.

C. Bị trúng kế mai phục của quân Minh. D. Vũ khí không tối tân bằng vũ khí của giặc.

Câu 5. Dựa vào nội dung của đoạn trích, hãy cho biết ý nào sau đây KHÔNG khái quát đúng bản chất của quân xâm lược nhà Minh?

A. Đối xử tàn tệ đối với nhân dân ta

B. Lập lại kỉ cương cho nhà nước phong kiến của ta

C. Truy diệt đến cùng cha con Hồ Quý Ly

D. Thể hiện sự độc ác đối với quan tướng nhà Hồ

Câu 6. Câu “Nhà Hồ từ ngày soán đoạt ngôi Trần mà làm vua từ năm Canh Thìn (1400), qua đến năm Đinh Hợi (1407) thì mất nước; có hai đời vua, trị được có 7 năm.” có ý nghĩa gì?

A. Bình luận, đánh giá về triều đại nhà Hồ ở nước ta

B. Tóm lược về lịch sử thời phong kiến ở nước ta

C. Tóm lược về triều đại nhà Hồ ở nước ta

D. Rút ra bài học lịch sử qua triều đại nhà Hồ

Câu 7. Xác định từ địa phương trong câu sau: Còn Hồ Quý Ly, khi chạy vào vừa đến cửa Kì La, bị quân Minh bắt được, bọn Hồ Hán Thương... thì dắt hết gia quyến và con cháu nhà Hồ chạy vào trốn nơi núi Cao Vọng; lụi đụi chẳng mấy ngày, rồi cũng bị quân Minh bắt sạch.

A. Lụi đụi B. Gia quyến C. Con cháu D. Bắt sạch

Câu 8. “Dụ dự” có nghĩa là:

A. Chần chừ, không dứt khoát. B. Lo lắng, buồn chồn không yên.

C. Chui nấp một cách khổ sở. D. Suy nghĩ nóng nảy, buồn bực.

Câu 9. Em hãy phân tích thái độ người kể chuyện.

Câu 10. Xác định biện pháp tu từ và nêu tác dụng: Hồ Quý Ly dẫn cả đạo binh thuỷ chạy thẳng ra biển, rồi dò theo đường biển chạy về Thanh Hoá; nhưng mới vừa đến Mã Giang, lại gặp quân Minh chặn đánh, làm cho quân nhà Hồ tan tác như cua gãy càng. Cha con Hồ Quý Ly không dám vào Thanh Hoá, phải chạy thẳng vào Nghệ An mà trốn.

Phần II. (VDC) Kể lại một chuyến tham quan đến khu di tích lịch sử mà em nhớ mãi.

-----Hết-----

- Học sinh không được sử dụng tài liệu.

- Giám thị không giải thích gì thêm.

Đáp án

Đáp án đề 6

1.A

2.D

3.B

4.C

5.B

6.A

7.A

8.A

I. Đọc hiểu

1.

Phương pháp:

Căn cứ các phương thức biểu đạt đã học.

Cách giải:

- Phương thức biểu đạt chính là tự sự.

Chọn A.

2.

Phương pháp:

Căn cứ các ngôi kể.

Cách giải:

- Ngôi thứ 3.

Chọn D.

3.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Nội dung chính: Quân Minh sang xâm lược nước ta, cha con Hồ Quý Ly hợp binh chống giặc nhưng cuối cùng thất bại.

Chọn B.

4.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Nguyên nhân: Bị trúng kế mai phục của quân Minh.

Chọn C.

5.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Lập lại kỉ cương cho nhà nước phong kiến của ta.

Chọn B.

6.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Ý nghĩa: Bình luận, đánh giá về triều đại nhà Hồ ở nước ta.

Chọn A.

7.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài từ địa phương.

Cách giải:

- Từ địa phương là lụi đụi.

Chọn A.

8.

Phương pháp:

Phân tích.

Cách giải:

- Dụ dự: Chần chừ, không dứt khoát.

Chọn A.

9.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

Thái độ:

- Căm ghét quân xâm lược nhà Minh.

- Cảm thông với nỗi khổ của nhân dân ta.

- Khách quan khi thuật lại thất bại của Hồ Quý Ly.

10.

Phương pháp:

Căn cứ bài so sánh, phân tích.

Cách giải:

- Biện pháp so sánh: làm cho quân nhà Hồ tan tác như cua gãy càng

- Tác dụng:

+ Giúp câu văn thêm sinh động, hấp dẫn.

+ Lột tả được sự thất bại thảm hại của quân nhà Hồ.

II. Làm văn

Phương pháp:

Phân tích, áp dụng phương thức biểu đạt tự sự kết hợp linh hoạt các phương thức biểu đạt khác.…

Cách giải:

Về kỹ năng, hình thức:

- Học sinh viết đúng kiểu bài tự sự, biết kết hợp linh hoạt các phương thức biểu đạt.

- Hành văn, diễn đạt trong sáng, kết cấu bài hoàn chỉnh, chặt chẽ. Không mắc lỗi thông thường về chính tả, ngữ pháp.

Về nội dung:

Dàn ý:

- Mở bài:

+ Giới thiệu khái quát về chuyến tham quan lịch sử, văn hóa.

+ Cảm xúc trước khi tham gia chuyến đi/nhận xét chung về chuyến đi.

- Thân bài:

+ Kể lại diễn biến chuyến tham quan: trên đường đi, trình tự di chuyển, hoạt động chính.

+ Miêu tả, thuyết minh ấn tượng về di tích đó: con người, thiên nhiên, kiến trúc,…

- Kết bài: Nêu cảm xúc, suy nghĩ về chuyến tham quan.

trithuchub.com

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 - Đề số 7

Đề thi

Phần I. Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:

CHIỀU HÔM NHỚ NHÀ

Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn,

Tiếng ốc xa đưa lẩn trống đồn.

Gác mái, ngư ông về viễn phố,

Gõ sừng, mục tử lại cô thôn.

Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi,

Dặm liễu sương sa khách bước dồn.

Kẻ chốn trang đài, người lữ thứ,

Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn?

(Bà Huyện Thanh Quan)

Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước phương án trả lời đúng cho các câu hỏi từ 1 đến 8:

Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

A. Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật B. Thất ngôn bát cú Đường luật

C. Ngũ ngôn D. Lục bát

Câu 2: Bài thơ được gieo vần gì?

A. Vần lưng

B. Vần chân

C. Vần liền

D. Vần cách

Câu 3: Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ là gì?

A. Vui mừng, phấn khởi

B. Xót xa, sầu tủi

C. Buồn, ngậm ngùi

D. Cả ba phương án trên

Câu 4: Bài thơ sử dụng phương thức biểu đạt nào?

A. Nghị luận kết hợp biểu cảm

B. Biểu cảm kết hợp tự sự

C. Miêu tả kết hợp tự sự

D. Biểu cảm kết hợp miêu tả

Câu 5: Nội dung của bài thơ là gì?

A. Tâm trạng buồn lê thê, một niềm sầu thương tê tái của người lữ khách đi xa nhớ nhà, nhớ quê hương da diết.

B. Tâm trạng hân hoan, vui sướng khi nhớ về quê nhà.

C. Nhớ tiếc một thời vàng son của Thăng Long cũng là trở về cội nguồn của dân tộc, tự hào về sức sống và nền văn hiến Đại Việt.
D. Hoài niệm về những tàn dư thủa trước.

Câu 6: Nhận định nào sau đây đúng nhất về thơ của Bà Huyện Thanh Quan?

A. Trang nhã, đậm chất bác học và thấm đẫm niềm hoài cổ.

B. Trẻ trung, mạnh mẽ đầy hơi thở dân gian.

C. Ngôn ngữ bình dị, gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày.

D. Trang nhã, đậm chất bác học.

Câu 7: Em có nhận xét gì về nghệ thuật đặc sắc của bài thơ Chiều hôm nhớ nhà?

A. Kết cấu bài thơ phù hợp với tâm trạng chủ thể trữ tình.

B. Thủ pháp nghệ thuật phóng đại được sử dụng hiệu quả.

C. Lời thơ trang nhã, sử dựng nhiều từ Hán Việt, giọng thơ man mác, hoài cổ.

D. Ngôn ngữ thơ Nôm bình dị, hình ảnh gợi cảm, giàu màu sắc, nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc.

Câu 8: Căn cứ vào nội dung bài thơ cho thấy rõ nhất điều gì ở nhân vật trữ tình?

A. Lòng tự trọng

B. Yêu nhà, yêu quê hương

C. Sự hoài cổ

D. Cả ba ý trên

Câu 9: Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đảo ngữ trong các câu thơ sau:

Gác mái, ngư ông về viễn phố,

Gõ sừng, mục tử lại cô thôn.

Câu10: Từ nội dung của bài thơ, em hãy nêu rõ vai trò của quê hương đối với mỗi người. (Trả lời khoảng 5-7 dòng)

Phần II. Viết bài văn phân tích bài thơ Chiều hôm nhớ nhà của Bà Huyện Thanh Quan.

Đáp án

Đáp án đề 7

1.B

2.B

3.C

4.D

5.A

6.A

7.C

8.B

I. Đọc hiểu

1.

Phương pháp:

Căn cứ các thể thơ đã học.

Cách giải:

- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

Chọn B.

2.

Phương pháp:

Căn cứ gieo vần.

Cách giải:

- Vần chân: hôn-đồn-thôn-dồn-ôn.

Chọn B.

3.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Cảm xúc: Buồn, ngậm ngùi.

Chọn C.

4.

Phương pháp:

Căn cứ các phương thức biểu đạt đã học.

Cách giải:

- Biểu cảm kết hợp miêu tả.

Chọn D.

5.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Nội dung: Tâm trạng buồn lê thê, một niềm sầu thương tê tái của người lữ khách đi xa nhớ nhà, nhớ quê hương da diết.

Chọn A.

6.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Trang nhã, đậm chất bác học và thấm đẫm niềm hoài cổ.

Chọn A.

7.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Nghệ thuật: Lời thơ trang nhã, sử dựng nhiều từ Hán Việt, giọng thơ man mác, hoài cổ.

Chọn C.

8.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và

Cách giải:

- Nhân vật trữ tình: Yêu nhà, yêu quê hương.

Chọn B.

9.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và

Cách giải:

- Đảo ngữ : Động từ "gác mái" biểu đạt một tâm thế nhàn của ngư ông đang sống ở miền quê, đã thoát vòng danh lợi: Đảo vị ngữ “ Gác mái” càng nhấn mạnh sự nghỉ ngơi thư thái của ngư ông. “Gõ sừng” cũng được đảo ra phía trước để nhấn mạnh cử động của mục tử (người chăn trâu) nhưng là cử động trở về, nghỉ ngơi . Tóm lại, hai câu thực đã thể hiện một cách tài hoa chủ đề “chiều hôm nhớ nhà” => tạo nên không khí tĩnh lặng, cảnh chiều thêm tĩnh mịch và ẩn chứa một nỗi niềm man mác, bâng khuâng của lòng người

10.

Phương pháp:

Phân tích.

Cách giải:

HS đọc kĩ bài thơ và nêu được vai trò của quê hương đối với mỗi người .Ví dụ:

- Quê hương chính là nơi chôn nhau cắt rốn của ta, là nơi nuôi ta lớn lên với biết bao kỉ niệm chẳng thể phai nhòa.

- Quê hương dạy ta biết lớn khôn và trưởng thành. Quê hương cho ta những năm tháng tuổi thơ tuyệt vời mà suốt hành hình trình trưởng thành ta không bao giờ tìm lại được.

- Quê hương ấy, những con người quen thuộc ấy sẽ theo dấu chân ta trên suốt quãng đời của mình ...

II. Làm văn

Phương pháp:

Phân tích, áp dụng phương thức biểu đạt tự sự kết hợp linh hoạt các phương thức biểu đạt khác.…

Cách giải:

Về kỹ năng, hình thức:

- Học sinh viết đúng kiểu bài tự sự, biết kết hợp linh hoạt các phương thức biểu đạt.

- Hành văn, diễn đạt trong sáng, kết cấu bài hoàn chỉnh, chặt chẽ. Không mắc lỗi thông thường về chính tả, ngữ pháp.

Về nội dung:

1. Mở bài: Giới thiệu khái quát về Bà Huyện Thanh Quan (những nét chính về con người, cuộc đời, sự nghiệp sáng tác,…).

Giới thiệu khái quát về bài thơ Chiều hôm nhớ nhà (hoàn cảnh sáng tác hoặc tóm tắt nội dung)

2. Thân bài

- Nội dung:

+ Ở bài thơ, ta bắt gặp một quang cảnh buồn, hoang vắng, cô tịch. Đó là cảnh buổi hoàng hôn tím sẫm, cái khoảng không gian và thời gian buồn, gợi nhớ nhất trong một ngày.

+ Xuất hiện hình ảnh con người nhưng chỉ thoáng bóng thôi, và quang cảnh chỉ có thế. Đó là những người dân lao động nghèo, vất vả làm ăn, sinh hoạt của họ thật tẻ nhạt, thiếu sinh động.

+ Bà luôn hoài cổ để chối bỏ thực tại và bày tỏ sự chán ghét thực tại. Đó là nỗi nhớ nước, nhớ nhà bà luôn giấu kín trong lòng.

+ Trước cảnh, bà bộc lộ được niềm tâm sự của mình, một tâm sự hoài cổ, đầy nuối tiếc, muốn níu giữ những kỉ niệm xa xưa.

- Nghệ thuật

+ Bài thơ đã đạt đến sự chuẩn mực trong việc sử dụng thể thơ Đường luật.

+ Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình được sử dụng tài năng và đem đến hiệu quả nghệ thuật to lớn.

+ Nghệ thuật đảo ngữ, chơi chữ cùng việc sử dụng các từ láy.

3. Kết bài: Khái quát những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ Chiều hôm nhớ nhà và cảm nghĩ của em về bài thơ.

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 - Đề số 8

Đề thi

Phần I: Đọc bài thơ sau và thực hiện yêu cầu:

CHẠY GIẶC

Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây

Một bàn cờ thế phút sa tay

Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy

Mất ổ bầy chim dáo dác bay

Bến Nghé của tiền tan bọt nước

Ðồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây

Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng?

Nỡ để dân đen mắc nạn này!

Câu 1: Bài thơ Chạy giặc được viết theo thể thơ nào?

A. Thất ngôn tứ tuyệt B. Thất ngôn trường thiên

C. Thất ngôn D. Thất ngôn bát cú

Câu 2: “Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây,”. “Súng Tây” là chỉ tiếng súng của ai?

A. Thực dân Pháp B. Đế quốc Mĩ C. Thực dân Anh D. Tất cả đều sai

Câu 3: Thời điểm khi diễn ra cuộc tàn sát của thực dân Pháp?

A. Tan học B. Tan chợ

C. Tan ca D. Tất cả các đáp án trên đều sai

Câu 4: Trong bài thơ Chạy giặc, hình ảnh nào lần đầu tiên xuất hiện trong văn học Việt Nam?

A. Bầy chim B. Dân đen C. Tan chợ D. Bàn cờ

Câu 5: Hai câu thơ nào sau đây trong hài Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu thể hiện rõ nét nhất sự hoảng hốt, ngơ ngác, mất phương hướng của nhân dân khi giặc Pháp xâm lược?

A. “Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây/Một bàn cờ thế phút sa tay”

B. “Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy/Mất ổ đàn chim dáo dác bay”

C. “Bến Nghé của tiền tan bọt nước/Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây”

D. “Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng/Nỡ để dân đen mắc nạn này?”

Câu 6: Nội dung chính của các câu thơ dưới đây là gì?

Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây,

Một bàn cờ thế phút sa tay.

Bỏ nhà lũ trẻ lơ thơ chạy,

Mất ổ bầy chim dáo dác bay.

Bến Nghé của tiền tan bọt nước,

Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây

A. Cảnh đất nước và nhân dân khi thực dân Pháp đến xâm lược.

B. Tình cảm của tác giả trước cảnh nước mất, nhà tan.

C. Cả hai đáp án trên đều đúng.

D. Cả hai đáp án trên đều sai.

Câu 7: Đáp án không phải nghệ thuật được sử dụng trong bài thơ Chạy giặc?

A. Các biện pháp tu từ: từ láy, phép đối. B. Lập luận mạnh lạc, rõ ràng, dễ hiểu.

C. Hình ảnh thơ gợi hình gợi cảm. D. Ngôn ngữ thơ tinh tế, giàu cảm xúc.

Câu 8:

“Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy,

Mất ổ đàn chim dáo dác bay”

Hai câu thơ sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?

A. Ẩn dụ B. Hoán dụ C. Nhân hóa D. Đảo ngữ

Câu 9: Bài thơ gửi đến chúng ta thông điệp gì?

Câu 10: Em hãy kể một việc làm thể hiện tinh thần yêu nước.

Phần II. Viết bài văn phân tích bài thơ “Chạy Tây” của Nguyễn Đình Chiểu

-----Hết-----

- Học sinh không được sử dụng tài liệu.

- Giám thị không giải thích gì thêm.

Đáp án

Đáp án đề 8

1.D

2.A

3.B

4.C

5.B

6.A

7.B

8.D

I. Đọc hiểu

1.

Phương pháp:

Căn cứ thể thơ đã học.

Cách giải:

- Thể thơ: Thất ngôn bát cú.

Chọn D.

2.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Tiếng súng là: Thực dân Pháp.

Chọn A.

3.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và tìm ý.

Cách giải:

- Thời điểm: tan chợ.

Chọn B.

4.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Hình ảnh tan chợ.

Chọn C.

5.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và tìm ý.

Cách giải:

- Câu thơ: “Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy/Mất ổ đàn chim dáo dác bay”

Chọn B.

6.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Nội dung: Cảnh đất nước và nhân dân khi thực dân Pháp đến xâm lược.

Chọn A.

7.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích.

Cách giải:

- Điểm không phải nghệ thuật của bài: Lập luận mạnh lạc, rõ ràng, dễ hiểu.

Chọn B.

8.

Phương pháp:

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và

Cách giải:

- Biện pháp đảo ngữ: Bỏ nhà, mất ổ.

Chọn B.

9.

Phương pháp:

Phân tích.

Cách giải:

Thông điệp:

1. Lời kêu gọi tha thiết lòng yêu nước trong mỗi người để hành động chống kẻ thù xâm lược.

2. Cảnh trù phú, tươi đẹp, bình yên trước kia đã bị hủy diệt đến kiệt cùng, tan hoang.

3. Giặc đến tàn phá cuộc sống yên bình của nhân dân. Đất nước rơi vào cảnh khốn cùng.

4. Cảnh chạy giặc trong nỗi kinh hoàng của nhân dân.

10.

Phương pháp:

Phân tích.

Cách giải:

- Gợi ý:

+ Sẵn sàng hi sinh bảo vệ đất nước.

+ Học tập tốt để xây dựng đất nước.

+ …

II. Làm văn

Phương pháp:

Phân tích, áp dụng phương thức biểu đạt tự sự kết hợp linh hoạt các phương thức biểu đạt khác.…

Cách giải:

Về kỹ năng, hình thức:

- Học sinh viết đúng kiểu bài tự sự, biết kết hợp linh hoạt các phương thức biểu đạt.

- Hành văn, diễn đạt trong sáng, kết cấu bài hoàn chỉnh, chặt chẽ. Không mắc lỗi về chính tả, ngữ pháp.

Về nội dung:

1. Mở bài

- Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác: Năm 1859, thực dân Pháp đánh chiếm Gia Định, Nguyễn Đình Chiểu viết bài Chạy giặc.

2. Thân bài

* Hai câu đề

- Từ chính xác, gợi tả, hình ảnh thực, sinh động: tan chợ, tiếng súng Tây, cờ thế, phút sa tay.

- Tiếng súng của giặc Pháp đột ngột nổ vang, phá tan cuộc sống yên bình của nhân dân ta và đẩy nước nhà đến chỗ nguy nan, thất bại hoàn toàn.

- Cảm xúc mở đầu bài thơ: bàng hoàng, tuyệt vọng.

* Hai câu thực

- Biện pháp ẩn dụ, đảo ngữ, những trạng từ gợi hình ảnh loạn li, tan tác của nhân dân ta: lơ xơ, dáo dác.

- Cách ngắt nhịp chẵn – lẻ của thơ Đường luật thể hiện lời than thở xót xa:

Bỏ nhà / lũ trẻ / lơ xơ chạy,

Mất ổ / đàn chim / dáo dác bay.

- Nỗi khổ của nhân dân ta trong cảnh chạy giặc.

*Hai câu luận

- Biện pháp đảo ngữ được tiếp tục sử dụng, hình ảnh gợi tả: quê hương thân yêu Bến Nghé, Đồng Nai, bị giặc thiêu huỷ, cướp bóc, của tiền tan bọt nước, tranh ngói nhuốm màu mây.

- Sự tố cáo tội ác của giặc vừa cụ thể vừa khái quát bằng giọng thơ u uất, căm hờn.

- Tội ác dã man của giặc xâm lược.

*Hai câu kết

- Ngôn ngữ châm biếm sắc cạnh (rày đâu vắng, nỡ để dân đen), oán thán triều đình nhà Nguyễn sợ giặc, bỏ mặc dân tình khổ ải.

- Nỗi cảm khái trước cảnh điêu linh của nhân dân.

3. Kết luận

- Giá trị hiện thực: tái hiện cảnh chạy giặc của người dân trong những ngày thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Nam Bộ.

- Giá trị tư tưởng, tình cảm: biểu lộ lòng yêu nước, thương dân tha thiết, lòng căm thù giặc xâm lược bạo tàn.

trithuchub.com

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 - Đề số 9

Đề thi

Phần I: Đọc hiểu (4 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

“…Tôi đã gặp lại mảnh vườn nhỏ bé năm xưa của mình, nơi mà mỗi ngày tôi thường chăm sóc những luống rau, tỉa từng cánh hoa. Bà tôi luôn ở đó, dưới gốc cây mận, kiên nhẫn lắng nghe từng câu chuyện của tôi, và đôi khi bà kể lại cho tôi những câu chuyện xa xưa, như một chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa ký ức đẹp đẽ. …”

Câu 1 (1 điểm). Đoạn trích trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?

Câu 2 (1 điểm). Hình ảnh “chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa ký ức” có ý nghĩa gì?

Câu 3 (1 điểm). Tác giả thể hiện tình cảm gì trong đoạn trích?

Câu 4 (1 điểm). Hãy nêu ý nghĩa của việc bà và cháu cùng chia sẻ những câu chuyện trong đoạn trích.

Phần II: Tập làm văn (6 điểm)

Câu 1 (2 điểm). Viết đoạn văn khoảng 8-10 câu nêu cảm nhận của em về hình ảnh người bà trong đoạn trích trên.

Câu 2 (4 điểm). Em hãy viết một bài văn nghị luận xã hội trình bày suy nghĩ của em về tầm quan trọng của tình cảm gia đình trong cuộc sống.

Đáp án

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1.

Đoạn trích trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?

Phương pháp:

Dựa vào kiến thức đã học về các phương thức biểu đạt

Lời giải chi tiết:

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: Tự sự kết hợp với miêu tả.

Câu 2.

Hình ảnh “chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa ký ức” có ý nghĩa gì?

Phương pháp:

Phân tích ý nghĩa ẩn dụ của “chiếc chìa khóa” và “cánh cửa ký ức”.

Liên hệ với nội dung đoạn trích để làm rõ ý nghĩa của hình ảnh này.

Lời giải chi tiết:

Hình ảnh “chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa ký ức” tượng trưng cho những câu chuyện của bà đã giúp tác giả nhớ lại những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ. Nó thể hiện sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại, mở ra một thế giới kỉ niệm đầy yêu thương và ấm áp.

Câu 3.

Tác giả thể hiện tình cảm gì trong đoạn trích?

Phương pháp:

Xem xét các yếu tố cảm xúc được thể hiện trong đoạn trích, như sự chăm sóc của bà, những câu chuyện và ký ức được chia sẻ.

Lời giải chi tiết:

Tác giả thể hiện tình cảm yêu thương, kính trọng đối với bà, đồng thời bộc lộ sự trân trọng những kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ.

Câu 4.

Hãy nêu ý nghĩa của việc bà và cháu cùng chia sẻ những câu chuyện trong đoạn trích.

Phương pháp:

Phân tích ý nghĩa của sự chia sẻ câu chuyện: giúp xây dựng và duy trì mối quan hệ gần gũi, truyền tải kiến thức và giá trị văn hóa từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Lời giải chi tiết:

Việc bà và cháu cùng chia sẻ những câu chuyện không chỉ giúp cháu hiểu biết thêm về cuộc sống mà còn thắt chặt tình cảm giữa hai thế hệ. Đó là sự truyền đạt yêu thương, kinh nghiệm sống từ thế hệ trước đến thế hệ sau.

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1.

Viết đoạn văn khoảng 8-10 câu nêu cảm nhận của em về hình ảnh người bà trong đoạn trích trên

Phương pháp:

Đọc kĩ nội dung đoạn trích, chú ý các chi tiết miêu tả hình ảnh người bà

Lời giải chi tiết:

1. Mở đoạn:

- Giới thiệu hình ảnh người bà trong đoạn trích.

- Nêu cảm nhận chung về người bà (dịu dàng, yêu thương).

2. Thân đoạn:

- Hình ảnh bà gắn liền với kỉ niệm tuổi thơ:

+ Bà luôn ở bên cạnh, dưới gốc cây mận, chăm sóc cháu và nghe cháu kể chuyện.

+ Bà chia sẻ những câu chuyện xa xưa, giúp cháu mở ra ký ức đẹp đẽ.

- Tình cảm bà dành cho cháu:

+ Bà kiên nhẫn, lắng nghe và truyền đạt kinh nghiệm, tình yêu thương.

+ Bà là người kết nối giữa quá khứ và hiện tại, mang lại sự ấm áp, bình yên.

3. Kết đoạn:

- Khẳng định tình cảm của bà đối với cháu là vô cùng sâu sắc.

- Hình ảnh bà là biểu tượng của tình yêu thương gia đình, những giá trị truyền thống tốt đẹp.

Câu 2.

Em hãy viết một bài văn nghị luận xã hội trình bày suy nghĩ của em về tầm quan trọng của tình cảm gia đình trong cuộc sống.

Phương pháp:

Xác định vấn đề cần bàn luận và nêu suy nghĩ

Lời giải chi tiết:

1. Mở bài:

- Xác định vấn đề cần bàn luận: tầm quan trọng của tình cảm gia đình trong cuộc sống

- Khẳng định tầm quan trọng của tình cảm gia đình trong cuộc sống: Là nền tảng vững chắc cho sự phát triển của mỗi cá nhân và xã hội.

2. Thân bài:

a. Giải thích vấn đề

- Tình cảm gia đình là tình yêu thương, sự gắn bó giữa các thành viên trong gia đình: cha mẹ, con cái, anh chị em.

- Nó là sự chăm sóc, chia sẻ, đùm bọc, và bảo vệ lẫn nhau, là nơi mọi người cảm thấy an toàn và được yêu thương vô điều kiện.

b. Tầm quan trọng của tình cảm gia đình:

- Gia đình là nền tảng giáo dục đầu tiên:

+ Cha mẹ là những người thầy đầu tiên dạy dỗ con cái về đạo đức, lối sống, cách cư xử.

+ Từ gia đình, con cái học cách yêu thương, tôn trọng và đối xử tốt với người khác.

- Nơi tiếp thêm sức mạnh và động lực:

+ Khi gặp khó khăn, gia đình là nơi mỗi người có thể tìm về để được an ủi, động viên.

+ Tình cảm gia đình giúp mỗi người vượt qua những thử thách trong cuộc sống, cảm thấy được chỗ dựa tinh thần vững chắc.

- Nơi nuôi dưỡng những giá trị truyền thống:

+ Gia đình là nơi giữ gìn và truyền tải những giá trị đạo đức, văn hóa từ thế hệ này sang thế hệ khác.

+ Nhờ có gia đình, các giá trị truyền thống như lòng hiếu thảo, tình nghĩa vợ chồng, tình anh em được duy trì và phát triển.

- Tình cảm gia đình góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp:

+ Một gia đình hạnh phúc, yêu thương sẽ tạo nên những cá nhân có ích, có trách nhiệm với cộng đồng.

+ Gia đình là tế bào của xã hội, một xã hội phát triển bền vững khi có nhiều gia đình hạnh phúc, hòa thuận.

c. Phản đề

- Những người không nhận được sự yêu thương, quan tâm từ gia đình có thể trở nên cô đơn, dễ mắc các vấn đề tâm lý, mất niềm tin vào cuộc sống.

- Thiếu tình cảm gia đình có thể dẫn đến các hành vi lệch lạc trong xã hội như bạo lực, tội phạm.

3. Kết bài:

- Khẳng định lại vai trò không thể thiếu của tình cảm gia đình trong cuộc sống của mỗi người.

- Kêu gọi mỗi người cần trân trọng và vun đắp tình cảm gia đình để tạo ra một môi trường sống hạnh phúc, bền vững.

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 - Đề số 10

Đề thi

Phần I: Đọc hiểu (4 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

“Sống trong đời sống cần có một tấm lòng,

Để làm gì em biết không?

Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi…”

(Trích bài hát “Để gió cuốn đi” – Trịnh Công Sơn)

Câu 1 (1 điểm). Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2 (1 điểm). Hình ảnh “tấm lòng” trong đoạn trích có ý nghĩa gì?

Câu 3 (1 điểm). Theo em, vì sao tác giả nói "tấm lòng" để gió cuốn đi?

Câu 4 (1 điểm). Từ đoạn trích, em rút ra thông điệp gì về cách sống?

Phần II: Tập làm văn (6 điểm)

Câu 1 (2 điểm). Viết đoạn văn khoảng 8-10 câu nêu cảm nhận của em về ý nghĩa của "tấm lòng" trong đoạn trích trên.

Câu 2 (4 điểm). Em hãy viết một bài văn nghị luận xã hội trình bày suy nghĩ của em về vai trò của lòng nhân ái trong cuộc sống.

Đáp án

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1.

Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?

Phương pháp:

Xác định đặc điểm hình thức của đoạn trích: không có vần luật chặt chẽ, số câu, số chữ linh hoạt, không ràng buộc theo khuôn mẫu cố định.

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do

Câu 2.

Hình ảnh “tấm lòng” trong đoạn trích có ý nghĩa gì?

Phương pháp:

Xem xét nghĩa ẩn dụ của từ “tấm lòng” trong bối cảnh của đoạn trích. Đây là hình ảnh gợi mở về tinh thần và tình cảm tốt đẹp của con người.

Lời giải chi tiết:

Hình ảnh “tấm lòng” tượng trưng cho tình cảm, sự yêu thương, lòng nhân ái, sự bao dung của con người. Đây là những giá trị tinh thần cao đẹp mà con người nên có trong cuộc sống

Câu 3.

Theo em, vì sao tác giả nói "tấm lòng" để gió cuốn đi?

Phương pháp:

Phân tích hình ảnh ẩn dụ “gió cuốn đi” trong bối cảnh bài hát, liên kết với ý tưởng cho đi mà không mong nhận lại.

Lời giải chi tiết:

Tác giả nói "tấm lòng" để gió cuốn đi với ý nghĩa rằng tình yêu thương, lòng nhân ái không cần phải khoe khoang hay giữ lại cho riêng mình, mà nên lan tỏa tự nhiên trong cuộc sống. Khi tình yêu thương được cho đi, nó sẽ tạo nên những giá trị tốt đẹp và vươn xa.

Câu 4.

Từ đoạn trích, em rút ra thông điệp gì về cách sống?

Phương pháp:

Dựa vào nội dung của đoạn trích và thông điệp truyền tải: sống cần có “tấm lòng” để lan tỏa yêu thương.

Lời giải chi tiết:

Thông điệp từ đoạn trích: Mỗi người nên sống có lòng nhân ái, yêu thương và biết chia sẻ với người khác. Khi cho đi, những giá trị ấy sẽ được nhân lên, giúp cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1.

Viết đoạn văn khoảng 8-10 câu nêu cảm nhận của em về ý nghĩa của "tấm lòng" trong đoạn trích trên.

Phương pháp:

Đọc kĩ đoạn văn, nêu cảm nhận về ý nghĩa của “tấm lòng”

Lời giải chi tiết:

1. Mở đoạn:

- Nêu khái quát ý nghĩa của "tấm lòng" trong đoạn trích.

2. Thân đoạn:

- Hình ảnh “tấm lòng” gợi ra sự yêu thương, sẵn sàng giúp đỡ người khác.

- Việc để "gió cuốn đi" thể hiện triết lý sống đẹp: cho đi mà không mong nhận lại, để lòng nhân ái lan tỏa tự nhiên.

- Tấm lòng ở đây cũng là cách sống giản dị, không vụ lợi, sẵn sàng sẻ chia, giúp cuộc sống ý nghĩa hơn.

3. Kết đoạn:

- Khẳng định ý nghĩa sâu sắc của việc sống với tấm lòng nhân ái và yêu thương.

Câu 2.

Em hãy viết một bài văn nghị luận xã hội trình bày suy nghĩ của em về vai trò của lòng nhân ái trong cuộc sống.

Phương pháp:

Xác định vấn đề, liên hệ thực tế để trả lời

Lời giải chi tiết:

1. Mở bài:

- Giới thiệu khái quát về lòng nhân ái: Lòng nhân ái là tình thương yêu và sự sẵn sàng giúp đỡ người khác mà không đòi hỏi sự đền đáp.

- Nêu vấn đề: Lòng nhân ái có vai trò quan trọng trong việc xây dựng một xã hội tốt đẹp và phát triển bền vững.

2. Thân bài:

a. Giải thích khái niệm lòng nhân ái:

- Lòng nhân ái là tình cảm yêu thương, đồng cảm, sẵn sàng sẻ chia với người khác, đặc biệt là những người gặp khó khăn.

b. Vai trò của lòng nhân ái trong cuộc sống:

- Giúp con người gần gũi, yêu thương nhau hơn:

+ Lòng nhân ái tạo nên sự đoàn kết, gắn bó giữa con người, làm cho xã hội trở nên hài hòa, ấm áp.

+ Khi mọi người biết quan tâm và giúp đỡ lẫn nhau, cuộc sống sẽ tốt đẹp và tràn đầy niềm vui.

- Thúc đẩy sự phát triển của cá nhân và cộng đồng:

+ Người có lòng nhân ái luôn cảm thấy hạnh phúc, thanh thản vì đã giúp đỡ được người khác.

+ Cộng đồng có lòng nhân ái sẽ phát triển bền vững hơn, ít xảy ra các tệ nạn, xung đột.

- Giúp vượt qua khó khăn, hoạn nạn:

+ Trong cuộc sống, không ai tránh khỏi khó khăn, hoạn nạn. Lòng nhân ái giúp ta cảm nhận được sự giúp đỡ, chia sẻ từ cộng đồng, giúp ta có thêm sức mạnh để vượt qua.

c. Dẫn chứng thực tế:

- Nêu một vài ví dụ về lòng nhân ái trong cuộc sống, như những người quyên góp giúp đỡ đồng bào bị thiên tai, trẻ em mồ côi được nuôi dưỡng và chăm sóc...

d. Phê phán lối sống vô cảm, ích kỷ:

- Những người sống chỉ biết đến bản thân, vô cảm trước nỗi đau của người khác sẽ làm xã hội trở nên lạnh lùng, thiếu đi tình người.

3. Kết bài:

- Khẳng định lại vai trò quan trọng của lòng nhân ái trong cuộc sống.

- Mỗi người cần sống với lòng yêu thương, nhân ái để xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 - Đề số 11

Đề thi

Phần I: Đọc hiểu (4 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

“…Vào một buổi sáng mùa thu, khi ánh sáng mặt trời còn chưa kịp trải rộng, tôi dạo bước trên con đường nhỏ hẹp quanh co của làng. Những tán lá vàng rụng lả tả, phủ đầy trên con đường đất. Tiếng chim hót vang vọng trong không khí mát lạnh, làm dịu đi sự yên ắng của buổi sáng sớm. Tôi cảm nhận được sự thanh bình và tĩnh lặng của nơi mình đã gắn bó suốt bao năm qua, nơi mỗi nhịp thở đều gắn liền với ký ức và kỷ niệm…”

Câu 1 (1 điểm). Đoạn trích trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?

Câu 2 (1 điểm). Hình ảnh “tán lá vàng rụng lả tả” có ý nghĩa gì trong đoạn trích?

Câu 3 (1 điểm). Tác giả thể hiện cảm xúc gì trong đoạn trích?

Câu 4 (1 điểm). Ý nghĩa của việc tác giả cảm nhận sự thanh bình và tĩnh lặng trong đoạn trích là gì?

Phần II: Tập làm văn (6 điểm)

Câu 1 (2 điểm). Viết đoạn văn khoảng 8-10 câu nêu cảm nhận của em về cảnh vật và âm thanh trong đoạn trích trên.

Câu 2 (4 điểm). Viết một bài văn nêu suy nghĩ của em về vấn đề: “Tại sao việc biết cảm ơn và thể hiện lòng biết ơn lại quan trọng trong cuộc sống?”

Đáp án

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1.

Đoạn trích trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức đã học về các phương thức biểu đạt

Lời giải chi tiết:

Phương thức biểu đạt miêu tả và tự sự.

Câu 2.

Hình ảnh “tán lá vàng rụng lả tả” có ý nghĩa gì trong đoạn trích?

Phương pháp:

Giải thích ý nghĩa của từng chi tiết trong hình ảnh (tán lá vàng, rụng lả tả)

Lời giải chi tiết:

Hình ảnh “tán lá vàng rụng lả tả” gợi lên không khí mùa thu yên bình và tĩnh lặng, đồng thời phản ánh sự trôi chảy của thời gian và cảm xúc hoài niệm của nhân vật.

Câu 3.

Tác giả thể hiện cảm xúc gì trong đoạn trích?

Phương pháp:

Phân tích từ ngữ và hình ảnh miêu tả trong đoạn trích để nhận diện cảm xúc của nhân vật

Chỉ ra cách cảm xúc thanh bình và hoài niệm được thể hiện qua các chi tiết miêu tả.

Lời giải chi tiết:

Tác giả thể hiện cảm xúc thanh bình, tĩnh lặng và hoài niệm về nơi mình đã gắn bó suốt bao năm qua

Câu 4.

Ý nghĩa của việc tác giả cảm nhận sự thanh bình và tĩnh lặng trong đoạn trích là gì?

Phương pháp:

Nêu rõ vai trò của cảm nhận về sự thanh bình và tĩnh lặng trong việc tạo nên sự kết nối với quá khứ

Lời giải chi tiết:

Ý nghĩa của việc cảm nhận sự thanh bình và tĩnh lặng là để nhấn mạnh sự kết nối sâu sắc của nhân vật với ký ức và kỷ niệm, đồng thời thể hiện sự trân trọng và gắn bó với những giá trị giản dị trong cuộc sống

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1.

Viết đoạn văn khoảng 8-10 câu nêu cảm nhận của em về cảnh vật và âm thanh trong đoạn trích trên.

Phương pháp:

Nêu rõ các chi tiết nổi bật về cảnh vật (con đường nhỏ, tán lá vàng) và âm thanh (tiếng chim hót) để làm rõ ấn tượng đầu tiên.

Sử dụng miêu tả cụ thể và cảm xúc cá nhân để tạo ra một bức tranh rõ nét về cảnh vật và âm thanh.

Tóm tắt và nhấn mạnh cảm xúc mà cảnh vật và âm thanh để lại trong em.

Lời giải chi tiết:

1. Mở đoạn:

Giới thiệu khái quát về cảnh vật và âm thanh được miêu tả trong đoạn trích.

2. Thân đoạn:

- Miêu tả chi tiết: Mô tả cụ thể cảnh vật và âm thanh, làm rõ sự ảnh hưởng của chúng đến cảm xúc.

Ví dụ: Mô tả sự dịu dàng của tiếng chim hót, cảm giác ấm áp của không khí mùa thu, và cảnh tượng yên bình của con đường phủ lá vàng.

- Phân tích cảm xúc: Giải thích cảm xúc mà cảnh vật và âm thanh gợi lên, như sự thanh bình, sự bình yên trong tâm hồn.

3. Kết đoạn:

Khẳng định ấn tượng và cảm xúc của em về cảnh vật và âm thanh trong đoạn trích.

Câu 2.

Viết một bài văn nêu suy nghĩ của em về vấn đề: “Tại sao việc biết cảm ơn và thể hiện lòng biết ơn lại quan trọng trong cuộc sống?”

Phương pháp:

Liên hệ thực tiễn và nêu suy nghĩ của em.

Chú ý hình thức là một bài văn

Lời giải chi tiết:

1. Mở bài:

Giới thiệu vấn đề: Tại sao việc biết cảm ơn và thể hiện lòng biết ơn lại quan trọng trong cuộc sống?
- Lòng biết ơn là một trong những giá trị nhân văn cao cả. Nó thể hiện sự tôn trọng và trân trọng của con người đối với những điều tốt đẹp mà người khác mang lại cho mình. Việc biết cảm ơn và thể hiện lòng biết ơn không chỉ là một hành động lễ nghĩa mà còn đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hằng ngày.

2. Thân bài:

a. Giải thích khái niệm:

- Cảm ơn: Là hành động biểu lộ sự ghi nhận và trân trọng đối với những gì người khác đã làm cho mình.

- Lòng biết ơn: Là thái độ tôn trọng, tri ân và ghi nhớ công ơn của người đã giúp đỡ hoặc mang lại những điều tốt đẹp.

b. Tầm quan trọng của việc biết cảm ơn và thể hiện lòng biết ơn:

- Đối với cá nhân:

+ Giúp cá nhân sống tích cực hơn: Lòng biết ơn giúp con người nhận ra những giá trị tích cực trong cuộc sống, từ đó sống lạc quan hơn. Nhìn nhận mọi thứ với sự biết ơn làm tăng niềm vui, hạnh phúc và sự thỏa mãn trong cuộc sống.

+ Phát triển đạo đức cá nhân: Người biết cảm ơn và thể hiện lòng biết ơn thường có xu hướng sống chân thành, lương thiện và có trách nhiệm hơn. Việc biết ơn giúp con người tu dưỡng đạo đức, sống tốt và hướng đến những giá trị nhân văn.

- Đối với xã hội:

+ Củng cố mối quan hệ xã hội: Việc thể hiện lòng biết ơn giúp xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, tạo nên sự gắn kết và hòa thuận giữa các cá nhân trong xã hội. Những người biết ơn thường tạo ra một môi trường giao tiếp tích cực, đầy tình cảm và tôn trọng.

+ Góp phần xây dựng xã hội văn minh: Trong một xã hội mà mọi người biết cảm ơn lẫn nhau, sự hài hòa, sự đồng cảm và lòng vị tha sẽ phát triển. Điều này giúp xã hội trở nên văn minh và nhân ái hơn.

c. Hậu quả khi không biết cảm ơn và thể hiện lòng biết ơn:

- Đối với cá nhân: Người không biết ơn dễ trở nên ích kỷ, hẹp hòi, và thiếu sự cảm thông với người khác. Họ có thể bị cô lập, mất đi sự tin tưởng và yêu mến từ người xung quanh.

- Đối với xã hội: Xã hội sẽ trở nên lạnh lùng, thiếu đi sự đồng cảm và gắn kết nếu lòng biết ơn không được coi trọng. Mối quan hệ giữa người với người sẽ trở nên mờ nhạt, kém chân thành.

d. Biện pháp để thực hành lòng biết ơn:

- Hành động cụ thể: Thường xuyên nói lời cảm ơn, thể hiện sự trân trọng thông qua hành động nhỏ như giúp đỡ người khác, chăm sóc người thân.

- Tự nhận thức: Học cách nhận ra những điều tốt đẹp xung quanh, biết ơn từ những điều nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống, từ sự giúp đỡ của gia đình, bạn bè đến những cơ hội và trải nghiệm mà cuộc sống mang lại.

3. Kết bài:

- Khẳng định tầm quan trọng: Lòng biết ơn không chỉ là biểu hiện của đạo đức và lễ nghĩa mà còn là nền tảng để xây dựng cuộc sống và xã hội tốt đẹp hơn. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng và thể hiện lòng biết ơn trong mọi tình huống để tạo ra một cuộc sống đầy ý nghĩa.

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 - Đề số 12

Đề thi

I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc văn bản:

(Tóm tắt phần trước: Tất Thành là học sinh trường Quốc học Huế. Một hôm đang trong lớp học, Tất Thành nghe thấy ngoài đường tiếng dân chúng đang biểu tình đòi bỏ sưu, giảm thuế. Bất chấp sự cấm cản của thầy Hiệu trưởng, Tất Thành trốn ra ngoài đường để phiên dịch giúp đồng bào trước quan Tây).

Thành nói to bằng tiếng Pháp:

- Đồng bào tôi đòi bỏ sưu thuế, đòi có cơm ăn như dân Pháp đòi bánh mì. Tiến lên đồng bào ơi.

Đồng bào ào lên, hô lớn các yêu sách. Tên Đờ La-xuýt hạ lệnh đàn áp. Tiếng súng, tiếng dùi cui xả xuống những khối người thân mình trần trụi nghe lộp bộp như trận mưa đá.

Tất Thành lách người dưới làn dùi cui, họng súng chạy ra hướng gần bờ sông. Những người bị thương đang được dìu khiêng ra. Thành thấy một người máu chảy ướt đầm từ đầu xuống vai. Thành chưa kịp gọi thì anh đã khuỵu xuống. Thành chẳng kịp tính toán, cởi ngay tấm áo mặc bên trong của mình, xé từng mảnh lau máu cho nạn nhân. Một vết thương rách thịt trên góc trán bên trái dài quá đốt ngón tay. Anh băng bó cho nạn nhân. Thành gọi một người nữa khiêng nạn nhân vào nhà gần đấy. Bệnh nhân vừa mở mắt nhìn rồi nhắm nghiền ngay lại. Một nhóm người chạy đến:

- Cảm tạ quý cậu giàu lòng thương người!... Người làng chúng tôi đây mà. Đau khổ quá cậu ơi!

Thành trao người bị thương cho họ. Anh đi về phía trường Quốc học.

(Lược phần giữa: Vì tham gia hoạt động biểu tình, Tất Thành bị bọn Tây lùng bắt. Anh quyết định bỏ học và nung nấu ý định tìm đường đi xa. Được cha ủng hộ, Tất Thành được một người bạn của cha giúp đỡ xin cho vào dạy học ở trường Dục Thanh ở Phan Thiết để tìm cơ hội thực hiện chí lớn. Một chiều, thầy Thành đang một mình dạo bước trên bãi biển, bỗng gặp lại người từng được anh giúp đỡ lúc ở Huế).

- Thưa thầy giáo, tui là phu khuân vác bến cảng Nhà Rồng. Thỉnh thoảng đi một chuyến ra đây ăn nước mắm. Tôi nhìn thầy rất quen mà chưa nhớ ra được.

Hai người bước dọc bờ sông. Trăng rằm ửng lên màu hoa mướp. Dòng sông loáng loáng ánh bạc. Người phu thuyền thỉnh thoảng nhìn thầy Thành như để tìm kiếm nhớ lại một kỉ niệm xa xôi. Anh dè dặt hỏi:

- Thầy có ra Huế lần mô không?

- Tôi có học ở Huế.

- Rứa thì… - Người phu thuyền xoa xoa hai bàn tay - Thầy học ở Huế năm mô hề?

- Tôi ở Huế khá lâu. Tôi mới xa Huế cuối năm 1908 vô đây.

Người phu thuyền dừng bước, hai tay ôm chầm lấy cánh tay thầy giáo Thành:

- Thầy giáo ơi! Đúng là đây rồi! Tui đã không lầm. Thầy là người đã cứu tui lúc bị bọn lính Tây đánh dập đầu. - Anh vén tóc - Đây nì, viết sẹo ở góc trái ni, tôi quên răng được người học trò đã xé áo của mình băng bó cứu tôi… Đúng thầy là ân nhân của tui.

Thầy Thành đã nhớ ra người bị khủng bố trong cuộc xuống đường đấu tranh ở Huế hiện đang đi bên cạnh nhưng thầy vẫn giữ thái độ bình thản. Thầy nói:

- Gặp cảnh ấy, bất cứ ai còn nhớ đến nghĩa đồng bào thì đều xắn tay vào cùng chia sẻ. Cho nên, anh đừng coi việc đó là ân nhân của mình.

…

- Tư Lê ni đã một lần đổ máu bên cầu Tràng Tiền, thầy là đấng cứu khổ cứu nạn tôi từ lúc đó.

(Sơn Tùng, Trích Cuộc chia li trên bến Nhà Rồng, NXB Kim Đồng, tr.67,68- 117,118)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. (0,5 điểm) Văn bản trên thuộc thể loại nào?

Câu 2. (1,5 điểm) Xác định nhân vật chính của đoạn trích và cho biết nhân vật chính được khắc hoạ ở những phương diện nào?

Câu 3. (1,5 điểm) Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của những từ ngữ địa phương xuất hiện trong lời nói của nhân vật Tư Lê.

Câu 4. (1,5 điểm) Trong đoạn trích, em nhận thấy nhân vật Tất Thành có những phẩm chất tốt đẹp gì?

Câu 5. (1,0 điểm) Hành động giúp đỡ người bị thương không hề tính toán của Tất Thành là cơ duyên của một tình bạn đẹp sau này giữa Tất Thành và Tư Lê. Vậy trong cuộc sống ngày nay, em nên làm gì để có được tình bạn đẹp?

PHẦN VIẾT (4.0 điểm)

Có ý kiến cho rằng: “Cuộc sống là một cuốn sách, và những chuyến đi là những trang viết đầy màu sắc.”

Em hãy kể lại chuyến tham quan một di tích lịch sử, văn hoá của quê hương, đất nước mình đã giúp cho cuốn sách cuộc đời em thêm những trang viết đầy màu sắc và chia sẻ một bài học ý nghĩa em đã rút ra cho bản thân mình từ chuyến đi đó.

Đáp án

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1.

Phương pháp:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Thể loại: truyện lịch sử

Câu 2.

Phương pháp:

Đọc và xác định nhân vật chính xuyên suốt đoạn trích, chú ý các phương diện khắc hoạ nhân vật

Lời giải chi tiết:

- Nhân vật chính: Tất Thành (Nguyễn Tất Thành – sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh).

- Nhân vật được khắc hoạ ở các phương diện:

+ Lý tưởng, khát vọng: nung nấu ý chí tìm đường cứu nước.

+ Phẩm chất nhân ái: sẵn sàng giúp đỡ đồng bào bị thương.

+ Tinh thần dũng cảm: không sợ hãi trước sự đàn áp của kẻ thù.

+ Khiêm nhường, giản dị: không nhận công lao cứu người về mình.

Câu 3.

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức đã học về từ địa phương

Lời giải chi tiết:

- Từ ngữ địa phương: “rứa thì”, “mô”, “ni”, “hề”, “răng được”.

- Tác dụng:

+ Gợi màu sắc địa phương (xứ Nghệ, miền Trung), làm lời thoại tự nhiên, chân thực.

+ Tạo dấu ấn cá tính riêng cho nhân vật Tư Lê.

+ Góp phần khắc họa bối cảnh, không khí giao tiếp gần gũi, sinh động.

Câu 4.

Phương pháp:

Chú ý các từ ngữ, chi tiết miêu tả đặc điểm nhân vật

Lời giải chi tiết:

Phẩm chất tốt đẹp của Tất Thành:

- Lòng nhân ái, thương người: thấy đồng bào bị thương liền cứu giúp.

- Tinh thần trách nhiệm, đồng cảm: coi việc cứu người là nghĩa vụ chung, không phải công lao cá nhân.

- Dũng cảm, quả cảm: dấn thân vào nơi nguy hiểm để bảo vệ nhân dân.

- Giản dị, khiêm tốn: không nhận mình là ân nhân, chỉ cho đó là việc nên làm.

Câu 5.

Phương pháp:

Liên hệ thực tế

Lời giải chi tiết:

Việc làm để có được tình bạn đẹp trong cuộc sống hôm nay:

- Biết sống chân thành, quan tâm và giúp đỡ nhau trong lúc khó khăn.

- Tôn trọng, chia sẻ, đồng cảm với bạn bè.

- Biết ơn và trân trọng tình cảm bạn bè.

- Cùng nhau hướng tới những giá trị tốt đẹp, tránh vụ lợi, giả dối.

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Phương pháp:

1. Mở bài:

- Giới thiệu chuyến tham quan (thời gian, địa điểm).

- Nêu cảm xúc ban đầu.

2. Thân bài:

- Diễn biến chuyến đi: quang cảnh, các hoạt động (tham quan, nghe thuyết minh, chụp ảnh, dâng hương…).

- Cảm xúc, ấn tượng: tự hào, xúc động, biết ơn thế hệ cha ông.

- Bài học rút ra: trân trọng giá trị lịch sử – văn hoá, sống có trách nhiệm, nỗ lực học tập để xứng đáng với thế hệ đi trước.

3. Kết bài:

- Khẳng định chuyến đi như một trang sách đẹp trong tuổi trẻ.

- Bày tỏ mong muốn tiếp tục khám phá nhiều di tích lịch sử khác.

Lời giải chi tiết:

Truyền thống uống nước nhớ nguồn từ lâu đã là một đức tính tốt đẹp được truyền qua các thế hệ người Việt. Chính vì vậy cứ đến ngày 10/3 âm lịch hàng năm hàng triệu người con đất Việt lại trở về đền Hùng để cùng tưởng nhớ đến công ơn các vua Hùng đã có công dựng nước và giữ nước.

Và thật may mắn, trong dịp lễ hội đền Hùng năm ngoái em đã có dịp đến thăm đất tổ thông qua chuyến du lịch thăm quan trải nghiệm do nhà trường tổ chức.

Tối hôm trước ngày đi thăm quan đền Hùng, cả đêm em đã không ngủ được vì hồi hộp khi mình sắp được đặt chân đến vùng đất linh thiêng đền Hùng. Sáng hôm đó em dậy rất sớm, mang theo chiếc balo đã được mẹ chuẩn bị đầy đủ đồ ăn và vật cần thiết cho chuyến đi. Đúng 6h30 phút sáng, đoàn xe thăm quan của trường bắt đầu chuyển bánh. Trên xe thầy cô và các bạn ai ai cũng vui mừng khi sắp được đến thăm quan đền Hùng.

Đến 8 giờ 30 phút cả đoàn đã đến cổng khu di tích lịch sử đền Hùng. Cảm giác đầu tiên khi đặt chân xuống vùng đất địa linh nhân kiệt thờ tự 18 đời vua Hùng là một cảm xúc tự hào khôn tả. Bao quanh khu di tích là cảnh núi non hùng vĩ với nhiều cây đại thụ vững chãi như: thiên tuế, đa, trò, thông…

Điểm thăm quan đầu tiên cả đoàn bước vào là khu di tích Đền Hạ tương truyền là nơi xưa kia mẹ Âu Cơ sinh ra 100 trứng. Tiếp theo, em cùng thầy cô và các bạn leo tiếp để khu di tích đền Trung tương truyền xưa kia Vua Hùng bàn việc nước và ngắm cảnh thiên nhiên, núi sông cùng các Lạc tướng, Lạc Hầu. Nhìn ngôi đền đứng uy nghiêm giữa núi non đại ngàn trong tâm trí em như vang vọng lại tiếng nói của ngàn xưa, những buổi họp quan bàn việc nước của các vua Hùng. Tiếp theo, chúng em lại tiếp tục di chuyển đến đền Thượng, là nơi nằm cao nhất trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh. Thời xưa, vua Hùng thường lên trên đỉnh núi để thực hiện nghi lễ cầu mong trời đất, thần lúa phù hộ mưa thuận gió hòa, nhân khang vật thịnh.

Sau khi thăm quan đền Thượng thì chúng em được tự do thăm quan trong khu di tích đền Hùng. Buổi chiều, đúng 3 giờ cả đoàn lại lên xe trở về trường.

Chuyến đi đền Hùng đã kết thúc tốt đẹp. Đây thực sự là một trải nghiệm tuyệt vời và đáng nhớ đối với em cùng các bạn học sinh để tìm hiểu thêm về cội nguồn của mình cũng như nhiều thông tin bổ ích về khu di tích đền Hùng cũng như con người và vùng đất Phú Thọ. Qua chuyến đi này, em đã rút ra cho mình một bài học ý nghĩa: mỗi người trẻ hôm nay cần biết trân trọng cội nguồn dân tộc, sống có trách nhiệm, học tập và rèn luyện thật tốt để xứng đáng với công lao dựng nước và giữ nước của cha ông.

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 - Đề số 13

Đề thi

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

THU ẨM

Năm gian nhà cỏ thấp le te,

Ngõ tối đêm sâu đóm lập loè.

Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt,

Làn ao lóng lánh bóng trăng loe.

Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt?

Mắt lão không vầy cũng đỏ hoe.

Rượu tiếng rằng hay, hay chẳng mấy.

Độ năm ba chén đã say nhè.

(Trích Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 1971, tr.107)

Chú thích:

Nguyễn Khuyến (1835-1909), quê ở huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Ông đỗ đầu cả ba kì thi: Hương, Hội, Đình nên được gọi là Tam nguyên Yên Đổ. Thơ Nguyễn Khuyến thể hiện tình cảm thiết tha gắn bó với quê hương và ẩn chứa tâm sự yêu nước cùng nỗi u uẩn trước thời thế.

“Thu ẩm” là một bài thơ nổi tiếng nằm trong chùm ba bài thơ mùa thu: “Thu vịnh”, “Thu điếu”, “Thu ẩm” được Nguyễn Khuyến viết trong thời gian ông từ quan về ở ẩn tại quê nhà.

Câu 1 (0.5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản trên.

Câu 2 (0.5 điểm). Tìm trong bài thơ những hình ảnh miêu tả khung cảnh làng quê đồng bằng Bắc Bộ.

Câu 3 (1.0 điểm). Nội dung chính bài thơ “Thu ẩm” là gì?

Câu 4 (1.0 điểm). Em hãy nêu giá trị biểu đạt của từ “lóng lánh” trong câu thơ “Làn ao lóng lánh bóng trăng loe”.

Câu 5 (1.0 điểm). Qua bài thơ, em cảm nhận như thế nào về tâm hồn, tình cảm của nhà thơ Nguyễn Khuyến?

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm). Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) phân tích vẻ đẹp của đoạn thơ sau:

Năm gian nhà cỏ thấp le te,

Ngõ tối đêm sâu đóm lập loè.

Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt,

Làn ao lóng lánh bóng trăng loe.

Câu 2 (4.0 điểm). Viết bài văn kể lại chuyến tham quan một di tích lịch sử, văn hóa đã để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất.

Đáp án

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1.

Phương pháp:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Bài thơ “Thu ẩm” được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.

Phương pháp:

Đọc và xác định những hình ảnh miêu tả khung cảnh làng quê đồng bằng Bắc Bộ

Lời giải chi tiết:

Những hình ảnh miêu tả khung cảnh làng quê đồng bằng Bắc Bộ: nhà cỏ thấp le te, ngõ tối, đóm lập lòe, lưng giậu, màu khói nhạt, làn ao, bóng trăng loe.

Câu 3.

Phương pháp:

Đọc và xác định nội dung chính của văn bản

Lời giải chi tiết:

Thu Ẩm vẽ nên bức tranh mùa thu yên bình nhưng lạnh lẽo với ao thu, chiếc thuyền câu và cảnh rượu trong cô tịch. Qua đó, Nguyễn Khuyến bộc lộ tâm trạng u hoài, chán chường của một tri thức nho nhã, không tìm thấy ý nghĩa trong cuộc đời giữa bối cảnh xã hội đầy biến đổi.

Câu 4.

Phương pháp:

Dựa vào ngữ cảnh để xác định giá trị biểu đạt của từ

Lời giải chi tiết:

Giá trị biểu đạt của từ “lóng lánh” trong câu thơ “Làn ao lóng lánh bóng trăng loe”:

- Gợi hình ảnh ánh trăng được phản chiếu từ mặt ao thu, tỏa ra khi làn nước xao động.

- Gợi khung cảnh đêm trăng ở làng quê đẹp, thơ mộng, huyền ảo.

Câu 5.

Phương pháp:

Nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn, tình cảm của tác giả

Lời giải chi tiết:

- Tình yêu quê hương tha thiết, gắn bó với những cảnh vật bình dị, thân thuộc của quê hương.

- Tâm hồn cao đẹp, luôn trăn trở, lo lắng cho đất nước nhân dân.

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1.

Phương pháp:

- Vẻ đẹp về nội dung: Bốn câu thơ khắc họa bức tranh làng quê bình dị, thân thuộc của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

+ Cảnh thu ban đêm nơi làng quê được quan sát và miêu tả qua đôi mắt đầy tâm trạng của thi nhân. Nhà thơ đã sử dụng nhiều từ láy giàu giá trị gợi tả: le te gợi hình ảnh ngôi nhà tranh thấp, nhỏ, được dựng bằng tre, lợp rơm rạ vốn rất quen thuộc ở làng quê Bắc Bộ xưa; từ lập loè làm cho đêm thêm sâu, ngõ hẹp càng thêm tối, thêm hun hút, im vắng, tĩnh lặng; từ phất phơ đã gợi hình dáng và chuyển động rất nhẹ của khói bếp hay khói sương của buổi chiều thu đang giăng mắc, vương vất nơi bờ giậu; từ lóng lánh gợi hình ảnh ánh trăng được phản chiếu từ mặt ao thu, khi làn nước trong trẻo xao động.

+ Bốn câu thơ toát lên khung cảnh làng quê rất đặc trưng của đồng bằng Bắc Bộ, mang vẻ đẹp gần gũi, yên bình, thơ mộng; thể hiện tình yêu thiên nhiên tha thiết, yêu cảnh sắc mùa thu, gắn bó với cuộc sống bình dị nơi quê nhà của Nguyễn Khuyến.

- Vẻ đẹp nghệ thuật:

+ Thể thơ Đường luật, cách hòa thanh, gieo vần độc đáo; nghệ thuật đối ở cặp câu thực, tạo sự hài hòa, cân xứng cho câu thơ…

+ Bút pháp lấy động tả tĩnh.

+ Hình ảnh chân thực, gần gũi, bình dị.

+ Sử dụng từ láy gợi hình đặc sắc…

Lời giải chi tiết:

Đoạn thơ “Năm gian nhà cỏ thấp le te…” đã khắc họa một bức tranh làng quê Bắc Bộ yên bình và đậm hồn dân tộc. Chỉ bằng vài nét chấm phá, Nguyễn Khuyến đã tái hiện không gian thôn dã quen thuộc với ngôi nhà tranh thấp nhỏ, ngõ tối đom đóm lập lòe, khói bếp phất phơ và ánh trăng lóng lánh trên mặt ao thu. Những từ láy “le te”, “lập loè”, “phất phơ”, “lóng lánh” không chỉ giàu giá trị gợi hình mà còn gợi cảm, khiến cảnh vật trở nên sống động mà vẫn thấm đẫm chất thơ. Nghệ thuật đối trong hai câu thực cùng bút pháp lấy động tả tĩnh giúp bức tranh thêm cân xứng, hài hòa. Qua đó, ta cảm nhận được tình yêu sâu sắc của thi nhân dành cho quê hương, cho vẻ đẹp thanh bình, giản dị của làng quê Việt Nam trong buổi thu xưa – một tình yêu thấm đượm chất tài tử và tinh tế.

Câu 2.

Phương pháp:

1. Mở bài:

- Giới thiệu khái quát về một chuyến tham quan di tích lịch sử, văn hóa đã để lại cho em ấn tượng sâu sắc. (mục đích, lí do của chuyến tham quan…).

- Bày tỏ cảm xúc của em khi được trực tiếp tham gia chuyến đi (vui sướng, háo hức…).

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần nắm chắc các yêu cầu của một bài văn tự sự kể lại một chuyến tham quan di tích lịch sử, văn hóa:

2. Thân bài:

Kể lại chuyến tham quan theo trình tự nhất định:

- Kể lại cụ thể diễn biến của chuyến tham quan (trên đường đi, lúc đến điểm tham quan, trình tự các điểm đến thăm, những hoạt động chính trong chuyến đi…).

- Nêu ấn tượng về những nét nổi bật của di tích lịch sử, văn hóa đó (thiên nhiên, con người, công trình kiến trúc…) thông qua việc sử dụng yếu tố thuyết minh, miêu tả.

3. Kết bài: Nêu cảm xúc, suy nghĩ về chuyến tham quan di tích lịch sử, văn hóa.

Lời giải chi tiết:

Thông thường, sau những ngày tháng học tập và lao động mệt mỏi, con người thường tìm đến những chuyến du lịch để tìm lại sự cân bằng, thư thái. Đối với em, chuyến du lịch với bạn bè lớp 6A là những kỷ niệm và hành trang đáng nhớ. Đến tận bây giờ, em vẫn không thể nào quên được chuyến du lịch vui vẻ và bổ ích ấy.

Nhân ngày nghỉ Tết dương lịch, lớp em đã tổ chức một chuyến đi du lịch ở khu K9 và Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Hà Nội. Cả lớp và cô giáo chủ nhiệm ai cũng vui bởi vì sau kỳ thi căng thẳng chúng em sẽ có những giây phút vui chơi và nô đùa cùng nhau. Tất cả lịch trình và địa điểm em chúng em đều đã nắm rõ, chắc hẳn chuyến du lịch sẽ rất vui và bổ ích.

Buổi tối hôm ấy, em đã rất hồi hộp và chờ đợi chuyến du lịch ngày hôm sau. Những thực phẩm và dụng cụ cần thiết em đã chuẩn bị rất kĩ. Hôm sau, em thức dậy vào lúc 5 giờ để vệ sinh cá nhân, mọi thứ đã sẵn sàng. Đúng 5:30, chúng em bắt đầu đến trường tập trung, chiếc xe du lịch đã đến đón chúng em, cuộc hành trình đã bắt đầu.

Ngồi trên xe, chúng em trò chuyện với nhau rất vui và dự đoán về chuyến du lịch sắp tới. Hướng dẫn viên du lịch của chúng em là chú Minh – một người rất vui tính và thân thiện. Chú đang nói cho chúng em nghe rất nhiều câu chuyện về địa điểm du lịch của lớp, bên cạnh đó, chúng em còn được thư giãn bằng một trò chơi mà chú Minh đã đưa ra, đó chính là “Lắng nghe và ghi nhớ” . Khi nghe chú thuyết trình về địa điểm du lịch, chúng em phải ghi nhớ, những ý chính, rồi khi được chú hỏi lại, bạn nào trả lời đúng sẽ được nhận quà. Em thấy đây là một trò chơi rất bổ ích, giúp chúng em ghi nhớ và có thêm nhiều hiểu biết về những địa điểm du lịch mà chú đã hướng dẫn.

Cuối cùng cũng đến nơi, khung cảnh ở đây thật tuyệt làm sao! Những đồi núi hùng vĩ, cây cối trên núi thì xanh tươi mượt mà, những làn gió lướt nhẹ làm cho chúng đung đưa như đang rì rầm trò chuyện. Chúng em được ghé thăm khu di tích lịch sử K9, ở đó có rất nhiều binh sĩ, các chú trông rất oai phong và trang trọng. Cô giáo chủ nhiệm lớp và chú Minh đã dẫn chúng em đến tham quan ngôi nhà xưa của Bác Hồ, ngôi nhà thật đẹp và đã được sửa sang lại. Sau khi tham quan các khu di tích lịch sử, tất cả các bạn trong lớp đều cảm thấy đói nên chúng em được đi ăn trưa và nghỉ ngơi. Chúng em được dẫn đến nhà hàng “Quê Hương” để ăn trưa, đồ ăn ở đây rất ngon và đầy đủ chất dinh dưỡng. Sau khi ăn trưa, cả lớp được chú Minh dẫn đến một địa điểm để mua quà lưu niệm và các món đồ ăn vặt, em đã mua một vài món quà xinh xinh để mang về tặng cho gia đình. Sau khi ăn nhẹ và mua quà, chúng em trở về khách sạn đã được thuê để nghỉ trưa kết thúc một buổi sáng thật vui và ý nghĩa.

Một buổi chiều đẹp trời lại đến, lớp chúng em lại được tham quan một địa điểm nữa đó chính là “Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam”. Vừa đến nơi, chúng em đã được chụp một bức ảnh kỉ niệm. Vào tham quan tháp Chăm, Đền Cổ và một số ngôi nhà của người dân tộc khác. Đi một vòng quanh khu di tích, chúng em đã dừng chân ở một bãi cỏ trống rất xanh và rộng, trên bãi cỏ đó có những đồ dùng cần thiết để cho chúng em chơi – thì ra là cô giáo và chú Minh đã chuẩn bị. Mỗi tổ sẽ tham gia một trò chơi, đội nào thắng cuộc sẽ giành được những món quà. Mọi người ai cũng chơi thật hào hứng và vui vẻ.

Chẳng mấy mà đã kết thúc một ngày, chúng em phải trở về nhà. Trước khi lên xe, chú Minh đã chào tạm biệt chúng em và chúc lớp có thật nhiều thành tích cao trong học tập. Thế là một chuyến du lịch bổ ích đã khép lại, hôm ấy, phải rất muộn em mới về đến nhà. Em đã kể cho mọi người nghe về chuyến du lịch rất vui của mình cùng với các bạn, qua đây em cảm thấy mình trưởng thành và có thêm được nhiều những kiến thức bổ ích. Hi vọng rằng trong tương lai em sẽ có thêm nhiều chuyến du lịch như vậy cùng với các bạn trong lớp.

Chuyến đi đó đã giúp chúng em của mở rộng tầm hiểu biết của mình, thêm nữa còn tăng thêm tình đoàn kết giữa các bạn trong lớp với nhau. Tất cả sẽ mãi là một kỉ niệm đẹp in dấu trong tâm trí của mỗi thành viên trong lớp. Đối với bản thân em, đây là một chuyến hành trình cũng như một lần trải nghiệm đáng nhớ nhớ mà không bao giờ em quên.

Đề thi giữa kì 1 Văn 8 Chân trời sáng tạo - Đề số 13